II SA/Po 4118/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-06-22

Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Paweł Miładowski, Lilianna Drewniak-Żaba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił A.R. uprawnień kombatanckich, opierając się na fakcie pełnienia służby w organach bezpieczeństwa publicznego, pomimo twierdzeń strony o innym zatrudnieniu i udziale w walkach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo pozbawił A.R. uprawnień kombatanckich. Ustalenie, że skarżący pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego, stanowiło wystarczającą przesłankę do pozbawienia tych uprawnień, niezależnie od innych okoliczności podnoszonych przez stronę. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym własne oświadczenia skarżącego z przeszłości, potwierdzał fakt zatrudnienia w organach bezpieczeństwa.
Stan faktyczny
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie A.R. został pozbawiony uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w organach bezpieczeństwa publicznego. A.R. twierdził, że nie był zatrudniony w organach bezpieczeństwa, lecz w Cenzurze Wojskowej, a także podnosił inne okoliczności swojej działalności wojennej i powojennej. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając, że zatrudnienie w organach Urzędu Bezpieczeństwa stanowi wystarczającą przesłankę do pozbawienia uprawnień. A.R. wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz ( spr ) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski as.sąd. Lilianna Drewniak-Żaba Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski JFS Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, powołują jako podstawę prawną art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 ze zm. ) pozbawił A.R. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolności i Demokrację w P. decyzją z dnia [...] z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w organach bezpieczeństwa publicznego w okresie od 20 czerwca 1945 r. do 1 lutego 1946 r. Według przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustaleń A.R. w okresie zaliczonym jako obejmujący działalność kombatancką pełnił służbę w organach Urzędu Bezpieczeństwa. Wobec tego uznano, że spełnione zostały przesłanki stosowania powołanej podstawy prawnej. Ponadto wyjaśniono, że zgodnie z treścią art.25 ust.2 pkt 2 cyt. ustawy Kierownik Urzędu nie jest zobowiązany do wyjaśnienia czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art.1 ust.2, art.2 i art.4 ustawy kombatanckiej. A.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że nie był zatrudniony w organach bezpieczeństwa. Lecz w Cenzurze Wojskowej w P. Podniósł również, że w czasie wojny przebywał na robotach przymusowych, a także oskarżony o sabotaż przebywał w hitlerowskim więzieniu, a nadto, że brał udział w walkach o Cytadelę w Poznaniu w lutym 1945 r. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję. W motywach rozstrzygnięcia obok wcześniej przedstawionych ustaleń i normy prawnej organ administracji uznał, że w świetle obowiązujących przepisów okoliczności podniesione we wniosku nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Zatrudnienie w organach Urzędu Bezpieczeństwa stanowi wystarczającą przesłankę do pozbawienia uprawnień kombatanckich ze wszystkich tytułów. A.R. wniósł do sądu administracyjnego skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Na poparcie skargi przedstawił argumenty zbieżne z powołanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Aczkolwiek orzekający w sprawie organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał jedynie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy kombatanckiej, fakt, że w uzasadnieniach obu zapadłych w sprawie decyzji wymieniono jako przyczynę rozstrzygnięcia okoliczności dotyczące służby względnie zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa wskazywał, iż w istocie decyzje te wydano również przy zastosowaniu art.25 ust. 2 pkt 1 lit.a w zw. z art.21 ust.2 pkt 4 lit.a ustawy kombatanckiej. Zgodnie z ostatnio wymienionymi przepisami pełnienie służby lub funkcji zatrudnienie w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa jest obligatoryjną podstawą pozbawienia uprawnień kombatanckich i to niezależną od tego czy osoba wymieniona w tych przepisach prowadziła działalność stanowiącą podstawę przyznawania uprawnień kombatanckich według obecnie obowiązującej ustawy. Dokonując ustalenia, że skarżący był zatrudniony w organach bezpieczeństwa publicznego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie nie uchybił wymogom art.7 , 77 § 1 i 80 kpa. Jego stanowisko sprowadzające się do odmowy dania wiary twierdzeniom skarżącego jakoby nie był on zatrudniony w strukturach Urzędów bezpieczeństwa znajdowało pełne potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Choć zastrzeżenia z punktu widzenia stosowania art.107 § 3 kpa nasuwało ograniczenie się do wymienienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednego tylko dowodu, na którym oparto ustalenia, a mianowicie zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. z [...], nie sposób przyjąć by orzekający w sprawie organ nie kierował się innymi dowodami, które zgromadził. Podkreślenia wymagało , że drugie zaświadczenie tego samego podmiotu z 14 grudnia 1982 r. nie tylko potwierdzało okoliczność służby skarżącego w organach bezpieczeństwa publicznego od 20 czerwca 1945 r. do 1 lutego 1946 r., ale także potwierdzało udział skarżącego w walkach z "reakcyjnym podziemiem" w okresie tej służby. Z kolei wymienione zaświadczenie z 28 września 1982 r. wydano dla celów emerytalno -rentowych, co wskazywało, że skarżący ubiegał się o przyznanie preferencyjnych świadczeń z tytułu służby w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Przede wszystkim jednak to sam skarżący ubiegając się w 1982 r. o przyjęcie do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, wypełniając deklarację członkowską oraz sporządzając życiorys, nie tylko jednoznacznie stwierdził, że od 20 czerwca 1945 r. do 1 lutego 1946 r. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego ale podawał, że w okresie tej służby walczył z "reakcyjnym podziemiem" w okolicach Trzcianki, Szczecinka i Słubic. Przedstawionej rozbieżności z obecnie przedstawioną wersją skarżący nie wyjaśnił na rozprawie, przyznał natomiast, że co najmniej przez pewien okres był zatrudniony w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, twierdząc, że złożył wymówienie po "przejęciu cenzury przez Urząd Bezpieczeństwa". Ostatnio wymienione okoliczności wyłączały skuteczność zarzutów dotyczących co do istoty naruszenia przepisów dotyczących dokonywania ustaleń i oceny dowodów. Z wymienionych powodów oddalono skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ). /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło