II SA/Po 405/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia WSA Joanna Wierchowicz as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak ( spr . ) Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie renty socjalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] ,w częściach w których nie przyznano prawa do renty socjalnej za okres od dnia 01 czerwca 2002 r. do dnia 31 października 2002 r. II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D.G. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ M.Dybowski /-/ J.Wierchowicz JFS Wnioskiem z dnia 18 czerwca 2001 r. D.G. zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie renty socjalnej w związku z posiadanym orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...] renta socjalna w wysokości 406 zł miesięcznie została mu przyznana, na okres od m-ca czerwca 2001 r. do m-ca maja 2002 r. W dniu 12 czerwca 2002 r. pracownik socjalny powyższego organu poinformował ustnie ojca D.G. o konieczności złożenia wniosku o przyznanie renty socjalnej. Wniosek o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności D.G. złożył w dniu 29 kwietnia 2002 r. Orzeczeniem z dnia [...] Powiatowy Zespół Orzekania ds. Niepełnosprawności w O. wniosek ten rozpatrzył, zaliczając D.G. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to zostało przez niego zaskarżone do Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, który orzeczeniem z dnia [...] uchylił zaskarżone orzeczenie i orzekł o zaliczeniu D.G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to wpłynęło do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 28 listopada 2002 r. W dniu 28 listopada 2002 r. D.G. zwrócił się do tego organu o nadpłacenie i wypłacenie renty socjalnej od dnia 01 czerwca 2002 r. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej orzekł o przyznaniu wnioskodawcy renty socjalnej w wysokości 418 zł miesięcznie, na czas określony od 01 listopada 2002 r. do 30 listopada 2004 r. wraz z odprowadzaną na konto ZUS składką na ubezpieczenie zdrowotne od przyznanego świadczenia. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał przepisy art. 11 pkt 1 i art. 27a, art. 35a, art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 ze zm.). Składając odwołanie od powyższej decyzji D.G. zakwestionował przyznanie renty socjalnej od m-ca listopada 2002 r. wskazując, iż ostateczne orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności uchyliło wcześniejsze orzeczenie Zespołu Powiatowego, stąd niepełnosprawność ma w tym przypadku charakter trwały, co uprawnia go do otrzymywania renty socjalnej także przez okres, gdy ze względu na długotrwałość postępowania przed Zespołami orzekającymi o niepełnosprawności, nie mógł przedłożyć wymaganego orzeczenia. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazując na treść art. 27 a ustawy o pomocy społecznej oraz wyjaśniając, iż zaliczenie skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nastąpiło orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...], stąd świadczenie może zostać przyznane począwszy od miesiąca wydania tego orzeczenia. W skardze na powyższą decyzję D.G. wniósł o jej uchylenie, przytaczając argumentację, którą zawarł w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dodatkowo akcentując złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia oraz brak możliwości uzyskania wymaganego orzeczenia we wcześniejszym terminie. Skarżący podkreślił, że w jego przypadku inwalidztwo ma charakter trwały i powstało przed 16 rokiem życia, zachodzi więc kontynuacja świadczenia, natomiast organy rozstrzygające sprawę jego wniosek rozpatrywały tak, jakby był to pierwszy wniosek w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadną. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z dwóch powodów. Po pierwsze wniosek skarżącego z dnia 28 listopada 2002 r. dotyczył przyznania i wypłacenia renty socjalnej od dnia 01 czerwca 2002 r. Decyzja organu I instancji orzeka wyłącznie w przedmiocie przyznania renty socjalnej od dnia 01 listopada 2002 r. Zarówno sentencja tej decyzji, jak i jej uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia, z jakich powodów nie przyznano świadczenia za cały wnioskowany okres. Poza zakres przedmiotowy tego rozstrzygnięcia wykracza natomiast organ II instancji, który utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i w uzasadnieniu swojej decyzji, z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a. wyjaśnił, z jakich powodów świadczenia nie przyznano za okres przed wydaniem orzeczenia przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Również argumentacja zawarta w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest chybiona i narusza przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygania w sprawach przyznawania renty socjalnej. Zgodnie z art. 27a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j. tekst Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, jak również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej świadczenie pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 24 lipca 1997 r. w sprawie sposobu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (rodzinnego), wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym, rodzaju dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej, a także wzoru legitymacji pracownika socjalnego (Dz. U. z 1999 r. Nr 93, poz. 570 z późn. zm.). Z treści art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej wynika, że decyzja wywołuje skutek od miesiąca, w którym został złożony wniosek. Wniosek o przyznanie renty socjalnej wpłynął 18 listopada 2002 r., a zatem zgodnie z tym przepisem renta mogła być przyznana od dnia 01 listopada 2002 r. Z tych względów decyzję organu I instancji Kolegium Odwoławcze uznało za prawidłową. Z materiału dowodowego sprawy wynika natomiast, że skarżący już orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, orzeczenie to miało charakter okresowy, do dnia 31 maja 2002 r., a inwalidztwo powstało przed 16 rokiem życia. Orzeczenie to stało się podstawą wydania decyzji w dniu [...] przyznającej skarżącemu rentę socjalną. Skarżący złożył wniosek o kontrolne badania przed upływem terminu wyznaczonego w ww. orzeczeniu, a mianowicie w dniu 27 kwietnia 2002 r. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w O. z dnia [...] skarżący zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Od orzeczenia tego skarżący złożył odwołanie, w wyniku którego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone orzeczenie zaliczając skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz orzekł, iż niepełnosprawność powstała przed 16 rokiem życia, stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy, a orzeczenie wydano na okres do 30 listopada 2004 r. Z przedstawionych wyżej dowodów bezspornie wynika, że niepełnosprawność występująca u skarżącego ma charakter stały i ciągły i inwalidztwo istnieje sprzed 16 roku życia. Jak wyżej wskazano podstawę przyznania renty socjalnej stanowi przepis art. 27a wyżej powołanej ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten określa przesłanki materialnoprawne, których spełnienie daje podstawę do otrzymania świadczenia, które ma charakter świadczenia obowiązkowego, jeśli osoba spełnia wymogi ustawy. Przepis ten nie określa jednak, od kiedy ma być wypłacone świadczenie. W tym stanie ma w tego rodzaju sprawach zastosowanie art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym świadczenie pieniężne z pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z dokumentacją wymaganą do przyznania określonego świadczenia. W związku ze złożonym wnioskiem, skarżącemu została przyznana renta socjalna już w 2001 r. Okoliczność, że orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, w wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, zostało wydane dopiero w dniu 12 listopada 2002 r., nie ma znaczenia dla kwestii okresu wypłaty skarżącemu należnej mu renty socjalnej, gdyż orzeczenie to potwierdza istnienie ciągłości w inwalidztwie skarżącego, które z kolei uprawnia go do pobierania renty socjalnej. Złożenie zatem przez skarżącego wniosku o kontynuowanie świadczenia nie wszczęło postępowania w odrębnej sprawie, a tylko stanowi kontynuację sprawy, w wyniku której została wydana decyzja przyznająca rentę socjalną w 2001 r. W tej sprawie przepis art. 43 ust. 6 miał tylko jednorazowe zastosowanie, tj. wtedy kiedy skarżący złożył wniosek o przyznanie renty socjalnej w ogóle. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] nr [...], w części odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia. Przepisu art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zastosowano, bowiem decyzja została uchylona w części odmawiającej przyznania świadczenia. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji rozstrzygnie w przedmiocie przyznania renty socjalnej, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ M. Dybowski /-/ J. Wierchowicz jfs