II SA/Po 402/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 października 2016 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia [...] r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2015 r. poz. 155 z późn. zm.) odmówił zwrotu H. D. zatrzymanego prawa jazdy w zakresie uprawnienia do kierowania pjazdami silnikowymi kategorii C, CE. W uzasadnieniu wskazano, iż H. D. wystąpił w dniu [...] r. z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, CE, w związku z treścią wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., sygn II K [...], w którym orzeczono wobec H. D. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres trzech lat, z wyłączeniem kategorii C i E. Orzeczony wyrokiem zakaz obejmuje okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Prawo jazdy kategorii A,B,C,BE,CE, wydane przez Starostę Krotoszyńskiego dnia [...] r., zostało zatrzymane przez Prokuraturę Rejonową w K.. Następnie organ powolał się na treść art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami, wyjaśniając, że zgodnie z powołanym przepisem w przypadku orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdu w zakresie kategorii B, nie może być zwrócone zatrzymane prawo jazdy w zakresie prawa jazdy kategorii C, C+E, nawet pomimo niewskazania ich w orzeczeniu sądu karnego. Pismem z dnia [...] r. H. D. złożył odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...]. W odwołaniu zarzucono organowi I instancji, że dokonał błędnej interpretacji art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami i wyszedł poza zakaz prowadzenia pojazdów ustanowiony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, do czego organ administracji nie jest uprawniony. Podniesiono także, że organ I instancji nie uwzględnił słusznego interesu odwołującego się, bowiem zaskarżona decyzja uniemożliwia odwołującemu się, który jest kierowcą zawodowym, wykonywania pracy zarobkowej. Decyzją z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...]. W uzasadnieniu decyzji Kolegium argumentowało, że zgodnie z art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu, przy czym treść art. 12 ust. 2 rozciąga skutki prawomocnego wyroku wydanego w sprawie kategorii B na kategorie C i C+E. Organ odwoławczy podkreślił także, że ratio legis przepisu art. 12 ust. 2 wskazanej ustawy wyraża się w uniemożliwieniu osobom, wobec których z istotnych powodów orzeczono środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi, uczestniczenia w ruchu drogowym. Skoro bowiem osoba skazana za przestępstwo drogowe nie gwarantuje bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym w zakresie kierowania pojazdami samochodowymi o dmc. do 3,5 T, to zasadne jest uniemożliwienie takiej osobie prowadzenie samochodu ciężarowego o dmc. powyżej 3,5 T (kat. C), jak i kierowania tego rodzaju pojazdem ciężarowym z przyczepą (kat. C+E). Pismem z dnia [...] r. H. D. złożył skargę na opisaną wyżej decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze powtórzono zarzuty i argumentacją zawartą w odwołaniu z dnia [...] r., podkreślając, iż przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami znajduje zastosowanie tylko do osób, które ubiegają się o wydanie prawa jazdy, a nie w stosunku do osób, które już takie uprawnienia posiadały. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczy dopuszczalności odmowy zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy w zakresie stwierdzonych w nim uprawnień kategorii C oraz C+E w sytuacji, gdy z orzeczonego wobec skarżącego środka karnego wynika jedynie zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem kategorii C i E. W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji zastosowały wobec skarżącego przepis prawa materialnego wyrażony w art. 12 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r o kierujących pojazdami (DZ. U. z 2015 r., poz. 155, zwanej dalej "u.k.p."). Przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z koleji w ust. 2 art. 12 wymienionej ustawy wskazano, że przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: (1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; (2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; (3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Z koleji przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane. Ustawodawca w treści powyższej regulacji zobowiązał więc organy administracji publicznej do niewydania prawa jazdy – w tym zwrotu zatrzymanego prawa jazdy – w określonych w tym przepisie sytuacjach. Przepis art. 12 ust. 2 w takim brzmieniu nadano ustawą nowelizującą z dnia 26 czerwca 2014 r. (Dz.U.2014.97) zmieniającą ustawę o kierujących pojazdami z dniem 25 października 2014 r. Wobec faktu, że przepisy znowelizowanej ustawy o kierujących pojazdami mają zastosowanie do osób, wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej nie ulega wątpliwości, że w stosunku do skarżącego mają one zastosowanie, bowiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych został orzeczony wobec skarżącego po tej dacie. Zmiana stanu prawnego polegała na tym, iż ustawodawca wprost wskazał w art. 12 ust. 2, że przepis ust.1 pkt 2 stosuje się nie tylko do osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, ale także do osoby ubiegającej się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, jak też o przywrócenie uprawnienia danej kategorii. Tym samym w znowelizowanym stanie prawnym z wyraźnej woli ustawodawcy skutki zdarzenia prawnego, jakim jest prawomocny wyrok zakazujący prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie określonej kategorii zostały rozciągnięte na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów zarówno względem osób ubiegających się o prawo jazdy tej innej kategorii, jak i dysponującym już takim prawem jazdy. Celem ustawodawcy w ramach przyjętych rozwiązań było niedopuszczenie do ruchu drogowego osób, które w sposób znaczący zagroziły bezpieczeństwu w komunikacji, prowadząc pojazd w stanie nietrzeźwości. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i zastosowały właściwe przepisy, dokonując ich prawidłowej wykładni. Okoliczność, że przed wyrokiem sądu karnego skarżący legitymował się prawem jazdy obejmującym kategorie inne niż wskazane w tym wyroku nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne objęte pozostałymi kategoriami i że może żądać zwrotu zatrzymanego dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie tych pozostałych kategorii. W skardze kwestionuje się dokonaną przez organy wykładnię art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami dowodząc, że prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że orzeczenie w prawomocnym wyroku sądu na podstawie art. 42 § 2 Kodeksu karnego zakazu prowadzenia pojazdów określonej kategorii nie stanowi przeszkody do wydania prawa jazdy obejmującego kategorie takim zakazem nie objęte. Zdaniem skarżącego organy administracji rozszerzyły zakaz wynikający z prawomocnego wyroku. Zdaniem Sądu zarzuty skargi są nietrafne, pomijają jednoznaczne brzmienie przepisu art. 12 ust. 2 u.k.p., a także wskazany wyżej cel nowelizacji. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. odpowiadają prawu. W tym stanie na podstawie art.151 p.p.s.a należało skargę oddalić.