II SA/Po 406/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-14

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Barbara Kamieńska, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. podlega nakazowi rozbiórki, jeśli jego lokalizacja jest sprzeczna z aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed dniem 1 stycznia 1995 r. podlega przepisom dotychczasowej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, taki obiekt podlega przymusowej rozbiórce, jeśli znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub nie jest przeznaczony pod zabudowę. Ocena zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego powinna być dokonana według aktualnie obowiązującego planu.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał I. i M.L. rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego w latach 1992-1993 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Budynek zlokalizowany był częściowo na działkach należących do Miasta, które zgodnie z aktualnym planem zagospodarowania przestrzennego były przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną oraz teren komunikacji pieszo-jezdnej, z zakazem budowy budynków gospodarczych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi I. i M.L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 103 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 207 poz.2016 z 2003r.). w zw. z art. 37 ust.1 pkt. 1 ustawy z 24 października 1974r. (Dz.U nr 38 poz.229 z 1974r.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał inwestorom – I. i M.L. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o zmiennych wymiarach 9,60 x 3,20 m x 9,10 m x 2 m, położonego na działkach geodezyjnych nr [...] i [...] arkusz 9, obręb L. przylegających do nieruchomości przy ulicy [...] w P., działka geodezyjna o numerze [...] arkusz 9, obręb L. W uzasadnieniu decyzji podano, że postępowanie w sprawie pobudowania budynku gospodarczego wszczęto na wniosek Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego. Ustalono, że dwie działki geodezyjne na których pobudowano budynek o numerach [...] i [...] są własnością Miasta. Działka przyległa o numerze [...] jest własnością I. i M.L. Budynek gospodarczy został wzniesiony w latach 1992 -1993, w ten sposób, że najpierw wzniesiono mur ogrodzeniowy stanowiący ścianę budynku, następnie dach, a w roku 1993 zamontowano bramę od frontu, wykonano ściankę dzielącą wnętrze budynku oraz wykonano drzwi od ogrodu. Około 6 lub 7 lat temu wymieniono drzwi drewniane na bramę garażową. Budynek ma wymiary w obrysie 9,60 m x 3,20 m x 9,10m x 2 m i wysokość zmienną od 2,30 m do 2,70 m. Budynek ma ściany konstrukcji murowanej, do jego wzniesienia wykorzystano mur ogrodzeniowy zlokalizowany na działce [...]. Budynek zlokalizowany jest częściowo na działkach [...] i częściowo na działce [...]. Te dwie ostatnio wymienione działki są własnością miasta. Według obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru E. zatwierdzonego Uchwałą nr XXXIV/407/III/2000 Rady Miasta z dnia 18 kwietnia 2000r., działka [...] oznaczona jest na rysunku planu symbolem 4 MJ - teren zabudowy jednorodzinnej, a działka [...]- oznaczona jest K X - teren komunikacji pieszo-jezdnej. Z części tekstowej planu wynika, że dla terenu MJ wprowadzono zakaz budowania budynków gospodarczych. Nie ulega wątpliwości, że inwestorzy budynku gospodarczego I. i M.L. nie dysponują żadną decyzją administracyjną zezwalającą na pobudowanie tego budynku. Wyjaśniono, że na podstawie art. 103 ust.2 ustawy prawo budowlane z 1994r. do budynków wzniesionych przed dniem 1 stycznia 1995r. należy stosować przepisy poprzedniej ustawy prawo budowlane tj. z 24 października 1997r. (Dz.U. nr 38 poz. 229), w szczególności mają zastosowanie przepisy art. 37 do 42 tej ustawy. Wskazano, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt. 1 starego prawa budowlanego obiekt budowlany wzniesiony niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlega przymusowej rozbiórce, jeżeli znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Ponieważ aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania tego terenu wprowadza inne przeznaczenie terenu, a mianowicie działka [...] - teren komunikacji pieszo-jezdnej, a działka [...] teren zabudowy jednorodzinnej i zakaz budowy budynku gospodarczego - zachodzi sprzeczność istniejącego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i konieczny jest nakaz rozbiórki. Uzasadniając konieczność stosowania obecnie obowiązującego planu odwołano się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wydanego w sprawie o sygn II SA/Po 4638/01, w którym wyjaśniono, że skoro skutki samowoli budowlanej mają być likwidowane obecnie, to przy badaniu czy wybudowany przed 1 stycznia 1995r. samowolnie obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym według zapisów planu zagospodarowania przestrzennego należy dokonać oceny zgodności wybudowanego obiektu z aktualnie obowiązującym planem. Odwołanie od tej decyzji złożyli inwestorzy I. i M.L., którzy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania z jednoczesnym rozpoznaniem wniosku o legalizację. Odwołujący argumentują, że pomieszczenie przez nich pobudowane nie jest budynkiem, bo nie ma fundamentów, nadto należałoby zastosować plan miejscowy obowiązujący w dacie jego pobudowania i istnieje możliwość legalizacji spornego obiektu jeśli zważyć, że budynek istnieje już 23 lata i nikomu nie przeszkadza. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 104 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia przytoczono ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji uznając je za prawidłowe oraz wyjaśniono, że trafnie zastosowano przepis art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974r. Zaakceptowano także pogląd prawny o konieczności dokonania oceny popełnionej samowoli budowlanej z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśniono dalej, że analiza planu z 6 grudnia 1994r. przedstawionego przez stronę nie pozwala na przyjęcie tezy o możliwości legalizacji. Zgodnie z pkt.2.1.2 tego planu na terenie obszaru budownictwa jednorodzinnego m3 "nie przewiduje się budowy budynków gospodarczych". Wskazano, że skoro samowolę popełniono w latach 1992 - 1993 r. to nie można stosować przepisów nieobowiązującego na dzień orzekania planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od 1994 roku. Odnosząc się do zarzutu o braku fundamentu wyjaśniono, że fundament jest elementem konstrukcji przekazującym na podłoże gruntowe ciężar własny i obciążenia od budowli. Znajdująca się dokumentacja fotograficzna w sposób nie budzący wątpliwości, wskazuje, że sporny obiekt budowlany jest budynkiem. Skargę do Sądu na decyzje złożyli I. i M.L. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji pierwszej instancji. Skarżący podtrzymali swoje argumenty zawarte w odwołaniu, ponadto przedłożyli dokumentację fotograficzną obrazującą bardzo ładne zagospodarowanie spornego terenu i podpisy sąsiadów popierających skarżących z uwagi na piękną aranżacje zieleni wokół posesji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, jak również brak jakichkolwiek przesłanek pozwalających wzruszyć zaskarżoną decyzję, a które należałoby uwzględnić z urzędu. Na wstępie należy wyjaśnić , że kontrola sądowoadministracyjna polega na zbadaniu, czy w trakcie postępowania administracyjnego dochowano procedury, a podczas orzekania czy zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego. Ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji są prawidłowe i znajdują pełne odzwierciedlenie w zebranym materiale. Niesporne jest także, że samowoli budowlanej dopuszczono się w latach 1992 -1993, co sprawia, że słusznie zastosowano przepisy art. 37 ust.1 pkt.1 ustawy z 24 kwietnia 1974r. prawo budowlane, a to w związku z treścią art. 103 pkt. 2 ustawy prawo budowlane z 7 lipca 1994r. Przepis ten stanowi, że art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 37 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce jeśli znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na pobudowanie obiektu o takich parametrach jak sporny budynek gospodarczy jest wymagane pozwolenie na budowę i to zgodnie z art. 28 ustawy prawo budowlane z 1994r. W żadnym razie nie jest to budynek, który mógłby być zwolniony z pozwolenia na budowę, bo nie spełnia wymagań z art. 29 prawa budowlanego. Inwestorzy pozwolenia na budowę nie mają. Zachodzi więc konieczność dokonania rozbiórki i to według reguł przewidzianych w przepisach art. 37 do 42 ustawy prawo budowlane z 1974r. W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo dokonały oceny zgodności wybudowanego obiektu z planem obowiązującym w dacie orzekania. Aktualnie obowiązujący plan zagospodarowania tego terenu wprowadzony Uchwałą nr XXXIV/407/III/2000 Rady Miasta z dnia 18.04.2000r. - nie przewiduje możliwości aby na tych dwóch konkretnych działkach będących własnością Miasta można postawić budynek gospodarczy. Należy więc dojść do konkluzji, że zachodzi konieczność dokonania rozbiórki spornego obiektu. W tym miejscy należy podać, że przepisy prawa budowlanego mają charakter bezwzględnie obowiązujący w takim znaczeniu, że nie przewidują możliwości innego rozstrzygnięcia niż to wynika z literalnego brzmienia przepisów ze względu na zasady słuszności. W tej sytuacji fakt, że teren przyległy do nieruchomości skarżących został przez nich ładnie zagospodarowany, posadzona zieleń na budynku jest elementem znajdującym uznanie wśród sąsiadów - nie może doprowadzić do odmiennej interpretacji i odmiennego rozstrzygnięcia. Reasumując zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu a prawidłowe przepisy prawa materialnego i zgodnie z obowiązującą procedurą wobec czego skarga jako nie uzasadniona podlega oddaleniu przez Sąd zgodnie z przepisem art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270). /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska MarK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło