II SA/Po 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P.K. na postanowienie tut. Sądu z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Po 4/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Rektora [...] z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów; postanawia 1. uchylić postanowienie z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Po 4/14, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Rektora [...] z dnia [...]2013 r. Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale [...] z dnia [...]2013 r. znak [...], skreślającą P. K. z listy doktorantów. Pismami złożonymi w dniu 24 stycznia 2014 r. oraz w dniu 12 lutego 2014 r. pełnomocnik skarżącego oraz skarżący osobiście wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że warunkiem wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przede wszystkim jej niewykonanie do czasu rozpatrzenia wniosku. Tymczasem przedmiotowy wniosek złożony został w dniu 24 stycznia 2014 r., gdy rok akademicki 2013/2014 trwa od 1 października 2013 r. i w dacie rozpatrywania wniosku przez Sąd kończy się pierwszy jego semestr. W okresie tym skarżący nie był uczestnikiem studiów doktoranckich, co sam przyznaje w skierowanych do Sądu pismach. W tych uwarunkowaniach Sąd uznał, że skutki, jakie miały wyniknąć z wykonania decyzji, już wystąpiły, a wstrzymanie wykonania decyzji nie spowoduje odwrócenia już zaistniałych następstw wykonania decyzji. Sąd wskazał ponadto, iż w odniesieniu do studiów doktoranckich podstawowym aktem władztwa zakładowego jest Regulamin studiów doktoranckich. Przepisy Regulaminu stanowią o prowadzonych kierunkach nauczania oraz zasadach i formach kształcenia, w ramach ustalonych programów studiów, realizowanych w określonych terminach. Przepisy wewnątrzzakładowe stanowią również o konsekwencjach nie realizowania programu studiów w terminach, wznawianiu studiów oraz możliwości studiowania w ramach indywidualnego programu. Zdaniem Sądu w świetle powyższego nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało (spowoduje) nieodwracalne skutki, bowiem w przypadku, gdy wniesiona skarga odniesie skutek, skarżący będzie mógł kontynuować studia doktoranckie. Ponadto, zdaniem Sądu, wnioskodawca nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować wyrządzeniem znacznej szkody. Na powyższe postanowienie pełnomocnik P. K. wniósł w terminie zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia zarzucono Sądowi naruszenie art. 61 §3 oraz art. 63 w zw. z art. 64 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz pominięcie istotnych okoliczności faktycznych. Odwołując się do § 9 pkt 4 Regulaminu Studiów Doktoranckich (uchwała Senatu Akademickiego [...] z [...] 2012 r.) wskazano, że zaliczenie roku akademickiego następuje po uzyskaniu pozytywnych ocen (zaliczeń i egzaminów) z modułów/przedmiotów ujętych w programie studiów doktoranckich, zadowalającej realizacji programu badawczego i po zrealizowaniu praktyki zawodowej. Nadto, jak stanowi § 9 pkt 7 Regulaminu – okresem rozliczeniowym jest rok akademicki. Zatem wskazane przesłanki zaliczenia mogą być spełnione do końca roku akademickiego 2013/2014, a więc do września 2014 r. W tym okresie skarżący ma możliwość zdawania egzaminów i uzyskiwania ocen. Wydana decyzja nie jest zatem nadal ostatecznie wykonana. W przypadku uwzględnienia skargi skarżący będzie mógł zostać przywrócony na listę doktorantów, a jeżeli wraz z innymi studentami zaliczy egzaminy – będzie miał możliwość ukończenia studiów doktoranckich w przewidywanym terminie. Dalej podniesiono, ze uwzględnienie wniosku nie godzi w czyjekolwiek interesy, wręcz przeciwnie - pozwala na kontynuowanie nauki dobrze rokującemu doktorantowi, co jest istotne z punktu widzenia interesu społecznego. Wadliwe jest również założenie przez Sąd, że skutki zaskarżonej decyzji są odwracalne, gdyż zgodnie z § 10 pkt 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich doktorant nie ma prawa powtarzania roku, a jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe jest wznowienie studiów. W zakresie zarzutu braku uzasadnienia wniosku wskazano, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji umożliwi skarżącemu uczestnictwo w zajęciach i terminowe przystąpienie do egzaminów. Tym samym będzie możliwe kontynuowanie studiów na dotychczasowym etapie. Brak wstrzymania wykonania decyzji grozi skarżącemu powstaniem po jego stronie szkody w postaci braku możliwości wznowienia studiów, a wykonanie wyroku sądu nie będzie możliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 2 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 - dalej powoływanej jako p.p.s.a.), jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. W ocenie Sądu zażalenie uznać należało za oczywiście uzasadnione, bowiem skoro zgodnie z § 9 pkt 7 Regulaminu Studiów Doktoranckich (uchwała Senatu Akademickiego [...] z dnia [...] 2012 r.) okresem rozliczeniowym jest rok akademicki, to wskazane w § 9 pkt 4 Regulaminu przesłanki zaliczenia mogą być spełnione do końca roku akademickiego 2013/2014, a więc do września 2014 r. W tym okresie skarżący ma zatem możliwość zdawania egzaminów i uzyskiwania ocen, zgodnie z programem studiów na tenże rok akademicki. Tym samym zaskarżona decyzja nie jest nadal ostatecznie wykonana, co wcześniej Sąd przyjął i co stanowiło podstawę wcześniejszego nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Powyższe nakazuje uznać zażalenie za oczywiście uzasadnione i jednocześnie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Stąd na mocy art. 195 § 2 p.p.s.a. postanowiono, jak w pkt 1 sentencji niniejszego postanowienia. W świetle art. 195 § 2 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji może nie tylko uchylić zaskarżone postanowienie, ale również, w miarę potrzeby, sprawę rozpoznać na nowo. Taka konieczność wystąpiła w przedmiotowej sprawie, bowiem wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd zobowiązany jest rozpatrzyć. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie przyjmuje się, iż trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LexPolonica nr 1241556). W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanym przypadku. W uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia wykazano, że konsekwencją skreślenia z listy doktorantów jest niemożność pobierania nauki przez skarżącego zgodnie z tokiem studiów, uzyskania kolejnych zaliczeń. Konieczność zaprzestania brania udziału w zajęciach przewidzianych programem studiów, czynią je niemożliwym do uzupełnienia w późniejszym terminie. Ponadto, w razie ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd, wykonanie wyroku będzie niemożliwe. Nie będzie bowiem możliwe kontynuowanie studiów na dotychczasowym etapie. Okoliczności te wskazują, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wystąpienia po stronie skarżącego trudnych do odwrócenia skutków. W tych uwarunkowaniach, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Sąd postanowił uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art.195 § 2 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w punkcie 2 sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak