II SA/Po 413/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-05-22
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Edyta Podrazik, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód rodziny, w tym świadczenia alimentacyjne otrzymane w poprzednim roku kalendarzowym, przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet po prawidłowym ustaleniu dochodu rodziny z roku poprzedzającego okres świadczeniowy, dochód ten nadal przekraczał ustawowe kryterium dochodowe. W związku z tym, brak było podstaw do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. domagała się przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz swoich dzieci. Organy administracji uchyliły wcześniejszą decyzję o przyznaniu świadczeń, uznając, że dochód rodziny w 2008 r. przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Po odwołaniach i skardze, ustalono, że dochód rodziny w 2008 r. wyniósł 40.615,46 zł, co przy czteroosobowej rodzinie daje 846,16 zł miesięcznie na osobę, przekraczając tym samym kryterium 725 zł. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia dochodu, podnosząc m.in. podwójne naliczenie niektórych kwot i konieczność uwzględnienia byłego męża jako członka rodziny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta G. uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], wydaną w przedmiocie przyznania E. K. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych – A. i J. K. w kwocie po 500 zł miesięcznie na każde z tych dzieci, na okres od 01 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Uchylając wymienioną decyzję Prezydent Miasta G. orzekł jednocześnie o odmowie przyznania prawa do przedmiotowego świadczenia z funduszu alimentacyjnego na wymienione osoby uprawnione. W sentencji decyzji powołano art. 104, art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – dalej jako "k.p.a."), a także na art. 2 pkt 2, art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 2 i art. 25 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 z późn. zm.) oraz na § 2, § 5, § 7 i § 9 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123, poz. 836).
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że E. K. przyznano i wypłacano świadczenia z funduszu alimentacyjnego z uwagi na fakt, iż egzekucja świadczeń alimentacyjnych okazała się bezskuteczna, a rodzina strony w 2008 r. uzyskała dochody nie przekraczające kwoty ustawowego kryterium, tj. 725,00 zł na osobę w rodzinie. Następnie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (dalej MOPS) zgłosił się dłużnik alimentacyjny, J. K., który ujawnił istotne fakty mające znaczenie w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. działający w imieniu Prezydenta Miasta G. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych MOPS w G. na podstawie art. 145 §1 pkt 5 i art. 149 §1 i 2 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie, celem zweryfikowania uprawnień E. K. do uzyskiwania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgromadzono dowody w postaci wyciągów bankowych dostarczonych przez J. K. w dniu [...] czerwca 2012 r. oraz wyciągu bankowego i oświadczenia E. K. z dnia [...] lipca 2012 r. W toku postępowania ustalono, iż w 2008 r. E. K. otrzymała kwoty świadczeń alimentacyjnych, które w dniu ustalania uprawnień nie były znane MOPS. Dokonano więc ponownego przeliczenia dochodu na osobę w rodzinie, uwzględniając obliczone kwoty dochodów nieopodatkowanych. Dochód na osobę w rodzinie w 2008 r. obliczono uwzględniając m.in. kwotę alimentów przekazanych przez Komornika Sądowego w wysokości 1.724,99 zł, kwotę 7.500 zł alimentów przekazanych w 2008 r. przez J. K. oraz kwotę 6.000 zł alimentów przekazanych przez J. L. Organ I instancji uznał, że dochód rodziny w 2008 r. wyniósł 46.815,46 zł, a więc miesięczny dochód wyniósł odpowiednio 3.901,29 zł. Dzieląc kwotę 3.901,29 zł przez liczbę osób w rodzinie (cztery osoby) – organ I instancji ustalił dochód na osobę w rodzinie na kwotę 975,32 zł. Wobec przekroczenia kryterium dochodowego, Prezydent Miasta G. uchylił wcześniejszą decyzję własną i odmówił przyznania stronie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres od 01 października 2009 r. do 30 września 2010 r.
