II SA/Po 3964/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie Sędzia NSA Rafał Batorowicz ( spr ) Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2004 r sprawy ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana w części przyznającej świadczenie. /-/ M.Dybowski /-/ M.Hrycaj /-/ R.Batorowicz Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.138 §1 pkt 1 kpa oraz art.2 ust. 1 i art.4 ust.l, art.32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J.J. od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...]r. przyznającej zasiłek celowy na żywność w wysokości [...] zł utrzymało w mocy tę decyzję opierając się na następujących ustaleniach. Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. przyznał J.J. zasiłek celowy na żywność w wysokości [...] zł, uzasadniając spełnieniem przez wnioskodawcę przesłanek ustawy o pomocy społecznej. Od tej decyzji odwołał się J.J. podnosząc, że przyznana suma jest za mała na potrzeby jego rodziny. Odwołujący podał, że przebywa na zasiłku dla bezrobotnych, jest zadłużony w sklepie spożywczym, a dwoje jego dzieci jest chorych na cukrzycę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. Wyjaśniło, że decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem. W myśl art.2 ust.4 ustawy o pomocy społecznej "potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają jej celom i możliwością pomocy społecznej". Jak wykazała analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżący i jego rodzina od trzech lat objęci są stałą i systematyczną opieką Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. a ich sytuacja rodzinna i materialna jest doskonale znana pracownikom ośrodka. Pracownicy podejmując decyzję o przyznaniu pomocy i jej wysokości zobowiązani są jednakże uwzględnić możliwości finansowe jakimi dysponują. Zdaniem Kolegium przyznana pomoc w wysokości [...] zł choć oczywiście nie zaspokaja wszystkich potrzeb skarżącego to w obecnej sytuacji jest znacząca. Ponadto przedmiotowa decyzja nie pozbawia w żaden sposób skarżącego prawa do ubiegania się o przyznanie dodatkowej pomocy ze środków opieki społecznej. J.J. zaskarżył decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, podtrzymując okoliczności podnoszone w odwołaniu. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie przywołał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że wnrawdzie nrzyznanfl kwntfl nie iest wvstarr,zaiarp) ]prv. 7.anrlrne 7. nry.enisami Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zasady przyznawania pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego, o który wnosił skarżący, określa ustawa z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. 1998r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) W myśl art.32 ust. 1 i 2 ust. powołanej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży. Użyty w powołanym przepisie termin może być przyznany oznacza, że decyzja organu realizującego pomoc społeczną ma charakter uznaniowy. Ma to istotne znaczenie w sprawie, albowiem określa zarówno zakres kontroli instancyjnej, jak również badanie legalności decyzji przez sąd administracyjny. Kontrola ogranicza się w tej sytuacji wyłącznie do podstaw tego uznania czyli oceny, czy organy szczegółowo i wszechstronnie rozważyły życiową i materialną sytuację osoby ubiegającej się o pomoc społeczną i czy przyznając tę pomoc uwzględniły w pierwszej kolejności potrzeby osób, których dochody na jedną osobę w rodzinie są niższe od najniższej emerytury. Należy również zauważyć, iż powołany przepis art.32 ust.l i 2 ani też inne przepisy dotyczące udzielania pomocy ze środków opieki społecznej nie określają wysokości zasiłku celowego i nie podają kryteriów ustalania tej wysokości. Zatem organy orzekające w sprawach zasiłków nie są związane przepisami prawa co do wysokości przyznawanego zasiłku celowego. W tej sytuacji wyznacznikami ustalenia tej wysokości są - z jednej strony- sytuacja materialna wnioskodawcy i cel na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej (vide: wyrok NSA z dnia 28.02.1996r. syg. SA/Gd 1472/95) Niewątpliwym jest, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, co wiąże się z tym, że musi opierać się na pewnych kryteriach uznania, które stanowią wymóg prawa materialnego. Aby spełnić ten wymóg niezbędnym jest odpowiednie zastosowanie przepisów postępowania. Rozpatrując sprawę w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów art.7, art.77§l, art.l07kpa albowiem organy obu instancji wydały decyzję bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zawierają szczegółowych ustaleń dotyczących sytuacji materialnej i życiowej skarżącego i jego rodziny ani możliwości finansowych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Omanv administracvine ograniczyły sie iedvnie do stwierdzenia, że sytuaoia wysokości. Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę zaznaczyło, że wysokość zasiłku celowego jest uwarunkowana zarówno potrzebami wnioskodawcy jak i możliwościami finansowymi pomocy społecznej, to jednak w żaden sposób nie zostało wykazane jakimi możliwościami finansowymi dysponuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. na przyznanie zasiłków celowych. Skoro podejmując zaskarżone decyzje, organu obu instancji naruszyły prawo materialne i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należy decyzje uchylić zgodnie z art. 135 i art. 145§1 pkt. 1 lit. a i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Sąd na podstawie art.55 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995r. (Dz. U. Nr 74, poz.368) w związku z art. 97§2 przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1271) zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem kosztów sądowych. Sąd zgodnie z przepisem art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzygnął, iż zaskarżona decyzja może być wykonana w części przyznającej świadczenie. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy konieczne będzie dokonanie ustaleń niezbędnych do wydania prawidłowej decyzji, a więc dokładne ustalenie sytuacji materialnej i życiowej skarżącego i jego rodziny oraz ich podstawowych potrzeb a także ustalenie możliwości finansowych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w zakresie udzielania zasiłków celowych. /-/ M.Dybowski /-/ M.Hrycaj /-/ R.Batorowicz JFS