II SA/Po 4/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2008 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G.S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka Skarżąca G.S. wniosła o częściowe przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uzyskiwane dochody wystarczając na pokrycie bieżących wydatków rodziny. Po uiszczeniu wszelkich należnych opłat, w tym kosztów utrzymania syna na studiach w [...], z dochodów nie pozostaje żadna wolna kwota, z której mogłaby poczynić oszczędności i zapłacić wpis sądowy. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem w dwójką uczących się synów. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że posiada połowę domu o powierzchni [...] m², połowę mieszkania o powierzchni [...] m² i [...] m² oraz udział w wysokości 1/16 nieruchomości o powierzchni [...] m². Z wartościowych ruchomości wskazała samochód osobowy marki [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z następujących dochodów: [...] zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, [...] zł renty, [...] zł alimentów na dzieci, co łącznie daje kwotę [...] zł brutto miesięcznie. W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie majątkowym i finansach oraz poparcia podanych informacji dokumentami źródłowymi. W odpowiedzi wnioskodawczyni oświadczyła, że utrzymuje siebie i synów z prowadzonej działalności gospodarczej, która przynosi jej dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie, otrzymuje także rentę w wysokości [...] zł, prócz tego uzyskuje dochód z okazjonalnego wynajmu mieszkania w okresie targów, co daje jej około [...] zł miesięcznie, synowie otrzymują alimenty w wysokości [...] zł. miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że nieruchomości wchodzące w skład jej majątku są przedmiotem postępowania o podział majątku po ustaniu małżeństwa. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: - połowa domu mieszkalnego o powierzchni [...] m², w którym zamieszkuje wraz z synami, - połowa mieszkania o powierzchni [...] m² położonego w [...], które obecnie zajmuje jej były mąż i jest ono w jego wyłącznym użytkowaniu, - połowa mieszkania o powierzchni [...] m² położonego w [...], które wynajmuje w okresie targów, - 1/16 udziału w nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w [...], na której prowadzona jest działalność gospodarcza. Wnioskodawczyni ostatecznie podała, że miesięczny dochód jej rodziny wynosi około [...] zł. Natomiast wydatki stanowią kwoty: 37,60 zł – wywóz śmieci, 329 zł – gaz, 255 zł – prąd, 171 zł – woda i ścieki, 31,50 – podatek od nieruchomości, 200 zł – telefon, 1.051 zł – czesne za szkołę syna M., 1.028 zł spłata pożyczki, 320 zł – akademik syna Z., 700 zł – utrzymanie syna Z. na studiach, 1.300 zł - utrzymanie rodziny. Skarżąca poddała, że starszy syn – Z. jest studentem II roku studiów dziennych na Uniwersytecie w [...], nie pracuje, a młodszy – M. uczęszcza do IV klasy prywatnej szkoły podstawowej. Wnioskodawczyni załączyła kserokopie następujących dokumentów: - wyciągi z rachunku bankowego skarżącej prowadzonego przez Bank BGŻ za okres od września 2007r. do stycznia 2008r., z których wynika, że we wrześniu – wpływy na rachunek wyniosły w sumie [...] zł, a wydatki [...] zł, saldo dodatnie [...] zł, w październiku wpływy wyniosły [...] zł, wydatki [...] zł , saldo dodatnie [...]; w listopadzie wpływy wyniosły [...] zł, wydatki [...] zł, saldo [...] zł; w grudniu wpływy wyniosły [...] zł, wydatki [...] zł, saldo [...] zł; w styczniu 2008r. wpływy wyniosły [...] zł, wydatki [...] zł., saldo [...] zł. - wyciąg z rachunku bankowego syna skarżącej – Z. prowadzonego przez BZ WBK SA za okres od sierpnia 2007r. do lutego 2008r., z którego wynikają wpływy na kwotę [...]zł, wydatki na kwotę [...]zł; saldo w wysokości [...]zł. - faktury za szkołę syna – M. na kwotę 1.100 zł za listopada 2007r., 1.040 zł za grudzień 2007r., 1.013 zł za styczeń 2008r., - zeznanie skarżącej o wysokości osiągniętych dochodów w roku podatkowym 2006r., z którego wynika przychód skarżącej z tytułu renty w wysokości – [...] zł, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, oraz z tytułu najmu – [...] zł., co łącznie daje kwotę [...] zł, koszty uzyskania przychodu w wysokości [...] zł oraz dochód brutto – [...] zł. - PIT/B za 2006r. z którego wynika przychód spółki cywilnej A w kwocie [...] zł, koszty jego zyskania w kwocie [...] zł, dochód więc wynosił [...] zł, - zaświadczenie w Urzędu Skarbowego, z którego wynika że w 2006r. że syn skarżącej – Z. uzyskał dochód brutto w wysokości [...] zł., - umowy pożyczki konsumenckiej zaciągniętej w SKOK na kwotę 30.000 zł na okres od października 2007r. do października 2010r., - rachunki i faktury: za akademik syna – 320 zł za miesiąc, wywóz odpadów komunalnych – 106 zł za trzy miesiące, woda i ścieki – 320 zł za trzy miesiące, za telefon 206,68 zł za miesiąc styczeń 2008r., podatek od nieruchomości – 379 zł za rok 2008, energia – 461,55 zł i 559,94 zł za dwa miesiące, za gaz – 368,86 zł, 444,27 zł i 1.164,46 zł za dwa miesiące. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, wydatkach rodziny. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, bez majątku, bez dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie pokryć niezbędnych bieżących swoich potrzeb. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa i majątkowa wskazuje, że może ona ponieść koszty sądowe niniejszego postępowania w pełnej wysokości. Prowadzi dochodową działalność gospodarczą, z której jej osobiste przychody w 2006r. wyniosły około [...] zł., a koszty około 266.216 zł. Wysokość osiąganych przychodów i ponoszonych kosztów wskazuje zatem, że skarżąca jest w stanie uiścić przewidywane koszty sądowe niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Samodzielnie podejmuje decyzje o rozdysponowaniu osiąganego przychodu, a koszty sądowe, jako należności publicznoprawne winna pokrywać z tego przychodu w pierwszej kolejności, a nie na końcu, gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Tym bardziej, że przedmiot niniejszego postępowania związany jest z prowadzoną na własny rachunek i zyskowną aktywnością gospodarczą. Wnioskodawczyni sama przyznała, że prócz dochodów z działalności gospodarczej uzyskuje środki z dodatkowych źródeł, co łącznie daje kwotę miesięcznego dochodu w wysokości około [...] zł, tj. około [...]zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Z dochodu tego wnioskodawczyni pokrywa wszystkie swoje wydatki, jednak na poziomie przekraczającym przeciętne bieżące potrzeby jednego mieszkańca kraju. Wysoki poziom życia skarżącej (czesne za prywatną szkołę podstawową syna) i ponoszone w związku z tym wysokie koszty utrzymania nie mogą być wystarczającą okolicznością uzasadniającą przyznanie skarżącej prawa pomocy. Podnoszone przez nią argumenty i złożone oświadczenie o wysokości kosztów utrzymania nie mieści się bowiem w rozumieniu instytucji prawa ubogich opisanej w treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawczyni nie wykazała, przy tym by miała jakieś zaległości płatnicze, czy zajęcia rachunków bankowych, nie są również prowadzone przeciwko niej egzekucje komornicze. Oceniając sytuację finansową skarżącej uwzględnić należy także wszystkie dochody innych osób, z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe, tj. starszego syna – Z. Skarżąca przedłożyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego, z którego wynika, że również i on uzyskuje dochody, które doliczyć należy do łącznych dochodów rodziny. W wyciągu z rachunku bankowego BZ WBK SA na dzień 15 lutego 2008r. widnieje dodatnie saldo na kwotę wielokrotnie przewyższającą wysokość kosztów sądowych niniejszego postępowania. W czasie gdy skarżąca wnosiła przedmiotową skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rachunku bankowym w BGŻ SA również dysponowała środkami w wysokości przekraczającej koszty sądowe w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że na rachunku bankowym, którym dysponuje skarżąca, w okresie od września 2007r. do końca stycznia 2008r. nie było debetów, a obroty po stronie wpływów sięgały średnio około [...] zł. miesięcznie. W tym miejscu wskazać należy, że dochody skarżącej są na tyle wysokie, że pozwalają jej także na spłatę kredytu konsumenckiego zaciągniętego na znaczną kwotę 30.000 zł, samego kapitału, w stosunkowo krótkim okresie trzech lat, z miesięczną ratą przeszło 1.000 zł. Świadczy to o zdolności kredytowej skarżącej zweryfikowanej przez bank i w konsekwencji o jej dobrej kondycji finansowej, która pozwala również na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w bieżących wydatkach, tym bardziej, że koszty te będą rozłożone w czasie. Skarżąca dysponuje również znacznym majątkiem nieruchomym w postaci domu w [...], dwóch mieszkań i udziału we własności działki, na której prowadzi działalność gospodarczą w centrum [...]. Posiadanie takiego majątku stanowi źródło uzyskania dodatkowego dochodu, poprzez jego wynajęcie, sprzedaż czy obciążenie celem uzyskania kredytu. Wprawdzie, jak podała, majątek ten jest przedmiotem postępowania o podział wspólnego majątku małżeńskiego, to jednak samodzielnie dysponuje domem w [...], mieszkaniem w [..], które wynajmuje gościom targów oraz działką w centrum [...], na której prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni ma więc możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych, co też wykorzystuje generując niemałe dodatkowe dochody. Mając powyższe na uwadze, sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawczyni pozwala na uiszczenie przez nią pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. W świetle treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o prawo pomocy okazał się niezasadny, co musiało skutkować jego oddaleniem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówiono prawa pomocy, jak orzeczono we wstępie. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka