II SA/Po 4063/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski as. sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi T.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski TG Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, powołując podstawę prawną z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950) pozbawił T.W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. decyzją z dnia 01 marca 1977 r., z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej" od 15 listopada 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono ustalenie, że działalność T.W. traktowana według dawniejszych przepisów jako kombatancka, polegała na służbie w Wojsku Polskim. W trakcie służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej. Biorąc pod uwagę, że uprawnienia przyznano wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" uznano, że ziściły się przesłanki stosowania powołanej podstawy prawnej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów stwierdził też, że nie jest obowiązany do dokonywania innych ustaleń, to jest czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy kombatanckiej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T.W. podniósł, że w trakcie służby wojskowej brał udział w walkach z uzbrojonymi grupami składającymi się z resztek rozbitych oddziałów Ukraińskiej Powstańczej Armii, a więc jego działalność stanowiła w istocie działalność określoną w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia podał, że T.W. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancką pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy, tak więc uzyskał uprawnienie kombatanckie "wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Wobec ziszczenia się przesłanek z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej – należało orzec o pozbawieniu T.W. uprawnień kombatanckich. T.W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przywrócenia mu uprawnień kombatanckich. Uzasadniając skargę skarżący powołał się na opisywane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności uzasadniające zachowanie przez niego uprawnień kombatanckich. Niezależnie od tego podnosił, iż służył w Wojsku Polskim od 1946 roku, a więc spełnia przesłanki zastosowania wobec niego przepisów art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie ustawy kombatanckiej. Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał ponadto, iż skarżący pełnił służbę wojskową w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947 r., a więc nie może zachować uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie. Ustosunkowując się do poglądu wyrażonego w odpowiedzi na skargę skarżący podał, iż służbę wojskową odbywał od sierpnia 1946 do końca września 1948 r., co jednoznacznie wynika z zaświadczenia Wojskowego Komendanta Rejonowego z dnia 14 grudnia 1961 r. oraz kserokopii legitymacji wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów już wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz art. 4 aktualnej ustawy. Skarżący uzyskał uprawnienia na podstawie wcześniejszych przepisów z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej", co odpowiadało wskazanej sytuacji prawnej. W zdaniu drugim art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej przewidziano wprawdzie sytuacje uzasadniające zachowanie uprawnień kombatanckich, a wśród nich spełnienie się przesłanek przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie obecnych przepisów, jednakże żadna z tych sytuacji nie może dotyczyć skarżącego. Twierdzenia T.W. powołującego się na walki z grupami narodowości ukraińskiej i białoruskiej – w ramach służby Białostockiej Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza nie znalazły potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zaświadczenie Kierownika Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza (k - 21) jednostka UOP, w której skarżący pełnił służbę brała udział w walkach ze zbrojnym podziemiem. Sam skarżący podał zresztą, iż Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi udział jednostki UOP, w której pełnił on służbę w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu (k. 32 akt administracyjnych). Nie zasługuje również na uwzględnienie podnoszony przez skarżącego zarzut zachowania uprawnień kombatanckich z tytułu służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 do 30 czerwca 1947 r. (art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie ustawy kombatanckiej). Z dołączonego do akt sprawy życiorysu T.W. oraz pisma skarżącego jednoznacznie do Archiwum Straży Granicznej z 07.08.2000 r. (k – 17 akt administracyjnych) wynika, iż do służby w Wojsku Polskim zgłosił się w sierpniu 1946 r. ochotniczo. Cytowany wcześniej przepis uprawnia do zachowania przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich żołnierzy z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 do 30 czerwca 1947 r., a więc nie może znaleźć zastosowania wobec skarżącego. Abstrahując od powyższych rozważań zauważyć należy, iż w aktach administracyjnych sprawy znajdują się dowody, z których jednoznacznie wynika, iż skarżący w okresie od 01 stycznia 1949 r. do sierpnia 1955 r. pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego (k – 1, k – 10 akt administracyjnych), co nie pozostaje bez znaczenia w świetle brzmienia przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy kombatanckiej. Mocą tego przepisu uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 – 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Osoby, które uzyskały uprawnienia mocą dotychczasowych przepisów zostają ich pozbawione, bez względu na tytuł z którego zostały one przyznane. Mając na względzie powyższe należało skargę oddalić jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski TG