II SA/Po 396/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 07 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie lokalizacji obiektu; oddala skargę. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka Pismem z dnia [...]r. "A" spółka z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – rozbudowę istniejącej stacji bazowej Era [...] położonej w P. przy ul. [...] na działce o nr ewid. [...]. Uwagi do realizacji planowanego przedsięwzięcia złożyła grupa dwudziestu mieszkańców P. (pismo z [...]r. – k. 33-35 akt adm.), a także M.G. i P.K. (pismo z [...]r. – k. 32) oraz A. i J.O. (pismo z [...]r. – k. 31). W pismach wyrażono protest przeciwko rozbudowie istniejącej stacji, argumentując negatywnym oddziaływaniem inwestycji na zdrowie mieszkańców. Postanowieniem z dnia [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny pozytywnie zaopiniował wniosek spółki "A" z zastrzeżeniem, iż po zakończeniu budowy należy niezwłocznie przeprowadzić pomiary kontrolne pola elektromagnetycznego i wyniki pomiarów przedstawić organowi. Następnie Wojewoda w dniu [...]r. wydał postanowienie, którym dokonał uzgodnień środowiskowych koniecznych do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Burmistrz Miasta określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia – "Rozbudowa istniejącej stacji bazowej Era [...]" na terenie nieruchomości obejmującej działkę nr [...], obręb P., położonej w P. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że inwestycja jest przedsięwzięciem wymienionym § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), co powoduje, iż wydanie decyzji musiało poprzedzać przeprowadzenie uzgodnień z Wojewodą i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym. Podkreślił również, że udział społeczeństwa w postępowaniu został zapewniony poprzez powiadomienie właścicieli nieruchomości położonych w strefie wokół inwestycji o toczącym się postępowaniu. Ustosunkowując się do uwag mieszkańców wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko, a jego krytyczna ocena może wynikać jedynie z subiektywnego odczucia architektonicznej i wysokościowej dominacji wieży antenowej nad najbliższym otoczeniem oraz jej obecnością w krajobrazie. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli pismem z dnia [...]r. J. i A. O., B. C., H.K., Z.S., Z.Z., M.W., A.S., R.C., M.N., W.M., F.W., W.K., N.Z., M.T., M.L. oraz P. i E.G. W uzasadnieniu zarzucili w szczególności brak konsultacji społecznych umożliwiających wybór właściwego miejsca lokalizacji stacji bazowej, niezgodność lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także zaburzenie ładu architektonicznego. Odwołanie złożył również pełnomocnik N.Z. Zakwestionował, jakoby jego mandantowi nie zapewniono udziału w postępowaniu poprzez niepowiadomienie o nim, jako właściciela nieruchomości bezpośrednio graniczącej z nieruchomością, na której zaplanowano realizację przedsięwzięcia. Tym samym uniemożliwiono mu wypowiedzenie się w sprawie. Decyzja Prezydenta Miasta była pierwszym pismem w sprawie doręczonym N.Z. Zdaniem pełnomocnika odwołującego się organ I instancji nie wyczerpał dyspozycji art. 53 Prawa ochrony środowiska, tj. nie zapewnił udziału mieszkańcom w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił dostatecznie, czy istniały przesłanki do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podniesiono, że uzgodnienia środowiskowe powinny zostać przeprowadzone ze Starostą, nie zaś jak to uczyniono z Wojewodą. Zdaniem Kolegium decyzja I instancji nie zawierała uzasadnienia, które w pełni wypełniałoby wymagania określone w art. 56 ust. 7 i 8 ustawy – Prawo ochrony środowiska. W skardze na powyższą decyzję spółka "A" podniosła, że organem właściwym do uzgodnień środowiskowych jest Wojewoda, gdyż przedsięwzięcie znajduje się na terenie zakładu (zgodnie z jego definicją – art. 3 pkt 48 Prawa ochrony środowiska). Zdaniem skarżącej spółki decyzja I instancji została wydana w oparciu o raport oddziaływania inwestycji na środowisko i nie było konieczne uzupełnianie uzasadnienia decyzji o informacje zawarte w tymże raporcie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w decyzji nie przesądziło o właściwości rzeczowej Starosty w zakresie uzgodnień środowiskowych, a jedynie stwierdziło, że organ I instancji powinien wyjaśnić, dlaczego planowana inwestycja została uznana za położoną na terenie zakładu. Ponadto organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska - Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.; dalej u.p.o.ś.). Przepis § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) kwalifikuje stacje telefonii komórkowej jako przedsięwzięcie objęte wymogiem sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie stosuje się cytowany już przepis art. 53 u.p.o.ś. Zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu należy oceniać w oparciu o przepis art. 32 ust. 1 u.p.o.ś., który w punkcie 1 i 3 stanowi, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ zobowiązany jest do podania do wiadomości informacji o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych wniosku o wydanie decyzji oraz możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania oraz rozpatrzenia zgłoszonych uwag i wniosków. Organ nie może zatem wydać decyzji bez uprzedniego wykonania nałożonych cytowanym przepisem obowiązków. Z akt sprawy wynika, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie rozpatrzył uwag wniesionych przez grupę dwudziestu mieszkańców P. (pismo z [...]r. – k. 33-35 akt adm.), a także M.G. i P.K. (pismo z [...]r. – k. 32 akt adm.) oraz A. i J.O. (k. 31 akt adm.). Przepis art. 32 ust. 1 pkt 3 u.p.o.ś. stanowi wprost, że uwagi i wnioski rozpatrywane są przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ nie może więc ograniczyć się – w uzasadnieniu - jedynie do wyrażenia stanowiska co do uwag mieszkańców. Warto w tym miejscu nadmienić, że ustawodawca przepisem art. 56 ust. 8 u.p.o.ś. poszerzył zakres uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 107 § 3 kpa), uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej. Organ I instancji w zakresie, o którym mowa poprzestał na stwierdzeniu, że planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko, a jego krytyczny odbiór może wynikać jedynie z subiektywnego odczucia architektonicznej i wysokościowej dominacji wieży antenowej nad najbliższym otoczeniem oraz jej obecnością w krajobrazie. Tym samym naruszył zarówno przepis art. 56 ust. 8 u.p.o.ś., jak i art. 107 § 3 kpa. Prezydent Miasta powinien w decyzji zająć i uzasadnić swoje stanowisko wobec całego materiału dowodowego. Należało się odnieść do wszystkich zarzutów podniesionych we wnioskach mieszkańców. Uznając zaś je za bezzasadne, winien podać przyczyny, dla których odmówił im wiarygodności. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, powoduje – w konsekwencji – naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2981r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słusznie stwierdzono, że organ I instancji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie przeprowadził starannie postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Należało bowiem dokonać analizy oraz ocenić wpływ planowanej rozbudowy stacji na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między wymienionymi czynnikami oraz możliwości oraz sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu (art. 47 pkt 1-3 u.p.o.ś.). W tym kontekście nie można podzielić argumentacji skargi, jakoby nie było konieczne uzupełnianie uzasadnienia decyzji I instancji o informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisku, gdyż decyzja została wydana w oparciu o tenże raport. Zgodnie z treścią art. 7 kpa organ administracji publicznej podejmuje niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Na organie administracji ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § kpa), a nie tylko przedłożonego raportu. Niesłuszne jest stanowisko organu odwoławczego co do wątpliwości w zakresie właściwości rzeczowej organu mającego obowiązek dokonać uzgodnień środowiskowych. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 pkt 1 u.p.o.ś. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje się po uzgodnieniu z organem ochrony środowiska. Organem ochrony środowiska właściwym w sprawach, o których mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 jest wojewoda, jeżeli dotyczą one przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest obowiązkowe (art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.oś.). Jak już wcześniej stwierdzono, rozbudowa stacji bazowej jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko wymagającym sporządzenia raportu (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia). Kluczowe zatem dla rozstrzygnięcia tej kwestii jest ustalenie, czy stacja bazowa telefonii komórkowej jest zakładem w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 48 tejże ustawy zakładem jest jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Instalacjami są zaś stacjonarne urządzenia techniczne, zespoły stacjonarnych zespołów technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu oraz budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami (art. 3 pkt 6 u.p.o.ś.). Natomiast urządzeniami są niestacjonarne urządzenie techniczne, w tym środki transportu (art. 3 pkt 42 u.p.o.ś.). Jak wynika z raportu o oddziaływaniu na środowisko na przedmiotowej stacji w wyniku rozbudowy zainstalowane zostaną anteny oraz zespół urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych umieszczony w kontenerze technicznym posadowionym na terenie przy wieży antenowej. Charakterystyka przedsięwzięcia wskazuje bezsprzecznie, że stacja bazowa telefonii komórkowej Era [...] jest zakładem, a jej rozbudowa ma polegać na umieszczeniu stacjonarnych urządzeń technicznych (zespół urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych w kontenerze technicznym) wraz z zainstalowaniem na wieży anten. Wobec powyższego nie można zgodzić się z argumentacją Kolegium, iż organ I instancji powinien wyjaśnić, dlaczego planowane przedsięwzięcie zostało uznane za inwestycję położoną na terenie zakładu. Prezydent przyjmując w toku postępowania, iż organem właściwym w sprawie dokonania uzgodnień środowiskowych jest Wojewoda, sięgnął bowiem do ustawowego znaczenia słów użytych w przepisie art. 378 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.o.ś., uwzględniając równocześnie zasadę clara non sunt interpretanda est. Wobec powyższego, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ B.Drzazga /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka