II SA/Po 409/19

Dnia 1 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2020 roku sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku E. K. z [...] czerwca 2017 r., uzupełnionego pismem z [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 157 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] o ustaleniu na rzecz H. G. warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, położonych w m. W., przy ul. [...], na działce nr [...], ark[...]. Decyzję tę wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny. Na wniosek H. G. z [...] stycznia 2015 r., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, burmistrz Gminy W. wydał [...] lutego 2016 r. decyzję znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla wyżej opisanej inwestycji. Decyzja ta, na skutek odwołania E. K., została uchylona decyzją SKO w P. z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. [...] czerwca 2017 r. do Kolegium wpłynął wniosek E. K. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza W. z [...] lutego 2016 r. Wnioskodawczyni jako przesłanki swego żądania powołała te wymienione w art. 156 § 1 pkt 2, 3, 6 i 7 k.p.a. wskazując, że decyzja ta usankcjonowała wadliwy podział działek i powstanie drogi dojazdowej na jej nieruchomość. W wyniku przeprowadzonego postępowania, SKO w P. wymienioną na wstępie decyzją odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z [...] lutego 2016 r. nie stwierdziwszy ziszczenia się jakiejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do zarzutów wnioskodawczyni, a także zbadał, czy nie doszło do kwalifikowanych wad przedmiotowej decyzji. W skardze m.in. na powyższą decyzję (w jednym piśmie skarżąca wniosła kilka skarg) E. K. podniosła, że w wyniku ustalenia warunków zabudowy decyzją Burmistrza W. z [...] lutego 2016 r. doszło do wadliwego podziału nieruchomości i wydzielenia drogi dojazdowej. W odpowiedzi SKO w P. wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że późniejszy, wtórny podział działek nie może mieć wpływu na wynik poczynionych rozważań. Zdaniem Kolegium, nie może być mowy o tzw. tożsamości sprawy ( o warunkach zabudowy, zatwierdzających podział działek, czy o lokalizacji drogi). O tożsamości spraw można mówić jedynie, jeżeli zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, co oznacza, że sprawy między tymi samymi stronami są oparte na tym samym stanie faktycznym i prawnym. W okolicznościach spraw, do których odnosi się skarżąca - rozstrzygane są one przez różne organy, wobec różnych stron i mają inny przedmiot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd nie jest związany przedstawionymi zarzutami skargi, a ma obowiązek w ramach kontroli legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, zbadać jej całokształt. E. K. przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniła decyzję SKO w P. z [...] stycznia 2019 r. , którą po rozpatrzeniu jej wniosku z [...] czerwca 2017 r., uzupełnionego pismem z [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 157 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a., odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta W. z [...] lutego 2016 r. o ustaleniu na rzecz H. G. warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych, położonych w m. W., przy ul. [...], na działce nr [...], ark[...]. Kluczową dla niniejszej sprawy okolicznością, znaną organowi z urzędu i przywołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest to, że decyzja Burmistrza W. z [...] lutego 2016 r., której stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, została usunięcia z obrotu prawnego przed złożeniem wniosku o stwierdzenie jej nieważności. Otóż, na skutek odwołania E. K. z [...] lutego 2016 r., SKO w P. decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] uchyliło ww. decyzję Burmistrza W. z [...] lutego 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...], przy ul. [...] w W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ta zaś decyzja Kolegium nie została (czy na skutek skargi, czy zainicjowania jednego z postępowań nadzwyczajnych) usunięta z obrotu prawnego. W konsekwencji oznacza to, że postępowanie nadzwyczajne zainicjowane przez skarżącą wnioskiem z [...] czerwca 2017 r. zostało wszczęte pomimo istnienia formalnej ku temu przeszkody. W dacie jego wszczęcia nie istniał w obrocie prawnym przedmiot wniosku skarżącej – decyzja Burmistrza [...] z [...] lutego 2016 r., a zatem należało na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Merytoryczne rozstrzygnięcie zaś sprawy przez Kolegium stanowi naruszenie przepisów art. 156 § 1 k.p.a., które – jak wynika – z powyższego miało wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie powinno mieć charakter formalny. W tym stanie sprawy Sąd pozbawione racji jest odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skarżącej, jako dotyczących rozstrzygnięcia w sprawie decyzji, która nie istnieje. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i z uwagi na okoliczność, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza W. z [...] lutego 2016 r. zostało już wszczęte, wydana stosowne rozstrzygnięcie. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie [...]zł, tytułem uiszczonego wpisu ([...] zł) – pkt II wyroku.