II SA/Po 399/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Asesor WSA Paweł Daniel Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2024 r. w sprawie ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. S.A. z siedzibą w W. kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 03 kwietnia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ"), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez D. S.A. z siedzibą w W. (dalej również jako "skarżąca") odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J. [...] z dnia 18 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Burmistrza Miasta i Gminy J. nr [...] z dnia 18 grudnia 2023 r. została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 8 stycznia 2024 r. Od tego dnia rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia przez skarżącą odwołania od tej decyzji. Ostatnim dniem tego terminu był 22 stycznia 2024 r. Odwołanie skarżącązostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 23 stycznia 2024 r., o czym świadczy data nadania znajdująca się na kopercie. Spółka D. S.A. wniosła skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 57 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "K.p.a.") w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżąca uchybiła terminowi na wniesienie odwołania, podczas gdy zgodnie z tym przepisem termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe z dnia 23 listopada 2012 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529 z zm.), dalej: "u.p.p.", albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym; 2) art. 129 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżąca uchybiła terminowi na wniesienie odwołania, podczas gdy zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie; 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 80 w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego polegające na błędnym uznaniu, że odwołanie Skarżącej zostało nadane w dniu 23 stycznia 2024 r., podczas gdy odwołanie to zostało wniesione w polskiej placówce pocztowej w dniu 22 stycznia 2024 r., co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez uznanie, że Skarżąca uchybiła terminowi na wniesienie odwołania w ustawowym terminie, a tym samym uniemożliwiło rozpoznanie odwołania Skarżącej przez Organ. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarżącej według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż Skarżąca wniosła odwołanie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu u.p.p. w dniu 22 stycznia 2024 r., co potwierdza data wskazana na pieczątce umieszczonej przez pracownika polskiej placówki pocztowej na dokumencie stanowiącym potwierdzenie nadania oraz data wskazana na stronie internetowej operatora pocztowego służącej śledzeniu przesyłek pocztowych. Na dowód powyższych twierdzeń skarżąca załączyła kopię dokumentu stanowiącego potwierdzenie nadania odwołania przez Skarżącą w dniu 22 stycznia 2024 r. oraz wydruk ze strony internetowej operatora pocztowego służącej śledzeniu przesyłek pocztowych przedstawiający status przesyłki - odwołania Skarżącej - o numerze [...] nadane w dniu 22 stycznia 2024 r. Zdaniem skarżącej, w zaskarżonym postanowieniu Organ uznał, że odwołanie Skarżącej zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu u.p.p. w dniu 23 stycznia 2024 r. - powołując się na datę widniejącą na kopercie zawierającej odwołanie Skarżącej. W konsekwencji Organ błędnie ustalił, że Skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu na jego wniesienie, nie wnosząc jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935 zwanej dalej: "P.p.s.a.".) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Tym samym zakres kontroli sądowej mającej za przedmiot takie postanowienie ogranicza się do analizy prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "K.p.a."), który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Cytowany wyżej przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 maja 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 333/08; z 31 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 492/08; https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Pamiętać jednak należy, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy strona odwołująca się z całą pewnością przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 K.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż dla stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia konieczna jest znajomość dwóch dat tj. daty doręczenia decyzji jak i daty wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie co do pierwszej daty strony są zgodne, co zresztą w sposób bezsporny wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż decyzja organu I instancji została doręczona Skarżącej w dniu 8 stycznia 2024 r. Tym samym termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 22 stycznia 2024 r. Natomiast okolicznością wątpliwą i która wymaga wyjaśnienia jest kwestia daty wniesienia odwołania, a dokładnie data nadania przesyłki pocztowej zawierającej odwołanie. Organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie bazował na adnotacji widniejącej na kopercie dołączonej do akt administracyjnych. Na kopercie tej widnieje umieszczony komputerowo napis "Nadano w FUP M. dnia 2024-01-23" Jednakże z akt sądowych, do których strona skarżąca dołączyła dowód nadania przesyłki zawierającej odwołanie wynika, że datą nadania był dzień 22 stycznia 2024 r.. Powyższa data znajduje potwierdzenie również w przedłożonym przez Skarżącą wydruku ze strony operatora pocztowego Poczty [...] S.A. - śledzenie przesyłek. W ocenie Sądu skoro zarówno na przedmiotowej kopercie, jak i na przedłożonym przez Skarżącą pocztowym potwierdzeniu nadania pisma oraz na wydruku ze strony operatora pocztowego widnieje ten sam numer przesyłki poleconej (nr [...]) i dwa z trzech dokumentów przedstawiają datę 22 stycznia 2024 r., zaś nadruk na kopercie nie będący stemplem pocztowym wskazuje datę 23 stycznia 2024 r., to powyższe powoduje wątpliwości co do ustaleń organu odwoławczego o faktycznej dacie nadania przesyłki. Warto w tym miejscu odnotować, iż samo odwołanie wpłynęło do organu I instancji dnia 23 stycznia 2024 r., która to data miała stanowić datę nadania przesyłki i co istotne data wpływu do organu jest zbieżna z datą wynikającą z portalu śledzenia przesyłek Poczty polskiej. Tym samym doręczenie przesyłki nastąpiłoby tego samego dnia co nadanie, co w świetle zasad doświadczenia życiowego oraz informacji na stronie Poczty polskiej, iż to przewidywany termin doręczenia przesyłki poleconej priorytetowej to "następny dzień roboczy po dniu nadania (D+1) pod warunkiem nadania do godziny 15:00" (https://www.poczta-polska.pl/dla-ciebie/oferta/uslugi-listowe/list-polecony-kraj/), wydaje się niemożliwym. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy więcej niż jeden dokument tj. dokument nadania przesyłki oraz wydruk ze strony operatora pocztowego Poczta [...] S.A. potwierdzają nadanie przesyłki w dniu 22 stycznia 2024 r., a powyższe pośrednio znajduje potwierdzenie w dacie wpływu odwołania do organu, to Samorządowe Kolegium odwoławcze winno kierować się powyższą datą, a nie datą widniejącą na kopercie, która dodatkowo nie wynika ze stempla pocztowego, a w świetle przedstawionych wyżej okoliczności wydaje się wątpliwa. Podsumowując wskazać należy, iż skoro w niniejszej sprawie mamy do czynienia z różnymi datami nadania przesyłek, a dwa dokumenty z trzech wskazują na datę nadania odwołania w ustawowym terminie, to należy przyjąć, że data nadania przesyłki jest dzień 22 stycznia 2024 r.. Powyższe zaś oznacza, iż wbrew ocenie dokonanej przez organ w zaskarżonym postanowieniu Skarżąca wniosła odwołanie z zachowaniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Tym samym za całkowicie zasadne należy uznać zarzuty skargi, iż organ błędnie uznał, że doszło do uchybienia terminu odwołania czym dopuścił się naruszenia art. 134 K.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100 zł tytułem wpisu od skargi, kwota 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).