II SA/Po 4/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 maja 2009 r. wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ A.Łaskarzewska W. W. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] października 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] lutego 2008 r., którą organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Następnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Skarżący nie uzasadnił osobno tego wniosku. W skardze powołał się między innymi na takie okoliczności, jak: brak wpływu na spowodowanie naruszenia przepisów, brak wiedzy o potrzebie dokonania opłaty – nie był o tym informowany w miejscowym Urzędzie Gminy w M. ani w starostwie Powiatowym w K.; trudności w interpretacji przepisów ustawy, gdyż ustawa nie mówi wprost, że dotyczy rolników. Treść art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy lub podmiotu, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, nie wszczyna się, jeśli okoliczności i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia oraz art. 93 ust. 7 powołanej ustawy, który przewiduje, iż nałożenia kary nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, a w takiej sytuacji właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Przejazd drogą krajową nr 11 był jednorazowy i incydentalny; brak świadomości potrzeby posiadania winiety na jednorazowy przejazd na potrzeby gospodarstwa rolnego; posiadanie gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha i uzyskiwanie rocznego dochodu w wysokości [...] zł; wyższa konieczność przejazdu w obliczu klęski żywiołowej – latem 2006 r. i wiosną 2007 r. wystąpiła klęska żywiołowa w rolnictwie wskutek czego zostały zniszczone plony skarżącego w 90%; przewóz zakupionego sprzętu do nawadniania w celu zabezpieczenia upraw przed ewentualną klęska żywiołową i ponownymi stratami; umorzenie stawek KRUS na IV kwartał 2007 r. ze względu na klęskę żywiołową wiosna 2007 r. Wezwany do opisania sytuacji finansowej i majątkowej celem wykazania zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarżący w piśmie z dnia 12 marca 2009 r. oświadczył, że: dochody na utrzymanie rodziny i prowadzenie gospodarstwa rolnego uzyskuje z pracy we własnym gospodarstwie rolnym oraz z pracy zawodowej żony; roczny dochód z gospodarstwa wynosi [...] zł, w przeliczeniu na miesiąc [...] zł; żona skarżącego pracuje i uzyskuje dochód z tego tytułu w wysokości około [...] zł (wynagrodzenie podstawowe z premią kwartalną); na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje dwoje dzieci w wieku szkolnym, z których jedno w dni nauki szkolnej przebywa w internacie; majątek skarżącego to: dom jednorodzinny, budynek gospodarczy, samochód osobowy [...] rocznik 1998, samochód dostawczy [...] rocznik 1994, ciągnik [...] rocznik 2001 oraz niezbędne sprzęty rolnicze; nie posiada żadnych oszczędności; jest zadłużony na kwotę [...] zł ze względu na konieczność zaciągnięcia kredytu obrotowego na pokrycie klęski żywiołowej, bowiem przez kolejne dwa lata ponosił straty z gospodarstwa; żona skarżącego spłaca aktualnie kredyt z Zakładowego Funduszu Socjalnego w wysokości [...] zł. Skarżący zestawił koszty i oszacował wydatki na utrzymanie rodziny i prowadzenie gospodarstwa rolnego, które miesięcznie wynoszą w przybliżeniu: 725 zł z tytułu kredytu za rok 2009, 480 zł za energię elektryczną, 480 zł tytułem opłaty za internat, spłata kredytu żony z ZFS; 28 zł z tytułu podatku od środków transportu ([...]); 250 zł za usługi telefoniczne: tel. stacjonarny i komórkowe; 82 zł tytułu opłaty KRUS; 40 zł z tytułu ubezpieczenia budynków; 50 zł za opłaty na rzecz Gminy (podatek rolny, wywóz śmieci); 67 zł z tytułu ubezpieczenia OC, 133 zł z tytułu ubezpieczenia AC, 200 zł na ogrzewanie domu, 50 zł za gaz w butlach do potrzeb kuchennych, 400 zł na dojazdy żony do pracy (50 km); 200 zł na opłaty związane ze szkołą (książki, pomoce naukowe, komitet rodzicielski, wycieczki i inne); 200 zł na odzież i obuwie; 200 zł na paliwo do pojazdów; 150 zł na środki higieny i lekarstwa; 1 000 zł na wyżywienie rodziny. Razem miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny i prowadzenie gospodarstwa skarżący określił na kwotę 5 140 zł. Do pisma skarżący dołączył zaświadczenie z Urzędu Gminy M. o powierzchni użytków rolnych ([...]ha), powierzchni ha przeliczeniowych ([...]ha) i dochodowości rocznej ([...]zł) za 2007 r., pokwitowanie wpłaty za internat (270 zł) i wyżywienie (360 zł), wyliczenie wynagrodzenia żony za luty 2009 r., raport miesięczny ZUS RMUA z dnia 1 lutego 2009 r. żony skarżącego, potwierdzenie salda według stanu na koniec dnia 31 grudnia 2008 r. Banku Spółdzielczego w P., harmonogram spłat kredytu obrotowego w kwocie [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu artykułu 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto zauważyć, iż okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie Sądu, jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. post. NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 76/06, LEX nr 299367). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest stwierdzenie istnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie przyjmuje się, że trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, który w istocie nie zawierał żadnego uzasadnienia, a także oświadczenia skarżącego z dnia 12 marca 2009 r. (wraz z zestawieniem kosztów i wydatków) oraz badanie akt sprawy administracyjnej nie wykazały, by wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście spowodowało powstanie znacznej szkody po stronie skarżącego lub innych podmiotów, czy też wystąpienie skutków trudnych do odwrócenia. W aktach sprawy znajduje się opinia Wojewody M. z dnia 2 października 2007 r., z której wynika, iż skarżący poniósł szkody z tytułu klęski żywiołowej w pierwszej połowie 2007 r., a kwota obniżenia dochodu wynosi łącznie [...] zł (k. 33 akt adm.), jednak faktem jest, iż w grudniu 2007 r. nastąpił zakup przez skarżącego urządzeń nawadniających za kwotę [...] zł, a zaskarżona decyzja uzyskała przymiot ostateczności w ostatnim kwartale 2008 r. (półtora roku po klęsce żywiołowej). Aktualnie, w I kwartale 2009 r., sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie pozwala na przyjęcie, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące uiszczeniem kwoty 3.000 zł spowoduje dla skarżącego i jego rodziny szczególnie ciężkie, czy trudne do odwrócenia skutki. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w przypadku uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji, a także w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, uiszczona kara pieniężna podlega zwrotowi w terminie w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji lub orzeczenia o zwrocie kary (art. 94 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym). Porównanie wysokości nałożonej kary ([3.000 zł) ze stanem majątkowym (skarżący ma nieruchomość rolną oraz zabudowaną domem mieszkalnym, a także majątek ruchomy, w tym ciągnik rolniczy rok produkcji 2001 r.) i możliwościami finansowymi w I kwartale 2009 r. wskazuje, iż wprawdzie uiszczenie nałożonej kary pieniężnej może być dla skarżącego uciążliwe – zapłata kary pieniężnej zapewne będzie wymagała poczynienia pewnych oszczędności w wydatkach – jednak nie w stopniu nadzwyczajnym, powodującym nieodwracalne skutki. W konsekwencji stwierdzić należy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ A.Łaskarzewska