II SA/Po 4/26

Dnia 8 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Jacek Rejman (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2026 roku sprawy ze skargi R. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 1 września 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego R. B. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 17 października 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy), w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania R. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej również: zobowiązany; skarżący; strona), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej również: Starosta; organ I instancji) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu. Decyzje te zostały wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, wskazanych w uzasadnieniu decyzji Kolegium. Decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...] Starosta [...] nałożył na R. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] obowiązek zagospodarowania odpadów znajdujących się na zatrzymanym transporcie odpadów, składającym się z ciągnika siodłowego marki [...] wraz z naczepą marki [...]. W piśmie z dnia 28 czerwca 2023 r. pełnomocnik R. B. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wyżej wskazaną decyzją Starosty z dnia 3 kwietnia 2023 r. Pełnomocnik podniósł, że zobowiązany bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, bowiem przebywał w areszcie śledczym. Wskazał na to, że strona dowiedziała się o przedmiotowej decyzji w dniu 31 maja 2023 r. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2023 r. Starosta [...] odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania oraz odmówił wstrzymania wykonania wyżej wskazanej decyzji. Starosta stwierdził, że w jego ocenie J. B. (matka R. B.) miała wiedzę o prowadzonej sprawie na dzień 8 maja 2023 r., stąd też nie zachowano terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie procesowe R. B. podniósł, że organ niezasadnie uznał, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie. Zdaniem skarżącego, organ nie ustalił, kiedy R. B. dowiedział się o decyzji, zaś ustalenia powinny odnosić się bezpośrednio do strony, a nie do J. B.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 24 lipca 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. R. B. wniósł skargę na to rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Po 241/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...]. Sąd wskazał na to, że okoliczności przedstawione przez organ, świadczące o braku dochowania terminu są pośrednie (poszlakowe). Brak jest dowodu bezpośredniego, a więc jasnego i niezaprzeczalnie wskazującego, że skarżący albo J. B. mieli wiedzę o wydanej w dniu 3 kwietnia 2023 r. decyzji. Sąd stwierdził, że w jego ocenie okoliczności faktyczne sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy wskazują na to, że informacje o wydaniu decyzji z dnia 3 kwietnia 2023 r. skarżący uzyskał w dniu 31 maja 2023 r. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2025 r. Starosta wznowił postępowanie w tej sprawie. Następnie decyzją z dnia 1 września 2025 r. znak [...] Starosta [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...] nakładającej na R. B. prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą [...] obowiązek zagospodarowania odpadów znajdujących się na zatrzymanym transporcie odpadów składającym się z ciągnika siodłowego marki [...] wraz z naczepą marki [...]. Organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji (pismo z dnia 23 września 2025 r.) pełnomocnik R. B. podniósł, że skarżący wobec tymczasowego aresztowania nie przyczynił się do braku uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnik argumentował, że strona, będąc w areszcie śledczym, nie miała możliwości udzielić pełnomocnictwa pocztowego w obecności pracownika poczty, dlatego było możliwe udzielnie J. B. jedynie pełnomocnictwa notarialnego, a to że Poczta Polska nie honoruje pełnomocnictwa notarialnego nie jest w żaden sposób zależne od strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, motywując swoje rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu decyzji z dnia 17 października 2025 r. powołało się na to, że w wyroku z dnia 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Po 241/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesądził, iż w jego ocenie okoliczności faktyczne sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że informacje o wydaniu decyzji z dnia 3 kwietnia 2023 r. skarżący uzyskał w dniu 31 maja 2023 r. W związku z tym Kolegium uznało, że R. B. wniosek o wznowienie postępowania złożył w ustawowym terminie, zatem zasadnie organ I instancji wydał postanowienie z dnia 11 lipca 2025 r. w przedmiocie wznowienia postępowania. Następnie organ II instancji skupił się na ustaleniu, czy w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Według organu odwoławczego sformułowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczące "braku winy strony" oznacza nakaz ustalenia braku jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu (bez względu na to, czy wspólnie z innymi podmiotami czy też samodzielnie) do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Organ stwierdził, że pojęcie winy na gruncie tego przepisu odnosić się zatem będzie do działania lub zaniechania przyczynienia się do nieuczestniczenia określonego podmiotu w postępowaniu natomiast kwestia braku zaistnienia tych okoliczności wymaga udowodnienia przez stronę domagającą się wznowienia postępowania. Kolegium podniosło, że na gruncie rozpatrywanej sprawy Starosta zawiadamiał stronę o toczącym się postępowaniu; organ ten skierował do R. B. zawiadomienie z dnia 24 lutego 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie, jak i decyzję z dnia 3 kwietnia 2023 r.; organ wysyłał pisma na adres do korespondencji dotyczący prowadzonej przez R. B. działalności gospodarczej: [...] ul. [...]; pisma "zostały doręczone w trybie awizo", zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Według Kolegium, w tym zakresie należy uznać, że strona została dopuszczona do udziału w postępowaniu i była zawiadamiana o jego przebiegu zgodnie z przepisami postępowania. Zadaniem organu odwoławczego, nie można zatem uznać, że strona nie została zawiadomiona o postępowaniu na skutek nieprawidłowego działania organu l instancji. Organ II instancji stwierdził, że R. B. wskazuje, iż nie mógł odebrać tej korespondencji bez własnej winy z uwagi na fakt jego tymczasowego aresztowania w okresie od 22 lipca 2022 r. do 24 września 2024 r. i przebywania w tym czasie w zakładzie karnym, jednak nie jest to wystarczająca okoliczność do uznania braku winy strony. W tym zakresie Kolegium podniosło, że R. B. prowadzi działalność gospodarczą [...] związaną z gospodarką odpadami, w szczególności w zakresie odbioru i transportu odpadów. Organ odwoławczy zauważył, podobnie jak i organ I instancji, że zobowiązany został tymczasowo aresztowany w sprawie o czyn z art. 258 § 1 i art. 183 § 1 Kodeksu karnego (dalej: k.k.), tj. dotyczącej przestępstwa działania w zorganizowanej grupie przestępczej, wbrew przepisom w zakresie usuwania, przetwarzania, zbierania, unieszkodliwiania transportu odpadów lub substancji albo dokonywania odzysku odpadów lub substancji. Według organu II instancji należy mieć zatem na uwadze, że to właśnie działalność R. B. doprowadziła do jego tymczasowego aresztowania. Organ podniósł, że postępowanie administracyjne wszczęto na skutek zawiadomienia organu I instancji przez Prokuraturę Rejonową w [...], wobec czego R. B. nie był tymczasowo pozbawiony wolności z uwagi na inne toczące się przeciwko niemu postępowanie karne, niezwiązane z gospodarką odpadami. Kolegium wskazało na to, że R. B. podnosi w niniejszej sprawie, iż nie mógł odebrać kierowanej do niego korespondencji, jak też że udzielił swojej matce pełnomocnictwa notarialnego, które jednak okazało się niewystarczające do odbioru korespondencji z Poczty Polskiej. Odnosząc się do tego argumentu, organ II instancji stwierdził, że nie podziela powyższych twierdzeń jako wystarczających do wykazania braku winy. W tym też zakresie organ odwoławczy zauważył, że "[f]irmę [...] założono w 2006 r.", a z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że "pomimo tymczasowego aresztowania R. B. od dnia 22 lipca 2022 r. firma ta dalej funkcjonuje". Kolegium stwierdziło też, że o ile odebranie przesyłki awizowanej z placówki Poczty Polskiej jest niemożliwie bez pełnomocnictwa pocztowego, o tyle pełnomocnictwo pocztowe nie jest potrzebne do odbierania przesyłki firmowej w siedzibie firmy, przez jej pracowników, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Według organu, skoro "firma funkcjonuje na co dzień i posiada pracowników to [nie] było żadnych przeszkód, aby była w niej odbierana korespondencja". Zdaniem organu odwoławczego "korespondencja ta mogła być nieodbierana celowo". Organ zauważył w tym względzie, że we wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik strony wskazuje bowiem wprost, iż na prośbę rodziny wystąpił do Starosty [...] o doręczenie wszystkich dokumentów kierowanych do R. B. "albowiem organ kierował korespondencję[,] która nie mogła być odebrana przez niego ani jego najbliższą rodzinę ze względu na brak stosownych pełnomocnictw do odbioru korespondencji, a przede wszystkim wobec wewnętrznych ustaleń R. B. z rodziną". W ocenie Kolegium, R. B. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od 2006 r. powinien zadbać o swój interes i ustanowić pełnomocnika, który w skuteczny sposób mógł odbierać w jego imieniu korespondencję pocztową. Organ argumentował, że R. B. przebywał w areszcie od dnia 22 lipca 2022 r., a pełnomocnictwa notarialnego swojej matce J. B. udzielił dopiero w dniu 26 kwietnia 2023 r. ([...] miesięcy po tymczasowym aresztowaniu). Ponadto organ zauważył, że z treści tego pełnomocnictwa wynika, że akt notarialny sporządzono w siedzibie Kancelarii Notarialnej w [...], a nie w areszcie śledczym, gdzie miał znajdować się w tym czasie R. B.. Zdaniem organu II instancji, R. B. "jako przedsiębiorca powinien zadbać o swoje sprawy, będąc tymczasowo aresztowanym". Organ odwoławczy zwrócił też uwagę na to, że R. B. "w postępowaniu prawnym korzystał również z pomocy profesjonalnego pełnomocnika prowadzącego wobec niego czynności obrończe". Tym samym, w ocenie organu, sam fakt przebywania R. B. w areszcie śledczym nie stanowi, że nie brał on udziału w postępowaniu bez własnej winy. Wskazując na treść art. 151 § 1 k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie organ I instancji uznał, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co zwalniało organ z dalszego merytorycznego rozpoznania sprawy. Kolegium końcowo uznało, decyzja Starosty jest słuszna, odpowiada prawu i należało utrzymać ją w mocy w całości. W skardze na decyzję odwoławczą z dnia 17 października 2025 r. R. B., reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego), zarzucił naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy w całości zaskarżoną decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...], tj.: a) art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., mimo że w niniejszym postępowaniu skarżący powoływał się na fakt uchylenia w dniu 24 września 2024 r. środka karnego w postaci tymczasowego aresztowania i na konsekwencje wynikające z tego faktu, tj. nieudowodnienia skarżącemu przez Prokuraturę zarzutów określonych w art. 258 § 1 k.k. i art. 183 § 1 k.k., pominięcie tych okoliczności spowodowało, że rozstrzygnięcie organu II instancji jest obarczone wadą braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji dowolną, a nie swobodną oceną materiału dowodowego w zakresie okoliczności braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu administracyjnym; b) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 11 k.p.a., mimo że skarżący wyjaśniał, iż w okresie kiedy przebywał w areszcie jego działalność gospodarcza funkcjonowała jedynie w sensie formalnym, co oznacza, że w tamtym okresie nie wykonywano żadnych czynności, które zwykle wiążą się z prowadzeniem działalności gospodarczej, przede wszystkim że skarżący nie zatrudniał żadnych pracowników, co było szczegółowo wyjaśniane przed organem I instancji w ramach ustalania, czy i ewentualnie kiedy J. B. albo A. G. mogły uzyskać wiedzę o korespondencji przesyłanej do skarżącego przez organ I instancji – a w konsekwencji pominięcie rozważenia tych okoliczności, co spowodowało, że decyzja wydana przez organ II instancji jest obarczona wadą braku wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, brakiem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi uchybienie zasady przekonywania, bowiem organ II instancji nie przekonał skarżącego o słuszności podjętego rozstrzygnięcia, skoro pomija okoliczności istotne dla skarżącego w ramach tego postępowania. Przy tak sformułowanych zarzutach, rozwiniętych w uzasadnieniu skargi, zobowiązany wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, w tym rozważenie możliwości uchylenia w całości decyzji organu I instancji z dnia 1 września 2025 r. oraz rozważenie możliwości uchylenia w całości decyzji Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...], 2) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu. Kolegium w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. O rozpoznanie sprawy tym trybie wystąpił pełnomocnik skarżącego, a żadna z pozostałych stron postępowania nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przywołany przepis, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowoadministracyjnej. Kontrola ta dokonywana jest w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (por. np. wyroki NSA z dnia 5 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1799/07, 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 22/08 i 27 października 2010 r. sygn. akt I OSK 73/10 - dostępne w bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, w tym przede wszystkim na podstawie przedstawionych przez organ akt postępowania administracyjnego i pism procesowych stron wraz z załącznikami. Analiza i ocena prawna okoliczności niniejszej sprawy nastąpiła na gruncie faktów znajdujących odzwierciedlenie [ewentualnie pominiętych przez organ] w aktach tejże sprawy (por. np. orzecznictwo powołane w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2678/21, dostępnym jw.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli była w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Kolegium z dnia 17 października 2025 r., którą organ II instancji utrzymał w mocy wydaną we wznowionym postępowaniu decyzję Starosty z dnia 1 września 2025 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...], nakładającej na R. B. prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą [...] obowiązek zagospodarowania odpadów znajdujących się na zatrzymanym transporcie odpadów składającym się z ciągnika siodłowego marki [...] wraz z naczepą marki [...]. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że każdej decyzji organu administracyjnego należy stawiać wszystkie wymagania wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak konieczność respektowania zasady legalizmu i prawdy obiektywnej (art. 6 i art. 7), zasady prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej (art. 8), zasad należytego informowania stron i przekonywania, tj. wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć (art. 9 i art. 11), z którymi wiążą się wymogi w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego i motywowania stanowiska organu (art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3). Odnosi się to również do decyzji organu odwoławczego. Ze względu na wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest co do zasady takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (patrz np. wyrok NSA z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt II OSK 3040/17, dostępny jw. - i powołane tam orzecznictwo). Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd w wyniku kontroli zaskarżonych decyzji uznał, że zarówno Starosta, jak też Kolegium dopuścili się błędów przy rozstrzyganiu sprawy we wznowionym postępowaniu. Nadto, organ II instancji dążył do merytorycznego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym, jednakże finalnie również wydał nietrafną decyzję, powielając uchybienia organu I instancji. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji, tj. rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu, był art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis art. 151 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z kolei art. 149 k.p.a. przewiduje, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1), a postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Z kolei art. 151 § 2 k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że w sprawie zaszły podstawy do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 k.p.a., co z kolei powinno stanowić podstawę do ustalenia, czy zaistniała (potwierdziła się) podstawa wznowienia postępowania oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. Wynika to jednoznacznie z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Po 241/24. W odniesieniu do przesłanki pominięcia strony postępowania należy zaznaczyć, że wniesienie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Natomiast ustalenie, czy żądająca wznowienia postępowania jednostka ma interes prawny i czy została pozbawiona udziału w postępowaniu bez własnej winy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z zapewnieniem jej udziału w tym postępowaniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. sformułowanie dotyczące "braku winy strony" oznacza nakaz ustalenia braku jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu (bez względu na to, czy wspólnie z innymi podmiotami, czy też samodzielnie) do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Pojęcie winy na gruncie tego przepisu odnosić się zatem będzie do działania lub zaniechania przyczynienia się do nieuczestniczenia określonego podmiotu w postępowaniu. Kwestia braku zaistnienia tych okoliczności będzie wymagać natomiast udowodnienia przez stronę je podnosząca. Aby zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznać zaistnienie tej przesłanki, to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wykazać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym, występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Ważne jest, że strona bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu i chodzi tutaj o przeszkody od niej niezależne, których obiektywnie nie była w stanie przezwyciężyć (patrz np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 230/24, dostępny jw.). Powyższe nie oznacza jednak, że każdą wątpliwość należy rozstrzygać na niekorzyść strony pominiętej. Przeciwnie, nawet jeżeli z uwagi na treść art. 81a § 2 k.p.a. oraz art. