II SA/Po 4090/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Dyrektora Generalnego Dróg Publicznych Oddział Zachodni w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł (dziesięć złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ St.Małek /-/ M.Dybowski U Z A S A D N I E N I E : Postanowieniem z dnia [...] października 2001 r. - nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2 i art. 134 kpa po rozpoznaniu odwołania Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych - Oddziału Zachodniego w P. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium podniosło, że na wniosek E.B.R. Burmistrz Miasta wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wiaty magazynowej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym gruntu [...] ark. mapy [...] w K. przy ul. [...]. W decyzji prawidłowo pouczono stronę o tym, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Odwołujący się otrzymał decyzję dnia 26 lipca 2001 r.; czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął 9 sierpnia 2001 r. Odwołanie Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddziału Zachodniego zostało nadane w polskiej placówce pocztowej dnia 14 sierpnia 2001 r., bez wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin jest terminem zawitym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Dyrektor Oddziału Zachodniego Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako wydanego z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że nie doszło do uchybienia terminu. Wśród adresatów decyzji Burmistrza figurowała Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział Zachodni w P. - Rejon Dróg Krajowych w K. Tymczasem Rejon Dróg Krajowych jest tylko terenową komórką tut. Oddziału w randze wydziału, nie mogącą być stroną w postępowaniu administracyjnym i sądowym. Gdy Burmistrz pismem z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] zwrócił się do Rejonu Dróg Krajowych w K. o wydanie opinii w sprawie lokalizacji wiaty magazynowej na działce nr [...], Rejon przesłał sprawę do Oddziału Zachodniego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Oddział Zachodni w P. udzielił odpowiedzi w sprawie, przeto Burmistrz był zorientowany, kto jest stroną w sprawie. Wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r. Burmistrz przesłał ją ponownie do Rejonu Dróg Krajowych w K., a Rejon wraz z pismem przewodnim do Oddziału Zachodniego w P., do którego wpłynęła dnia 31 lipca 2001 r. Tę datę należało przyjąć jako początek terminu wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium - w takim wypadku termin zachowano. Dlatego Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych Oddział Zachodni w P. nie składał wniosku o przywrócenie terminu. Przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu prowadzono w Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych w W. postępowanie związane z wydaniem opinii na temat lokalizacji wiaty magazynowej; negatywne stanowisko Oddziału Zachodniego potwierdziła postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. nr [...] Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych w W. Został o tym poinformowany Burmistrz - gdyby przesłał swą decyzję należycie, nie doszłoby do aktualnej sytuacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną. Zgodnie z art. 30 § 1 i 3 kpa, zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej; strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych, do którego kompetencji należy w szczególności wykonywanie zadań zarządcy dróg krajowych (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, j.t. Dz.U. 71/00/838 ze zm. - dalej ustawa). Generalny Dyrektor Dróg Publicznych realizuje swe zadania przy pomocy Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, wykonującej również zadania zarządu dróg krajowych (art. 18 ust. 5 ustawy). W skład Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych wchodzą w szczególności oddziały terenowe - w tym oddział zachodni z siedzibą w P. (art. 18 ust. 6 pkt 4 ustawy). Do oddziału należy w szczególności wykonywanie zadań zarządu drogi na obszarze jego działania i wykonywanie zadań zarządcy drogi na obszarze jego działania, powierzonych przez Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych na podstawie upoważnienia. Ustawodawca wskazał, że Generalny Dyrektor Dróg Publicznych może upoważnić pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie - w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych (art. 18 ust. 8 i 9 ustawy). Statut określający organizację Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych nadaje rozporządzeniem Minister właściwy do spraw transportu (art. 18 ust. 10 ustawy). Zgodnie z art. 67 § 2 kpc za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. To na organie procesowym spoczywa obowiązek ustalenia właściwej reprezentacji Skarbu Państwa (orzecznictwo Sądu Najwyższego, akceptowane przez M. Jędrzejewską w: "Komentarz do kpc" W.Pr. 2004 t. 1 s. 188 uw. 8) bądź państwa, gdy państwo działa jako władza na podstawie ustaw o charakterze ustrojowym (S. Dmowski w: "Komentarz do kc - cz. ogólna" W.Pr. 1998 s. 86 uw. 7 do art. 33 kc). Skoro zatem ani w ustawie, ani w statucie Rejon Dróg Krajowych nie miał upoważnienia do bycia stroną postępowania administracyjnego, doręczenie dokonane dnia 26 lipca 2001 r. Rejonowi Dróg Krajowych w K. (k. 28 akt administracyjnych ) jako nie dokonane stronie, nie mogło być skuteczne (art. 40 § 1 kpa) i termin do złożenia odwołania nie zaczął biec. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 153/02/1270 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. 153/02/1271 ze zm., należało orzec jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ St.Małek /-/ M.Dybowski sDS