II SA/Po 4055/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj /spr/ Sędziowie NSA Rafał Batorowicz WSA Maciej Dybowski Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...]r. r [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. M. kwotę [...],-(...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana w zakresie przyznającym świadczenie. /-/ R.Batorowicz /-/ M.Hrycaj /-/ M.Dybowski Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa oraz art. 3, art. 4 i art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K.M. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. z dnia [...]r. Nr [...], przyznającej zasiłek celowy w kwocie [...],- złotych – utrzymało tę decyzję w mocy, opierając się na następujących ustaleniach: K.M., lat [...] , z zawodu sprzedawca, bezrobotna bez prawa do zasiłku, prowadzi wspólnie gospodarstwo domowe z mężem W.M., lat [...] , z zawodu elektrykiem, ze średnim wykształceniem, bezrobotnym, bez prawa do zasiłku oraz dwojgiem dzieci K. lat [...] – uczniem gimnazjum oraz A. lat [...] uczennicą szkoły podstawowej. Na udokumentowany dochód rodziny w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest w [...]r., wynoszący ogółem [...] złotych składały się zasiłek rodzinny w kwocie [...] złotych i zasiłek mieszkaniowy w kwocie [...]złotych. K.M. nabył spadek po babce K.K., w skład którego wchodzi lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni 25 m2 wraz z własnością garażu, samochód osobowy Fiat 125 P oraz 3545 jednostek rekompensacyjnych. W odziedziczonym lokalu mieszkalnym K.M. jest zameldowany. W dniu [...]r. K. i W.K. złożyli w Sądzie Rejonowym w K. wniosek o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Rodzina M. obejmowana jest różnymi formami pomocy społecznej od [...]r. W [...]r. organ I instancji przyznał rodzinie [...] zasiłków celowych. Ośrodek Pomocy Rodzinie posiada ograniczone środki finansowe pozwalające na zaspokojenie najbardziej uzasadnionych podstawowych potrzeb życiowych uprawnionych podopiecznych. W tak ustalonym stanie faktycznym organ odwoławczy uznał za zgodną z prawem decyzję organu I instancji przyznającą K.M. zasiłek celowy w kwocie [...],- złotych z przeznaczeniem na żywność i środki czystości. Zwrócił przy tym uwagę, że przewidziany w art. 32 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy jest świadczeniem jednorazowym przeznaczonym na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Jego wysokość, która nie została ustawowo określona, zależy od sytuacji materialnej podopiecznych, celu, na który zasiłek jest przyznawany oraz możliwości organu pomocy społecznej. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji powyższe aspekty w sposób prawidłowy uwzględniła. K.M. zaskarżyła decyzję organu II instancji do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że sytuacja materialno-bytowa rodziny ustalona została w sposób dowolny, naruszający normy postępowania administracyjnego. Przedstawiła decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r., dokonującą odmiennych niż w zaskarżonej decyzji ustaleń. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej uściślił przedstawione w skardze zarzuty podnosząc, że K.M. mieszka w lokalu odziedziczonym po babce i prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. O powyższej okoliczności pracownik przeprowadzający wywiad środowiskowy został poinformowany. W październiku i grudniu [...] r. K.M. został przez ten sam organ I instancji potraktowany jako osoba samotnie gospodarująca i otrzymał zasiłek mieszkaniowy. W ocenie pełnomocnika skarżącej wady postępowania administracyjnego doprowadziły do ustalenia niezgodnego z prawdą stanu faktycznego, a w konsekwencji miały istotny wpływ na treść decyzji. Pełnomocnik skarżącej powołał się na pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z dnia 19 listopada 1998 r. sygn. akt I SA 698/98. Organ odwoławczy, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, a odnosząc się do zarzutów zgłoszonych na rozprawie stwierdził, że organy pomocy społecznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny, skoro mimo odrębnego zamieszkiwania małoletni K.M. pozostawał pod opieką i na utrzymaniu rodziców. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa organy administracyjne, rozpoznając niniejszą sprawę nie zebrały i nie rozpatrzyły materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji nie ustaliły faktów w sposób pozwalający na rozstrzygnięcie sprawy. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zawierają w szczególności ustaleń co do tego czy małoletni K.M. prowadzi osobne gospodarstwo domowe czy też mimo odrębnego zamieszkiwania w dalszym ciągu pozostaje we wspólnym gospodarstwie z rodzicami i siostrą. W czasie wywiadu przeprowadzonego w dniu [...]r. W.M. oświadczył, że syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Do tego oświadczenia organy obu instancji nie ustosunkowały się, nie przeprowadziły także dowodów pozwalających na ustalenie gdzie w istocie znajduje się centrum życiowe K.M.. Gdyby się okazało, że K. jest wprawdzie zameldowany w innym lokalu i tam sypia ale wszystkie pozostałe funkcje życiowe spełnia w lokalu rodziców można by uznać, że wspólnie z rodzicami i siostrą zamieszkuje i gospodaruje. Należy zwrócić uwagę, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, na który powoływał się pełnomocnik skarżącej dotyczył zupełnie innej sytuacji faktycznej. W tamtej sprawie dorosły mężczyzna, będący inwalidą korzystał z pomocy członków rodziny, mieszkających oddzielnie, którzy okresowo, gdy wymagał tego stan jego zdrowia razem z nim zamieszkiwali. W takiej sytuacji istniały podstawy do przyjęcia, że prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe. Odmiennie przedstawia się sytuacja osoby małoletniej, pozostającej pod opieką i na utrzymaniu rodziców. Skarga zasadnie zarzuca, że ustalenia co do liczebności oraz sytuacji majątkowej rodziny w niniejszej sprawie różnią się od ustaleń dokonanych w decyzji organu II instancji z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] r., podejmowanych na wniosek W.M.. W tamtej sprawie organ badał w szczególności czy i jakie dowody rodzina uzyskuje z wynajmu mieszkania należącego do K.M. oraz jakie jest wyposażenie mieszkania wnioskodawcy. Ustaleń takich nie ma w niniejszej sprawie. Na marginesie należy zauważyć, że traktowanie obojga małżonków jako odrębnych podmiotów nie zasługuje na aprobatę. Bez względu bowiem na to, który z małżonków składa wniosek, dotyczy on potrzeb rodziny, stronami postępowania winni być zatem oboje małżonkowie. Wątpliwości co do faktów mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy uniemożliwiają sądowi administracyjnemu merytoryczną kontrolę zaskarżonej decyzji i powodują jej uchylenie, łącznie z decyzją organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c i art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracyjne winny uzupełnić postępowanie dowodowe i dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych, dotyczących okresu z daty wniesienia wniosku, a następnie rozpatrzyć zebrany materiał dowodowy i podjąć stosowną decyzję. Skoro z przedstawionych motywów skarga okazała się uzasadniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie wymienionych przepisów oraz art. 200 i art. 152 cyt. ustawy, orzekł jak w sentencji. /-/ R.Batorowicz /-/ M.Hrycaj /-/ M.Dybowski TG