II SA/Po 411/18

Sygn. [...] II SA/Po 411/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856, i Nr 154, poz.1799, z 2002r. ,nr 153,poz. 1271, z 2005r. Nr 33, poz. 288, nr 122, poz. 1020) i § 1 pkt 15 lit.b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) w związku z art.17 pkt 1, art. 134 w związku z art. 129 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1257, dalej k.p.a.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez R. M. (dalej jako strona lub skarżący) od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania dokumentu prawa jazdy kategorii B nr [...] na druku [...] wydanego w dniu [...].09.2003r. przez Starostę K. Rozstrzygnięcia zapadły w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Starosta [...] zatrzymał panu R. M. dokument prawa jazdy kategorii B nr [...] na druku [...], wydany w dniu [...].09.2003 r. przez Starostę K. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że dnia [...].09.2014 r. Starosta [...] wydał R. M. skierowanie na badanie lekarskie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 z późn. zm.), którą skarżący odebrał [...].09.2014 r. W związku z niedostarczeniem orzeczenia lekarskiego do tutejszego Urzędu o stwierdzeniu istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. "B", w dniu [...].08.2017 r. zostało wszczęte postępowanie o zatrzymaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy. W dniu [...]08.2017 r. skarżący otrzymał kserokopię skierowania na badania lekarskie, zgodnie z podaniem. Następnie w dniu [...].09.2017 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego w którym informuje, że czeka na wyznaczenie terminu na badanie lekarskie. Do pisma dołączono kserokopię orzeczenia psychologicznego. Mając to na uwadze organ na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. przedłużył termin do wydania decyzji do dnia [...].10.2017 r. Termin ten następnie przedłużono do [...] grudnia 2017 r. w związku z otrzymaniem informacji z W. Centrum Medycyny Pracy o uzupełnieniu dokumentacji. Jednocześnie wyznaczył skarżącemu na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. 7-mio dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia w sprawie. Z uwagi na niedostarczenie orzeczenia lekarskiego, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Starosta [...] zatrzymał skarżącemu dokument prawa jazdy. Starosta stwierdził, że osoba skierowana na badanie, zgodnie z art. 12 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami z dnia 26.06.2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 970 z późn. zm., dalej u.k.p.) obowiązana jest do poddania się badaniu w terminie miesiąca oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Orzekając o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy kat. "B" uwzględniono art 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) zgodnie, z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku gdy, osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro Skarżący nie poddał się badaniu i nie doręczył orzeczenia lekarskiego w terminie zawartym w przepisach art. 12 u.k.p. należało orzec o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy. Decyzję doręczono skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r. Doręczenie nastąpiło do rak dorosłego domownika R. M. (ojca skarżącego). Pismem z dnia [...] stycznia 2018r. (data nadania [...] stycznia 2018 r.) skarżący reprezentowany przez pełnomocnika R. M. (ojca) wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Starosty [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2017r. wydanej przez Starostę K. . Do odwołania dołączył m.in. pełnomocnictwo udzielone ojcu R. M.. Uzasadniając odwołanie skarżący wskazał, że termin wydania orzeczenia lekarskiego w sprawie stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi R. M. jest i był ścisłe związany ze skompletowaniem i dostarczeniem dodatkowej dokumentacji lekarskiej do W. Centrum Medycznego w K. np. karty konsultacyjnej diabetologicznej i neurologicznej, które były dostarczone dnia [...] grudnia 2017 r. W związku z tym doszło do uchybienia terminowi do złożenia dokumentów. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uzasadnił przyczynami niezależnymi na dowód czego dołączył zaświadczenia lekarskie wystawione [...].01.2018r. na nazwisko R. M. i R. M., z których wynikało, że leczeni byli od [...].12.2018r. z powodu infekcji dolnych dróg oddechowych i gorączki – do chwili obecnej nadal a zaświadczenia wydano na prośbę i do rąk pacjenta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił, że choroba była tego rodzaju, że uniemożliwiała mu osobiste działanie przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób tym bardziej, że w dniu [...].01.2018r. w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania stawił się w ośrodku zdrowia na badanie uzyskując przedłożone zaświadczenie, z zaświadczenia nie wynikało, że pacjent nie mógł chodzić, a ze zwrotnych poświadczeń odbioru korespondencji w aktach wynikało, że dorosłym domownikiem była również matka skarżącego. Zdaniem Kolegium nie było przeszkód, by skarżący lub jego pełnomocnik osobiście czy też za pośrednictwem domownika z należytą starannością dopilnowali załatwienia własnej sprawy. Na to postanowienie skarżący nie złożył skargi. Opisanym we wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty [...] przez skarżącego, gdyż decyzja Starosty [...] została doręczona skarżącemu (w przedmiotowym postępowaniu R. M. pełnomocnictwo dla pana R. M. dołączył dopiero do wniosku o przywrócenie terminu i do odwołania) w dniu [...] 2017r., co potwierdził Pan R. M. (dorosły domownik) swoim podpisem, a zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] stycznia 2018 r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie złożenia odwołania. W tym terminie odwołanie nie zostało złożone. Odwołujący złożył odwołanie sporządzone w dniu [...] stycznia 2018r. za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu [...] stycznia 2018r., czyli po upływie ustawowego, czternastodniowego terminu na jego wniesienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018r. Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium nie znalazło podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czym dało wyraz w zaskarżonym postanowieniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie z dnia [...] lutego 2018r. R. M. osobiście wywiódł, że wydane przez SKO postanowienie jest niewiarygodne, nie uwzględnia złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu badań i dalszego postępowania Starsosty wobec wnioskodawcy. Obiektywny miernik staranności winien być wymagany również od osób prowadzących postępowanie. Zarzucił, że opóźnienie w dostarczeniu dokumentów jest spowodowane postawą urzędników i nadmierną biurokracją. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę należało oddalić. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302., dalej "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wskazane postanowienia w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2018r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na to postanowienie skarżący wniósł w terminie. Treść skargi nie budzi wątpliwości, że jej przedmiotem jest w/w postanowienie, które skarżący wyraźnie wskazał w treści skargi. Podstawę materialnoprawną zapadłego w niniejszej sprawie postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., wedle którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 k.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w nim mowa, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" należy uznać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. W związku z tym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 k.p.a., czyniąc niemożliwym i niedopuszczalnym zarazem operowanie w odniesieniu do tejże okoliczności jakimkolwiek marginesem swobody. Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Jak zgodnie wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie od negatywnych skutków uchybienia terminu strona może bronić się, składając prośbę o przywrócenie terminu. Nasuwają się wątpliwości interpretacyjne o kolejność czynności organu odwoławczego. Wątpliwości te wynikają z konstrukcji prawnej przyjętej w art. 58 § 2 k.p.a., który stanowi: "Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania można wiązać dwie sytuacje. Pierwsza – to wniesienie przez stronę odwołania z uchybieniem terminu, co powoduje wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydanie takiego postanowienia nie zamyka możliwości prawnej wystąpienia przez stronę z prośbą o przywrócenie terminu. Druga – to wniesienie odwołania po terminie, równocześnie z prośbą o przywrócenie terminu. Prośba o przywrócenie terminu ma przedmiot tylko w sytuacji, gdy doszło do uchybienia terminu. Organ odwoławczy obowiązany jest ustalić, czy strona uchybiła termin do wniesienia odwołania i w razie gdy strona wadliwie ustaliła, że nie zachowała terminu, wydać postanowienie o umorzeniu postępowania z wniosku o przywrócenie terminu (art. 126 w zw. z art. 59 § 1 i art. 105). Jeżeli strona uchybiła termin do wniesienia odwołania, organ odwoławczy po ustaleniu tego faktu rozpoznaje prośbę, której uwzględnienie otwiera postępowanie odwoławcze. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie odwoławcze. Na postanowienie to przysługuje skarga do WSA. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Organ nie dopuścił się więc uchybienia przepisom proceduralnym. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie zatrzymania dokumentu prawa jazdy została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r. (czwartek), w trybie art. 43 k.p.a. (doręczenie dorosłemu domownikowi – ojcu skarżącego R. M.), co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się w aktach sprawy. W ustawowym 14-dniowym terminie nie wniesiono od niej odwołania. Skarżący uczynił to dopiero [...] stycznia 2018 r. (data nadania na poczcie- poniedziałek) podczas gdy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2018 r. (czwartek). Nie ulega więc wątpliwości, że skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Jednocześnie organ nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu, czemu dał wyraz w postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] Dodać należy, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. znajdowało się prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. Pełnomocnictwo dla R. M. do reprezentowania skarżącego w przedmiotowym postępowaniu wszczętym dnia [...].08.2017r. (nr [...]) zostało dołączone dopiero do odwołania i wniosku o przywrócenie terminu. W aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego ojcu [...].10.2010r. ale w innych postępowaniach, toczących się przed tym organem, tj. w sprawach [...] i [...], jak wyraźnie wskazano w tym pełnomocnictwie. Nie można więc było uznać, że skarżący w postępowaniu wszczętym przez organ [...].08.2017r. przed wniesieniem odwołania był reprezentowany przez pełnomocnika. Prawidłowo więc decyzja z [...].12.2017r. była doręczona na adres skarżącego. Z uwagi na ostateczną odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ na podstawie art. 134 k.p.a. był zobligowany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty skargi odnoszące się do procedowania organu I instancji, czy Instytutu Medycyny Pracy nie mogły podlegać ocenie z uwagi na zakres niniejszego postępowania odnoszący się do treści zaskarżonego postanowienia z [...].02.2018r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Sumując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że odwołanie skarżącego zostało złożone po upływie ustawowego terminu, wobec czego skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.