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2025 r., poz. 1480 ze zm.) mogą nie zachodzić aktualnie (jeżeli we wznowionym już postępowaniu występują strony o spornych interesach) warunki do rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, to nie oznacza interpretowania każdej z powoływanych okoliczności na niekorzyść strony, ani tym bardziej pomijanie należytego rozpatrzenia jej twierdzeń mających znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie istotne jest to, że skarżący przebywał w areszcie w okresie od wszczęcia postępowania w trybie zwykłym, aż do wydania ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...] nakładającej na R. B. prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą [...] obowiązek zagospodarowania odpadów znajdujących się na zatrzymanym transporcie odpadów składającym się z ciągnika siodłowego marki [...] wraz z naczepą marki [...]. Nie jest sporne, że w tej sprawie (niezależnie od tego, czy obiektywnie stanowisko Poczty Polskiej jest zasadne czy też nie) odebranie przesyłki awizowanej z placówki Poczty Polskiej było niemożliwe bez pełnomocnictwa pocztowego. Potwierdza to stanowisko Poczty Polskiej wyrażone w piśmie z dnia 22 listopada 2024 r. znak [...], skierowanym do Starosty [...]. Organy sformułowały tezę, że R. B. został tymczasowo aresztowany w sprawie z art. 258 § 1 k.k. i 183 § 1 k.k., tj. o przestępstwa działania w zorganizowanej grupie przestępczej wbrew przepisom w zakresie usuwania, przetwarzania, zbierania, unieszkodliwiania transportu odpadów lub substancji albo dokonywania odzysku odpadów lub substancji. Niemniej jednak nie ustaliły, czy skarżący został skazany za zarzucane mu czyny. W to miejsce przyjęły zaś prostą tezę, że to właśnie działalność R. B. doprowadziła do jego tymczasowego aresztowania. Było to zbytnie uproszczenie w ocenie stanu faktycznego i wnioskowania, że okoliczności tymczasowego aresztowania wskazują na winę strony w braku udziału w postępowaniu. Kolegium stwierdziło, że pomimo tymczasowego aresztowania R. B. od dnia 22 lipca 2022 r. firma ta dalej funkcjonowała, a przedmiotowa korespondencja mogła być nieodbierana celowo. Zdaniem Sądu, okoliczności takiej jednak nie można domniemywać. Poza tym Kolegium argumentowało, że R. B. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą od 2006 r. powinien zadbać o swój interes i ustanowić pełnomocnika, który w skuteczny sposób mógł odbierać w jego imieniu korespondencję pocztową, przy czym pełnomocnictwo pocztowe nie jest potrzebne do odbierania przesyłki w siedzibie firmy przez jej pracowników. Organ II instancji uznał, że skoro firma funkcjonuje na co dzień i posiada pracowników to nie było żadnych przeszkód, aby była w siedzibie przedsiębiorcy odbierana korespondencja. Takie wnioski nie zostały jednakże poparte jednoznacznym rozstrzygnięciem, że w dacie doręczenia stronie decyzji z dnia 3 kwietnia 2023 r. przedsiębiorstwo rzeczywiście funkcjonowało i miało zatrudnionych pracowników. Fakt przebywania w areszcie śledczym musi być brany pod uwagę jako niewątpliwe utrudnienie w prowadzeniu swoich spraw przez przedsiębiorcę, w tym w zakresie zapewnienia obsługi pracowniczej zakładu. Tym bardziej, że pełnomocnik skarżącego wskazuje na to, że imiennie wskazany pracownik tej firmy, zajmujący się wcześniej obsługą administracyjną, w piśmie z dnia 24 marca 2025 r. przedstawił wyjaśnienia w zakresie okoliczności braku wykonywania pracy na rzecz skarżącego. Strona utrzymuje zaś, że w istocie firma funkcjonowała tylko formalnie i nie zatrudniała w tym okresie żadnych pracowników. Kwestie te powinna być zweryfikowane oraz jeszcze raz wnikliwie rozważone. To samo dotyczy okoliczności dotyczących udzielenia przez R. B. swojej matce J. B. pełnomocnictwa notarialnego, skoro Kolegium argumentuje, że R. B. przebywał w areszcie od dnia 22 lipca 2022 r., a pełnomocnictwa notarialnego swojej matce J. B. udzielił dopiero w dniu 26 kwietnia 2023 r. ([...] miesięcy po tymczasowym aresztowaniu), zaś z treści tego pełnomocnictwa wynika, iż akt notarialny sporządzono w siedzibie Kancelarii Notarialnej w [...], a nie w areszcie śledczym, gdzie miał znajdować się w tym czasie R. B.. Organy powinny też mieć na uwadze przepisy art. 209 oraz art. 214 i nast. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (aktualnie: Dz.U. z 2025 r., poz. 911 ze zm.) przy ocenie, na ile skarżący mógł skutecznie prowadzić sprawy swojej firmy, przebywając w areszcie. To wszystko musi być oceniane na gruncie stanu faktycznego, w którym Starosta skierował do R. B. zawiadomienie z dnia 24 lutego 2023 r. o wszczęciu postępowania w sprawie, jak i decyzję z dnia 3 kwietnia 2023 r. na adres do korespondencji dotyczący prowadzonej przez R. B. działalności gospodarczej, a pisma te "zostały doręczone w trybie awizo". Zdecydowanie przedwczesny jest wniosek organów, że podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie mógł odebrać tej korespondencji bez własnej winy z uwagi na fakt jego tymczasowego aresztowania w okresie od 22 lipca 2022 r. do 24 września 2024 r. i przebywania w tym czasie w zakładzie karnym nie jest wystarczająca do uznania braku winy strony. W konsekwencji, nieuprawnione było wydanie w tej sprawie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ze względu na niepotwierdzenie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Waga i charakter stwierdzonych uchybień były tego rodzaju, że w sprawie zaszły podstawy do uchylenia nie tylko zaskarżonej decyzji Kolegium, ale i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazane przez Sąd naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro świadczą o braku wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do niezasadnego wydania we wznowionym postępowaniu decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie przepisów art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W szczególności decyzja organu II instancji została wydana bez należytego oparcia takiego rozstrzygnięcia w analizie stanu faktycznego i obwiązujących przepisach prawa (naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.), co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarazem, odnosząc się do żądania pełnomocnika strony w zakresie uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia 3 kwietnia 2023 r., Sąd podkreśla, że takie żądanie musiało zostać a limine uznane za bezpodstawne. Żądanie pełnomocnika wykraczało bowiem poza granice niniejszej sprawy. Uchylenie decyzji dotychczasowej, tj. decyzji ostatecznej, którą zostało zakończone postępowanie w trybie zwykłym, oznaczałoby, że Sąd musiałby skontrolować prawidłowość pierwotnej decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku zagospodarowania odpadów znajdujących się na zatrzymanym transporcie odpadów składającym się z ciągnika siodłowego marki [...] wraz z naczepą marki [...]. Kwestia taka będzie jednak ewentualnie pozostawać do oceny w ramach wznowionego postępowania administracyjnego, po jednoznacznym potwierdzeniu, że zaistniała przesłanka wznowieniowa w tej sprawie. Innymi słowy, najpierw jeszcze raz wnikliwemu badaniu będzie podlegało, czy faktycznie zaistniała przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc, czy można było przyjąć, że skarżący bez własnej winy został pozbawiony możliwości udziału w sprawie. W razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii i przejścia do następnego etapu wznowionego postępowania, organ powinien wydać na podstawie art. 151 § 1 lub 2 k.p.a. rozstrzygnięcie co do bytu prawnego decyzji dotychczasowej i merytorycznego załatwienia sprawy zakończonej tą decyzją. W toku ponownie prowadzonego postępowania Starosta obowiązany będzie prawidłowo rozpatrzyć sprawę, uwzględniając wszystkie wytyczne wynikające z rozważań przedstawionych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Przede wszystkim organ na nowo ustali i rozważy we wznowionym postępowaniu wszystkie okoliczności sprawy istotne dla jej końcowego rozstrzygnięcia, oceniając ją z perspektywy przepisów prawa procesowego i materialnego, znajdujących zastosowanie w tej sprawie. W ten sposób organ zapewni realizację obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1, art. oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak też oraz wymogów wynikających z przepisów z zakresu gospodarki odpadami. Trzeba tu również podkreślić, że jeśli organ nie znajdzie innych odpowiednio uzasadnionych argumentów i okoliczności niż dotychczas przedstawione, powinien mieć na względzie konieczność potwierdzenia faktu zaistnienia przesłanki wznowieniowej i merytoryczne rozstrzygnięcie we wznowionym postępowaniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 3 kwietnia 2023 r. znak [...] W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd wziął pod uwagę wniosek strony skarżącej, wynik sprawy i wysokość uiszczonych w tej sprawie kosztów sądowych (200 zł wpisu od skargi), jak również wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 118).