II SA/Po 3981/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-06-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus, Sędzia WSA Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozbawić uprawnień kombatanckich osobę, która brała udział w wojnie obronnej w 1939 r., powołując się wyłącznie na fakt pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej w okresie, za który przyznano uprawnienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozbawić uprawnień kombatanckich osoby, która brała udział w wojnie obronnej w 1939 r., jeśli istnieją przesłanki do przyznania tych uprawnień z tego tytułu, nawet jeśli pierwotnie zostały przyznane z innego powodu. W takim przypadku organ powinien zbadać możliwość zachowania uprawnień z tytułu służby wojskowej w czasie działań wojennych, a naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) prowadzi do błędnej kwalifikacji prawnej.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił A.M. uprawnień kombatanckich, uznając, że okres, za jaki przyznano uprawnienia, wiązał się z utrwalaniem władzy ludowej poprzez służbę w Milicji Obywatelskiej. A.M. odwołał się, podnosząc, że brał również udział w wojnie obronnej w 1939 r., choć nie posiadał dokumentów potwierdzających ten fakt. Organ utrzymał decyzję w mocy, wskazując na przekroczenie terminu do składania wniosków o uprawnienia z tytułu udziału w wojnie obronnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności jego służby wojskowej w 1939 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Maciej Dybowski Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dnia 21 czerwca 2004r. przy udziale sprawy ze skargi A.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /M. Dybowski/ /J. Stankowski/ /E. Makosz-Frymus/ 4/II SA/Po 3981/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. 97.142.950 z późn. zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił A.M. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że okresie, za jaki stronie przyznane zostały uprawnienia kombatanckie, A.M. pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej, a uprawnienia otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A.M. podniósł, że niezależnie od podstaw za jakie przyznano mu uprawnienia kombatanckie brał również udział w wojnie obronnej w 1939r.. Odwołujący się przyznał, że nie posiada na potwierdzenie tych okoliczności żadnych dokumentów, lecz jednocześnie podał wiele szczegółów dotyczących swej służby żołnierskiej. W odwołaniu podniesiono, że trudności dowodowe spowodowane są śmiercią jedynego świadka w sprawie oraz zaginięciem odpowiednich dokumentów podczas wojny. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał swą poprzednią decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swą dotychczasową argumentację i podkreślił, że przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu uczestnictwa w wojnie obronnej 1939r. byłoby niemożliwe ze względu na procedurę przyznawania takich uprawnień określoną w art. 22 ust.1 ustawy oraz przekroczenie terminu do składania tego rodzaju wniosków, który upłynął 31.12.1998r. W skardze na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych A.M. zarzucił organowi orzekającemu naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie podawanych przez Skarżącego we wcześniejszych życiorysach okoliczności jego służby wojskowej w 1939r. Skarżący podkreślił także, że wcześniej nie starał się o zdobycie dowodów udziału w Kampanii Wrześniowej, gdyż uprawnienia kombatanckie zostały mu już przyznane z innego tytułu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W postępowaniu dotyczącym pozbawienia uprawnień kombatanckich organ powinien zbadać, czy z przedłożonych dokumentów nie wynika, że dana osoba może uzyskać uprawnienia kombatanckie z tytułów określonych w art. 1 - 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jeśli zachodzą przesłanki określone w tych przepisach a jednocześnie brak jest podstaw do stwierdzenia, że zastosowanie znajduje art. 21 ust. 2 ustawy to organ nie może odebrać uprawnień kombatanckich powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. Należy dodatkowo zauważyć, że przepis art. 22 ust. 3 ustawy , na który powołał się organ został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 15 kwietnia 2003r. za niezgodny z Konstytucją. Okoliczności udziału Skarżącego w wojnie obronnej 1939r. były już opisywane w jego życiorysie przy okazji pierwszego postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich. Organ powinien był zatem przeprowadzić postępowanie w przedmiocie możliwości zachowania uprawnień przez Skarżącego z tytułu pełnienia służby w Wojsku Polskim podczas działań wojennych, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy. Organ orzekający naruszył zatem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., co doprowadziło do błędnej kwalifikacji okoliczności sprawy z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 cyt. ustawy. /-/ E. Makosz-Frymus /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło