II SA/Po 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Rektora Politechniki z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów; postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Rektora Politechniki z dnia (...) października 2013 r. Nr (...), którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale Inżynierii i Zarządzania z dnia (...) października 2013 r. znak (...), skreślającą P. K. z listy doktorantów. Pismami złożonymi w dniu 24 stycznia 2014 r. oraz w dniu 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego oraz skarżący osobiście wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając wniosek jej charakterem i skutkami, jakie dla skarżącego z niej wynikają. W uzasadnieniu wniosków wskazano, że konsekwencją skreślenia z listy doktorantów jest niemożność pobierania nauki przez skarżącego zgodnie z programem studiów, uzyskanie kolejnych zaliczeń. Konieczność zaprzestania brania udziału w zajęciach przewidzianych programem studiów, czynią je niemożliwym do uzupełnienia w późniejszym terminie. Ponadto, w razie ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, wykonanie wyroku będzie niemożliwe. Nie będzie bowiem możliwe kontynuowanie studiów na dotychczasowym etapie. Okoliczności te wskazują, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wystąpienia po stronie skarżącego trudnych, czy nawet niemożliwych do odwrócenia skutków. Przekazując skargę do Sądu Rektor Politechniki nie zajął stanowiska w kwestii przedmiotowego wniosku, przy czym z akt sprawy wynika, że z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący występował do Rektora, który wniosku nie rozpatrzył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może po przekazaniu mu akt sprawy wydać na wniosek skarżącego postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyty w treści art. 61 § 3 ustawy zwrot "sąd może" oznacza, że ustawodawca przyznał sądom administracyjnym możliwość, nie zaś obowiązek, wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w razie wystąpienie określonych w tym przepisie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd samodzielnie dokonuje oceny, czy niniejsze przesłanki w konkretnej sprawie się ziściły, a jeśli tak, to w jakim zakresie. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie dotyczy decyzji Rektora Politechniki, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji o usunięciu skarżącego ze studiów doktoranckich. Należy mieć na uwadze, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony został w dniu 24 stycznia 2014 r., gdy rok akademicki 2013/2014 trwa od 1 października 2013 r. i w dacie rozpatrywania wniosku przez Sąd kończy się pierwszy jego semestr. W okresie tym skarżący nie był uczestnikiem studiów doktoranckich, co sam przyznaje w skierowanych do Sądu pismach. Zważyć należy, iż warunkiem wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest przede wszystkim jej niewykonanie do czasu rozpatrzenia wniosku. Wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu nie ma zastosowania w sytuacji, gdy decyzja objęta skargą została wykonana. Nie spowoduje bowiem odwrócenia już zaistniałych następstw wykonania decyzji, a skutki, jakie miały wyniknąć z wykonania decyzji, już wystąpiły. Podkreślić również należy, że okoliczność wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jako konsekwencji wykonania zaskarżonego aktu przed rozpoznaniem przez sąd złożonej na ten akt skargi, nie podlega ocenie wyłącznie z punktu widzenia interesu podmiotu składającego wniosek o wstrzymanie wykonania, ale także innych stron postępowania, jak również z punktu widzenia interesu społecznego. Zważyć należy, iż uczelnie wyższe mają konstytucyjnie zagwarantowaną autonomię (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP). Organizację, tryb funkcjonowania, oraz zadania szkół wyższych określa ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego działania na zasadach określonych w ustawie. Funkcjonowanie uczelni wyższej reguluje Statut, najważniejszy wewnątrzuczelniany akt normatywny. W odniesieniu do studiów doktoranckich podstawowym aktem władztwa zakładowego jest Regulamin Studiów Doktoranckich. Przepisy zawarte w tych aktach stanowią o prowadzonych kierunkach nauczania oraz zasadach i formach kształcenia, w ramach ustalonych programów studiów, realizowanych w określonych terminach. Przepisy wewnątrzzakładowe stanowią również o konsekwencjach nie realizowania programu studiów w terminach, wznawianiu studiów oraz możliwości studiowania w ramach indywidualnego programu. W świetle powyższego nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało (spowoduje) nieodwracalne skutki. W przypadku, gdy wniesiona skarga odniesie skutek, skarżący będzie mógł kontynuować studia doktoranckie w ramach kolejnego roku akademickiego. Kończąc należy również wskazać, że zgodnie z art. 63 p.p.s.a. postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek, a zgodnie z jej art. 64 §2 wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, w tym zawierać uzasadnienie zgłoszonego żądania. W świetle powyższego warunkiem zastosowania przez Sąd instytucji tymczasowej ochrony strony skarżącej dany akt administracyjny, jest wykazanie przez wnioskodawcę, iż wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody, co wiąże się z koniecznością odpowiedniego uzasadnienia złożonego w tym przedmiocie wniosku. W aspekcie tej przesłanki przedmiotowy wniosek wymogów tych nie spełnia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak