II SA/Po 413/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.), Sędzia WSA Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego (Kuratora Oświaty) utrzymująca w mocy decyzję stwierdzającą nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest zgodna z prawem, jeśli została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących uzasadnienia i przedmiotu postępowania?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Kuratora Oświaty została wydana z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy rozpoznał sprawę, która nie była przedmiotem odwołania, a uzasadnienie decyzji nie zawierało ustaleń faktycznych ani nie wyjaśniało podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto, organ nie przedstawił akt sprawy, co uniemożliwiło kontrolę terminowości wniesienia odwołania i odniesienia się do zarzutów skarżącej. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nadania A.G.I. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Dyrektor szkoły wydał akt nadania, który następnie został stwierdzony nieważnością przez Prezydenta Miasta P. z powodu braku kwalifikacji (oligofrenopedagogiki). Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając niezgodność decyzji z prawem i krzywdę. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że wymóg posiadania kwalifikacji został wprowadzony później, a decyzja o stwierdzeniu nieważności była wadliwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Kuratora Oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. i zasądził od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) del. Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A.G.-I. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Kuratora Oświaty na rzecz skarżącej A.G.I. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/J.Wierchowicz /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus
II SA/Po 413/03
U Z A S A D N I E N I E
Dyrektor Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w P. aktem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela z dnia [...], bez numeru, nadał A.G.I,, na podstawie art. 9 "b" ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. nr 56 poz. 357 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmienia niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19 poz. 239), stopień nauczyciela kontraktowego, stwierdzając, że posiada kwalifikacje – wyższe magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym i może być zatrudniona w przedszkolach, szkołach podstawowych, gimnazjalnych, szkołach zawodowych i licealnych. A.G.-I. jest przygotowana do praktycznej nauki religii.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 9 "b" ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela oraz art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. nr 9 poz. 26 ze zm.), stwierdził nieważność decyzji o nadaniu A.G.I. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia [...] wydanej przez Dyrektora Zasadniczej Szkoły Zawodowej Specjalnej w P.
Stwierdzono, że A.G.I. nie posiada merytorycznego przygotowania do nauczania w szkole specjalnej z uwagi na brak ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu oligofrenopedagogiki. W związku z tym A.G.I. nie spełniła warunków określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19 poz. 239).
A.G.I. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...].
Kurator Oświaty w P. decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 9 "b" ust. 7 pkt 2 Karty Nauczyciela i art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A.G.I. od decyzji – aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nr [...] z dnia [...] wydanej przez Prezydenta Miasta P., postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji powołano się na treść art. 9 "b" ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. nr 56 poz. 357 ze zm.), z którego wynika, że "w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w art. 1, dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w art. 4 pkt 2 – 4, odmawia nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego". Organ odwoławczy wskazał także na "art. 7 ust. 6 (Dz. U. nr 19 poz. 239 z 2000 r.), który mówi, że nauczyciele (... ) którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z dniem 6 kwietnia 2000 r. uzyskują stopień nauczyciela stażysty". Organ II instancji stwierdził, że "A.G.I. nie posiadała kwalifikacji w dniu 6 kwietnia 2000 r. i nie spełniła tym samym warunków zawartych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. – Karta Nauczyciela oraz Rozporządzenie MEN z dnia 10 października 1991 r. Dz. U. nr 98 poz. 433 w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia".
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A.G.I. wniósł o uchylenie w całości decyzji Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] jako niezgodnej z prawem.
Pełnomocnik skarżącej podniósł, że wymóg posiadania kwalifikacji w zakresie oligofrenopedagogiki wprowadzony został rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowej kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. W postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, decyzja jest oceniana według przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Kurator Oświaty błędnie utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji. W wyniku takiego rozstrzygnięcia skarżącą dotknęła rażąca i oczywista krzywda, tym bardziej, że skarżąca ma już siedmioletni staż pracy i od 1995 r. zatrudniona jest w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w P.
Pełnomocnik Kuratorium Oświaty w P w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rzeczą Sądu jest kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Jednak zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to obowiązek Sądu dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia administracyjnego nawet w sytuacji, gdy zarzut nie został podniesiony w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Kurator Oświaty w rubrum zaskarżonej decyzji z dnia [...] nr [...] wskazał jako przedmiot rozpatrzenia decyzję – akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nr [...] z dnia [...] – wydaną przez Prezydenta Miasta P. Decyzji o wskazanym numerze i dacie dotyczącej nadania A.G-I. stopnia nauczyciela mianowanego w aktach brak. A.G.I. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych Specjalnych w P. nadającej jej stopień nauczyciela kontraktowego.
Stwierdzić zatem należy, ze organ odwoławczy wydał decyzję nie związaną z przedmiotem odwołania.
Ponadto uzasadnienie decyzji Kuratora Oświaty nie spełnia wymogów uzasadnienia wskazanych w art. 107 § 3 kpa ponieważ brak ustaleń faktycznych. Natomiast uzasadnienie prawne tej decyzji sprowadziło się do bardzo ogólnikowego powołania fragmentów niektórych przepisów prawnych i to jeszcze błędnie (wskazano "art. 1", a winno być ust. 1; następnie art. "4 pkt 2 – 4", a winno być ust. 4 pkt 2 - 4; powołano się na przepis "art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. – Karta Nauczyciela", gdy tymczasem jest to ustawa o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 19 poz. 239). W żaden sposób nie wyjaśniono znaczenia powołanych przepisów, a w szczególności nie wskazano na jakiej podstawie prawnej organ oparł swoje stanowisko, że skarżąca nie posiada kwalifikacji niezbędnych do nauczania w szkole specjalnej, czyli dlaczego nie spełnia przesłanek z at. 7 ust. 6 cytowanej wyżej ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz. U. nr 98 poz. 433 ze zm.).
Wskazane wyżej braki decyzji organu II instancji uniemożliwiają Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu kontrolę prawidłowości i legalności zaskarżonego orzeczenia. Sąd nie mógł też dokonać kontroli postępowania międzyinstancyjnego ponieważ, mimo wezwania Sądu, Kurator Oświaty nie nadesłał wraz z aktami administracyjnymi odwołania skarżącej od decyzji Prezydenta Miasta P. stwierdzającej nieważność decyzji aktu nadania stopnia awansu zawodowego. W związku z tym Sąd nie mógł skontrolować czy odwołanie zostało wniesione w terminie, co czyni z urzędu. Ponadto Sądowi nieznane są zarzuty podniesione przez A.G.I. w odwołaniu co uniemożliwiło ustalenie czy organ II instancji odniósł się do tych zarzutów.
W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdził, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zostały sporządzone z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 cytowanej ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
W związku z uwzględnieniem skargi Sąd, na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
/-/J.Wierchowicz /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło