II SA/Po 403/13

Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi, jaką złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący argumentował, że jest emerytem, żona nie pracuje od 2001 r., wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytury skarżącego w wysokości [...] zł oraz z czynszu z tytułu podnajmu w wysokości [...] zł. Nadto wskazał, że nie płaci czynszu za mieszkanie. Skarżący podał, że nie posiada żadnej nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Do formularza dołączył kserokopię decyzji z ZUS o wysokości emerytury – [...] zł netto miesięcznie, rachunek za gaz na kwotę [...] zł w grudniu 2012 r. i [...] zł. w lutym 2013 r., dowód zapłaty za prąd [...] zł w lutym i [...] zł w kwietniu, dowód wpłaty za wodę [...] zł w lutym i [...] zł w kwietniu 2013 r. Wnioskodawca po dwukrotnym wezwaniu w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy oświadczył, że wraz z żoną utrzymują się jedynie z emerytury i z czynszu z tytułu podnajmu. Żona nie pracuje, nie prowadzą działalności gospodarczej, posiadają samochód osobowy Volkswagen Golf z 2003r. Oświadczył, że nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, do 2041r. użytkują nieruchomość, na której mieszkają. Podali, że wymaga ona nakładów na remonty i naprawy instalacji elektrycznej, wodociągowej i grzewczej, oraz dachu, pomieszczeń i elewacji. Nadto sprecyzował, że konieczne koszty utrzymania domu, leków, ubezpieczenia, utrzymania samochodu, w tym rata kredytu w banku i za samochód (do marca 2013 r.) wynoszą [...] zł. miesięcznie. Wskazał, że dochód netto rodziny wynosi [...] zł, co po odliczeniu kosztów koniecznego utrzymania daje kwotę w wysokości [...] zł na żywność, środki czystości. Wskazał, że uwzględnić należy awarię lodówki, pralki, czy kuchenki. Oświadczył, że od lat nie byli na wakacjach, nie stać ich na sanatorium. Nadto podał, że choruje. Jedynym wyjściem z sytuacji jest sprzedaż nieruchomości. Skarżący przedłożył kserokopie: - PIT-28 za 2012 r. jego oraz żony z, których wynika, że oboje z tytułu najmu otrzymali po [...] zł - PIT-37 skarżącego, z którego wynika, dochód brutto w wysokości [...] zł. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego oraz rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności sądowych. Oświadczenie skarżącego co do jego sytuacji finansowej i majątkowej okazało się niepełne i budzące wątpliwości. Dopiero po dwukrotnym wezwaniu podał, że dochody rodziny wynoszą [...] zł netto miesięcznie, a nie [...] zł brutto miesięcznie, jak zadeklarował we wniosku na formularzu. Wątpliwości budzi jednak to z jakich środków pokrywa wszystkie koszty mediów, gdy z przedłożonych faktur wynika, że tylko opłata za gaz wynosiła w grudniu 2012 r. - [...] zł i [...] zł. w lutym 2013 r., za prąd [...] zł w lutym, za wodę [...] w lutym 2013 r. Przy czym w uzupełnieniu wniosku zadeklarował, że wszystkie stałe opłaty obejmujące koszty leków, telefonów, ubezpieczenia, wody, ścieków, prądu, gazu, eksploatacji samochodu, rat kredytowych, opłaty za telewizję wynoszą [...] zł miesięcznie. Skarżący podtrzymuje tezę, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, podając jednoczenie, że czyni znaczne nakłady na remonty i naprawy nieruchomości użytkowanej oraz że chce ją sprzedać w celu poprawy swojej sytuacji finansowej. Nie płaci też czynszu za mieszkanie. Pomimo dwukrotnego wezwania, nie wyjaśnił zatem rzeczywistego stanu posiadania majątku nieruchomego, którym dysponuje, jak właściciel, czy użytkownik wieczysty. Wyjaśnienia wymagało także to, jakie są obroty na posiadanych przez wnioskodawcę rachunkach bankowych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Pomimo dwukrotnego wezwania skarżący nie przedłożył żadnych wyciągów z rachunków bankowych. Przy czym z przedłożonych dowód zapłaty należności za media wynika, że dokonuje przelewów za pomocą bankowego rachunku internetowego. Ma zatem możliwość, bez konieczności zwracania się do banku, wydrukowania i przedłożenia wyciągów z tych rachunków za wskazany okres ostatnich 6 miesięcy. Nadmienić należy, że rozpoznając wniosek o prawo pomocy badać należy aktualną sytuację majątkową i finansową wnioskodawcy oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie mają zatem znaczenia przyszłe i ewentualne koszty naprawy i wymiany sprzętu gospodarstwa domowego, czy wydatki na wakacje. Istotne są rzeczywiste dochody rodziny i niezbędne konieczne koszty jej bieżącego utrzymania, a nie wszystkie wydatki jakie wnioskodawca chciałby ponosić. Prawo pomocy przysługuje, jeżeli po uiszczeniu stałych i koniecznych kosztów utrzymania rodziny nie pozostają już żadne wolne środki, czego skarżący w niniejszej sprawie jednoznacznie nie wykazał. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte na formularzu oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej jego rzeczywistej zdolności finansowej do uiszczenia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania. Przedłożone oświadczenie na formularzu oraz jego uzupełnienie nie przekonuje, że w niniejszej sprawie odzwierciedlona została pełna sytuacja finansowa i majątkowa wnioskodawcy. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak pełnej współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaki jest rzeczywisty stan majątkowy i finansowy skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, oddalić należało wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska