II SA/Po 4120/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-06-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Rafał Batorowicz, Sędzia NSA Paweł Miładowski, as. sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która pełniła służbę w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, może zostać pozbawiona uprawnień kombatanckich, nawet jeśli jej praca nie wiązała się ze stosowaniem represji wobec innych osób?Ratio decidendi
Osoba, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, podlega pozbawieniu uprawnień kombatanckich, niezależnie od charakteru pełnionej służby czy zakresu wykonywanych zadań. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba została skierowana do tej służby przez organizacje niepodległościowe lub przez nie zwerbowana w celu udzielenia pomocy. W braku takich dowodów, nawet praca na stanowisku kierowcy czy mechanika w UB uzasadnia pozbawienie uprawnień.Stan faktyczny
Skarżący Z.Z. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ w latach 1947-1956 pełnił służbę w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, mimo że pracował jako kierowca i mechanik. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie wykazał, aby został skierowany do tej służby przez organizacje niepodległościowe. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając krzywdzące rozstrzygnięcie i podkreślając nie-represyjny charakter swojej pracy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski as. sąd. Lilianna Drewniak-Żaba (spr.) Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Z.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski TG
Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, powołując podstawę prawną z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 nr 142, poz. 950) pozbawił Z.Z. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. decyzją z dnia 30 grudnia 1983 r., z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 04 kwietnia 1945 r. do 31 grudnia 1945 r.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że Z.Z. uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 04 kwietnia 1945 do 31 grudnia 1945 r., pełniąc w tym czasie służbę w Milicji Obywatelskiej.
Ponadto Z.Z. był zatrudniony w Strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1947 do 1956, a więc spełnione zostały przesłanki z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a i wobec tego należało orzec o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.Z. podniósł, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, nigdy nie był zatrudniony w żadnym pionie śledczym ani dochodzeniowym.
Pracował na stanowisku kierowcy i mechanika samochodowego.
W wyniku służby został inwalidą I grupy.
Decyzją z [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, powołując argumenty przedstawione w decyzji z dnia[...] i stwierdzając, że Z.Z. nie przedłożył dowodów mogących stanowić podstawę zmiany decyzji, w myśl art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy kombatanckiej.
Z.Z. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji, iż jest do niego krzywdząca.
Podniósł ponadto ponownie, iż w okresie zatrudnienia w organach Milicji Obywatelskiej i Urzędzie Bezpieczeństwa wykonywał pracę nie mającą związku ze stosowaniem represji i prześladowań wobec innych osób, albowiem pracował jako kierowca i mechanik samochodowy.
Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Osoby, które uzyskały uprawnienia mocą dotychczasowych przepisów zostają ich pozbawione, bez względu na tytuł, z którego zostały one przyznane.
Przy czym bez znaczenia jest charakter pełnionej służby, czy też zakres wykonywanych, w ramach zatrudnienia zadań.
(vide: wyrok NSA z 11.10.2000 r. sygn. V SA 190/00 LEX nr 79354, uchwała 7 Sędziów NSA z 21.10.2002 OPS 2/02, ONSA 2003/2/41; wyrok NSA z 15.12.2000 r. syg. USA 735/00, LEX nr 79352).
Jedynie w sytuacji, gdy zostaną przedłożone dowody, że do wskazanych służb osoba została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia pomocy, a więc spełnione zostaną przesłanki wskazane w art. 21 ust. 3 pkt 1 nie stosuje się powołanych przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Z.Z. w okresie od 1 października 1947 r do 29 lutego 1956 r. pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego w Poznaniu, Sulęcinie i Zielonej Górze.
Wynika to zarówno z życiorysu skarżącego z 06 maja 1983 r., deklaracji członkowskiej z 20 lipca 1983 r., jak i zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji w P. z dnia 03.01.2001 r.
Sam skarżący faktu tego zresztą nie kwestionuje, lecz jedynie podnosi, iż w trakcie służby nie pracował w pionie śledczym, czy dochodzeniowym, ani też nikomu nie wyrządził żadnej krzywdy.
Jednakże okoliczność ta nie ma, w świetle brzmienia art. 21 ust. 2 pkt 447 a znaczenia.
Skarżący nie wykazał, aby do pracy w Urzędzie Bezpieczeństwa został skierowany przez organizacje niepodległościowe, lub przez te organizacje był zwerbowany, w celu udzielenia im pomocy, a więc jedynej sytuacji, która uprawniałaby go do zachowania uprawnień kombatanckich. (o ile uprawnienia te przysługiwałyby mu na podstawie przepisów ustawy z 24.01.1991 r.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało skargę oddalić jako nieuzasadnioną - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
/-/ L.Drewniak-Żaba /-/ R.Batorowicz /-/ P.Miładowski
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło