II SA/Po 404/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, w wyniku wznowienia postępowania, wydania z naruszeniem prawa decyzji o ustaleniu warunków zabudowy terenu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca T.G. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wniosek argumentowała tym, że mąż jej poważnie choruje, wymaga ciągłej opieki lekarskiej oraz drogich leków. Pozostałe dochody również przeznacza na opiekę lekarską. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ma na utrzymaniu córkę trwale bezrobotną. Wskazała także na rosnące koszty utrzymania mieszkania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem oraz dwiema pełnoletnimi córkami. W części wniosku o prawo pomocy dotyczącej posiadanego majątku skarżąca wskazała, że jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m² w [...] oraz współwłaścicielką w ¼ budynku mieszkalnego w [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z emerytury męża oraz wynagrodzenia na pracę skarżącej i córki w łącznej wysokości [...] zł. brutto miesięcznie. Podała, że nie ma żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. W dniu 26 maja 2008r. wnioskodawczyni uiściła kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w części następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar uprawdopodobnienia, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia najmniejszych nawet kosztów tego postępowania bez uszczerbku w niezbędnych kosztach swojego bieżącego utrzymania. Do uwzględnienia przedmiotowego wniosku nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych chociażby w części powoduje obciążenie tymi należnościami Skarbu Państwa, więc innych podatników. Nie można, więc stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowanych dostęp ten nie tyle utrudnia, co wręcz uniemożliwia (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Prawo pomocy powinno być zatem udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Sytuacja finansowa przedstawiona we wniosku pokazuje, że rodzina skarżącej uzyskuje stałe miesięcznie dochody w wysokości [...] zł brutto, co daje kwotę około [...] zł brutto miesięcznie na jednego członka rodziny. Skarżąca podnosiła, że poważne obciążenie jej domowego budżetu stanowią koszty leków i leczenia jej męża, nie podała jednak by nie była w stanie pokryć jednocześnie tych kosztów oraz bieżących należności związanych z utrzymaniem rodziny, a także pozostałych swoich wydatków. Podała również, że ponosi coraz to wyższe koszty leków i opłat za mieszkanie. Nie wykazała jednak, by miała zaległości płatnicze, zwłaszcza dotyczące niezbędnych i koniecznych opłat bieżącego utrzymania. Przyjąć więc należy, że uzyskiwane dochody rodziny pozwalają na terminowe regulowanie wszystkich niezbędnych należności, nawet w sytuacji gdy córka [...] nie uzyskuje żadnych przychodów. Podkreślić bowiem należy, że prawo pomocy przysługuje jedynie wtedy, gdy po pokryciu niezbędnych i koniecznych wydatków bieżącego utrzymania (np. czynsz, opłaty za media, żywność, leki) stronie nie pozostają już jakiekolwiek środki finansowe na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji. Wniosek taki potwierdza również i ta okoliczność, że skarżąca zapłaciła wpis od skargi w kwocie 200 zł., nie czekając na rozstrzygnięcie wniosku o prawo pomocy i to w terminie zakreślonym w stosownym wezwaniu. Dochody osiągane przez rodzinę skarżącej pozwalają, więc na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza że przewidywane koszty sądowe na dalszym jego etapie będą kształtowały się na tym samym poziomie. Skarżąca prócz mieszkania, w którym mieszka wraz z rodziną posiada inny jeszcze majątek nieruchomy, co w zasadzie wyłącza możliwość skorzystania przez nią z dobrodziejstwa prawa pomocy. Majątek ten bowiem stanowi źródło dodatkowego dochodu poprzez jego wydzierżawienie, sprzedaż lub obciążenie. W tym stanie rzeczy oraz biorąc pod uwagę wysokość przewidywanych kosztów sądowych niniejszego postępowania, wnioskodawczyni nie wykazała, że nie ma możliwości ich uiszczenia bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach. Wniosek o prawo pomocy należało oddalić na podstawie art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć także należy, że wnioskodawczyni może ubiegać się o prawo pomocy w każdym czasie, również w przyszłości aż do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego, gdy tylko wykaże, że posiadany stan majątkowy i finansowy oraz osiągane przez nią dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów tego postępowania chociażby w części. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka