II SA/Po 397/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] nr [...] , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 147 zł (sto czterdzieści siedem zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia [...], na podstawie przepisu art. 107 i 108 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, §§ 15,16,17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.02.1998 r. w sprawie ustalenia opłat adiacenckich i rozliczenia kosztów, uchwały nr XXVIII/291/96 Rady Miejskiej K. z dnia 26.06.1996 r. w sprawie ustalenia granic gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w K. w rejonie ulic [...] -P [...] oraz uchwały Rady Miejskiej K. nr IV/32/02 z dnia 19.12.2002 r., która zmieniała wskazaną wyżej uchwałę z dnia 26.06.1996 r., ustalił I. i Z. W .opłatę adiacencką w kwocie [...].zł z tytułu scalenia gruntów. W uzasadnieniu wskazano, iż Rada Miejska uchwałą z 26.06.1996 r. ustaliła granice gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne w rejonie ulic [...] i [...]. Na tej podstawie wytyczone zostały granice nowych działek budowlanych. W dniu [...]r. wydane zostały decyzje administracyjne zawierające rozliczenie wzajemnych należności między Miastem i uczestnikami scalenia (odszkodowania za grunty przejęte pod drogi, opłaty adiacenckie, koszty scalenia). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło te decyzje z uwagi na brak na części nieruchomości kamieni granicznych. Po ponownym rozpatrzeniu wydano w dniu [...]r. nowe decyzje administracyjne zawierające rozliczenie postępowania scaleniowego. Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. ponownie uchyliło wydane decyzje i umorzyło postępowanie I instancji, ponieważ od 01.01.1998 r. weszła w życie ustawa o gospodarce nieruchomościami, która uchyliła ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości z 29.04.1985 r. tym samym postępowanie należało dostosować do nowych przepisów o gospodarce nieruchomościami, które w zakresie scalenia zmieniły się, szczególnie w sposobie szacowania wzrostu wartości gruntów. Wszczęte ponownie postępowanie toczyło się z uwzględnieniem wymogów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec nie dojścia między zainteresowanymi stronami do ugody, o terminie i sposobie zapłaty rozstrzygnęła Rada Miejska, podejmując uchwałę nr IV/32/02 z dnia 19.12.2002 r. o zmianie pierwotnej uchwały z dnia 26.06.1996 r. Podkreślono, że zgodnie z przepisem art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami – sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed wejściem w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. W. . Odwołujący się podał m.in., że w dniu [...]r. Burmistrz K. wydał decyzję nr [...] w sprawie naliczenia opłat adiacenckich, została ona uchylona przez SKO w dniu [...]r. decyzją nr [...], a postępowanie zostało umorzone. W takiej sytuacji ponowne wszczęcie postępowania mogło nastąpić w trybie przepisów art. 155 kpa. Jednakże w tym zakresie zainteresowane strony nie wyraziły zgody na podjęcie takiego postępowania. Burmistrz nie wykazał także "słusznego interesu strony", o którym mowa w powołanym przepisie. Odwołujący zarzucił nadto, iż naliczenie opłat nie mogło nastąpić w oparciu o uchwałę rady Miejskiej z 29 czerwca 1996 r., gdyż nie spełniała ona wymogów obowiązującego prawa. Zdaniem odwołującego nie nastąpił wzrost wartości gruntów po podziale, a z tytułu infrastruktury drogowej nastąpiła obniżka wartości Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium uznało, iż w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 107) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 24.03.1998 r. w sprawie wykonania przepisów dotyczących scalenia i podziału nieruchomości (Dz.U. Nr 44 poz. 262) – postępowanie w sprawie opłaty adiacenckiej należy wszcząć po wejściu w życie uchwały o scaleniu i podziale nieruchomości, gdyż opłatę ustala się zgodnie z ustaleniami wynikającymi z tej uchwały. W przedmiotowej sprawie brak zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania. Zdaniem Kolegium, wcześniejsze umorzenie postępowania w sprawie opłat adiacenckich nie ma znaczenia, gdyż rozstrzygnięcie to nastąpiło z tego powodu, iż w dacie orzekania przez organ odwoławczy ([...]r.) nie obowiązywały już przepisy ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nie można było więc ustalać opłat adiacenckich na podstawie tej ustawy. Dopiero prawidłowych ustaleń, w oparciu o obowiązujące przepisy, dokonała uchwała rady Miejskiej z 19.12.2002 r. w sprawie zmiany uchwały z 26.06.1996 r. Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji uznając, iż decyzja winna być wydana w takim terminie, aby termin uiszczenia opłaty nie obowiązywał przed dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna. W tym zakresie uwzględnić należy ustalenia wynikające z uchwały Rady Miejskiej K. nr XIX/190/03 z 29.12.2003 r. Zakwestionowano także ustalenia wynikające z operatu szacunkowego, co do wartości gruntów przed, jak i po ich scaleniu i podziale. Rzeczoznawca majątkowy winien także ustosunkować się do uwag zawartych w odwołaniu, a dotyczących wyceny gruntu. Z. W. wniósł skargę, domagając się, jak wynika z jej treści, uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, iż w wyniku scalenia i podziału nie nastąpił wzrost wartości działek, a z tytułu infrastruktury drogowej nastąpiła obniżka ich wartości. Uważa, iż żądanie opłat uległo przedawnieniu 16.07.1999 r. skoro uchwała określająca granice nowo utworzonych gruntów stała się obowiązująca 15.07.1996 r. Podkreśla, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja umarzająca postępowanie w tej samej sprawie (art. 155 kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Burmistrz Miasta K. decyzją z [...] r., na podstawie art. 154 kpa, po rozpatrzeniu wniosku I. i Z. W. , zmienił decyzję własną nr [...] z dnia [...] r. w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej dla uczestników scalenia gruntów w rejonie ulic [...] - [...] i umniejszył kwotę do zapłaty za koszt opracowania planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego "Wiatraki" oraz ostateczną kwotę do zapłaty z tytułu scalenia i podziału gruntów, a także ustalił nowy termin płatności. Pozostałe elementy decyzji z dnia [...] r. pozostały bez zmian. W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało postanowienie, w którym stwierdziło, że odwołanie I. i Z. W. od decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. znak [...] w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej dla uczestników scalenia gruntów w rejonie ulic [...] - [...] wniesione zostało z uchybieniem terminu. Z obu powyższych dokumentów urzędowych wynika, iż w dniu [...] r. Burmistrz Miasta K. wydał decyzję znak [...] , w której ustalił dla uczestników scalenia gruntów w rejonie ulic [...] - [...] I. i Z. W. wysokość opłaty adiacenckiej. W terminie przewidzianym do wniesienia odwołania strony takiego odwołania nie wnieśli i decyzja Burmistrza stała się ostateczna. Co do odwołania I. i Z. W., które zostało wniesione dopiero po wydaniu decyzji zmieniającej z dnia [...] r., stwierdzono jego wniesienie z uchybieniem terminu. Stosownie do przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, jeżeli dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270) sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa. Niewątpliwe jest, iż w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość zarówno podmiotów, jak i przedmiotu rozstrzygnięcia między sprawą zakończoną opisaną wyżej decyzją Burmistrza Miasta K. z dnia [...] r. znak [...] , a sprawą zakończoną zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Oznacza to, iż zaskarżoną do Sądu w niniejszej sprawie decyzją rozstrzygnięto tę samą sprawę, między tymi samymi stronami, co w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] r. Z tych powodów Sąd był obowiązany stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie III-im traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152). /-/ E.Podrazik /-/ St.Małek /-/ B.Drzazga MarK