Dnia 16 sierpnia 2012 r. E. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu oświadczyła, że były mąż nie wpłacił jej w 2008 r. alimentów w wysokości 7.500 zł z uwagi na fakt, iż do dnia [...] października 2008 r. pozostawała z nim w związku małżeńskim. Wszelkie wpłaty dokonane do dnia rozwiązania małżeństwa nie stanowiły więc alimentów z uwagi na trwające wciąż małżeństwo. E. K. podniosła, że zawsze informowała komornika o alimentach otrzymywanych od J. K. na rzecz małoletnich – A. i J. K. Wskazała, że otrzymywane świadczenia z funduszu alimentacyjnego pozwalały na przeżycie i pokrycie podstawowych potrzeb dzieci, a jej były mąż zalegał rodzinie bardzo wysokie kwoty, których nie były w stanie zrekompensować nawet świadczenia z funduszu alimentacyjnego. E. K. oświadczyła, że w 2008 r. nie uzyskała przychodu w wysokości 1.724,99 zł wskazanego w zaskarżonej decyzji organu I instancji. Podniosła również, że w trakcie trwania związku małżeńskiego pozyskała z mężem duży majątek, który następnie, po wniesieniu pozwu rozwodowego, został wyprzedany przez J. K. Ponadto wskazała, iż jej były mąż – dłużnik alimentacyjny, pozostawił ją z dziećmi bez środków do życia oraz że ciążą na nim wyroki m.in. za znęcanie się fizyczne nad rodziną. Zdaniem E. K. sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego jest bardzo dobra, ale nigdy nie zapłacił on całkowitej kwoty świadczenia ustanowionej przez Sąd Okręgowy w Poznaniu (wyrok z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I C 1230/08) i unika płacenia alimentów. W uzasadnieniu E. K. zwróciła uwagę na trudną sytuację finansową w jakiej znajduje się wraz z dziećmi. Z powodu niewywiązywania się byłego męża z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, była ona zmuszona do zapożyczenia się u osób znajomych. E. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium podniosło w uzasadnieniu, że brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Wskazano, iż wprawdzie zarzut E. K. o błędnym ustaleniu przez organ I instancji wysokości jej dochodu w 2008 r. okazał się zasadny, jednakże ponowne obliczenie dochodu za ten rok w toku postępowania odwoławczego doprowadziło do ustalenia, że dochód w rodzinie skarżącej przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Kolegium wskazało, iż w świetle art. 9 ust. 2 ww. ustawy świadczenia przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 725 zł. Z akt sprawy wynika, że E. K. uzyskała w 2008 r. dochód w wysokości 42.443,73 zł, zapłaciła podatek dochodowy w wysokości 1.867 zł, a nadto z dochodu zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne (odpowiednio 5.545,25 zł i 3.441,01 zł). W aktach znajduje się również zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. potwierdzające fakt wypłaty w 2008 r. na rzecz osób uprawnionych kwoty 1.724,99 zł. Wskazano w nim, że wypłata nastąpiła w dwóch transzach. W dniu 17 grudnia 2008 r. wypłacono kwotę 1.300 zł, a następnie w dniu 24 grudnia 2008 r. kwotę 424,99 zł. Organ II instancji zaznaczył, że do dochodu rodziny należy zaliczyć także wpłaty w kwotach po 500 zł, dokonywane przez J. L. (pierwszego męża E. K.) w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. Dla kwalifikowania ww. świadczeń jako dochodu nie ma znaczenia fakt, iż kwoty te były uiszczane jako rozliczenie zaległości alimentacyjnych z końca lat dziewięćdziesiątych, bowiem dochodem rodziny są wszystkie przychody uzyskane w danym okresie, bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania. W ocenie Kolegium brak jest natomiast podstaw do zaliczenia do dochodu E. K. kwot przekazywanych przez J. K. na utrzymanie rodziny w trakcie trwania związku małżeńskiego, albowiem świadczenia te nie miały charakteru świadczeń alimentacyjnych. W tym zakresie Kolegium podzieliło stanowisko odwołującej. W konsekwencji uznano, że wpłaty dokonane przez J. K. na rachunek bankowy E. K. w okresie od czerwca do października 2008 r. w łącznej kwocie 6.200 zł nie stanowią jej dochodu, natomiast wpłaty dokonane po ustaniu małżeństwa w listopadzie i grudniu 2008 r., w kwocie 2.600 zł, na dochód ten składają się. Mając powyższe na uwadze do rocznego dochodu rodziny zaliczono: wynagrodzenie za pracę E. K. pomniejszone o podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, a więc jak prawidłowo wskazał organ I instancji dochód ten stanowiła kwota 31.590,47 zł. Ponadto na dochód rodziny składały się środki niepodlegające opodatkowaniu w postaci świadczeń alimentacyjnych przekazane przez Komornika Sądowego w kwocie 1.724,99 zł, świadczenia alimentacyjne przekazane bezpośrednio E. K. przez J. L. w kwocie 6.000 zł oraz świadczenia alimentacyjne przekazane przez J. K. w kwocie 2.600 zł. Organ II instancji ustalił więc dochód rodziny na kwotę 41.959,46 zł, co daje miesięcznie 3.492,95 zł. Mając na uwadze fakt, że E. K. prowadzi gospodarstwo domowe z trójką dzieci, przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie kwotę 3.492,95 zł Kolegium podzieliło przez 4, co dało kwotę 873,24 zł. W świetle wyżej przedstawionych obliczeń organ II instancji stwierdził, że nawet w przypadku zaliczenia do dochodów strony jedynie tych wpłat dokonanych przez J. K., które zostały dokonane już po ustaniu związku małżeńskiego, rodzina nie spełnia przesłanki dochodowej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Na powyższą decyzję w dniu [...] marca 2013 r. E. K. wniosła skargę. Podniosła, że organy I i II instancji nie przeanalizowały dokładnie jej sytuacji materialnej, bytowej i zdrowotnej. Podkreśliła, że dochody za 2008 r., podane we wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zostały przedstawione według jej najlepszej wiedzy. E. K. wniosła o nieuznawanie dochodu w wysokości 1.724,99 zł, przedstawionego w zaświadczeniu z dnia 12 sierpnia 2009 r. wydanym przez Kancelarię Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G., ponieważ takiego dochodu nie uzyskała, na dowód czego przedstawiła wydruk bankowy. Wskazała, że jej były mąż świadomie uchyla się od płacenia alimentów. Ponadto nadużywał alkoholu i przez cały 2008 r. był na utrzymaniu E. K., a zatem dochody rodziny powinny zostać podzielone na pięciu, a nie jak to zrobiły organy obu instancji – na czterech członków rodziny. E. K. wskazała ponadto, że jej dzieciom odmawia się przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podczas gdy ich ojciec wykorzystuje luki w prawie i oszukuje Skarb Państwa. Podkreśliła, że otrzymywane z funduszu alimentacyjnego świadczenia pozwalały na przeżycie i pokrycie podstawowych potrzeb dzieci. Oświadczyła, że robi wszystko co w jej mocy, aby utrzymać dzieci, a więc pracuje zarobkowo w [...] w G., prowadzi dom i wychowuje dzieci. E. K. podniosła, że z pensji w wysokości 2.300 zł oraz ze świadczenia alimentacyjnego jest jej bardzo ciężko utrzymać dom, siebie oraz dzieci, które chorowały i należy je otoczyć opieką lekarską. W dalszej części skargi skarżąca przedstawiła, w jaki sposób jej były mąż wyzbywał się wspólnego majątku oraz jak kształtują się koszty utrzymania i funkcjonowania domu, za okres, przez który otrzymywała świadczenie alimentacyjne. Wskazała, ze bez pomocy rodziny i wsparcia funduszu alimentacyjnego nie byłaby w stanie przeżyć, a brak środków finansowych odbił się zarówno na jej stanie zdrowia, jak również dzieci.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Kolegium wyjaśniło, że rozpoznając przedmiotową sprawę nie dysponowało informacją, jakoby kwota 1.300 zł ujęta w zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. była kwotą przekazaną bezpośrednio przez J. K. do rąk E. K. Niemniej nawet przy uwzględnieniu tej okoliczności i pomniejszeniu dochodu rodziny o kwotę 1.300 zł, z uwagi na jej dwukrotne ujęcie przy wcześniejszych obliczeniach, nie ma podstaw do przyznania skarżącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wskazują na to następujące obliczenia Kolegium: 41.959,46 zł czyli dochód rodziny obliczony przez organ II instancji pomniejszone o kwotę 1.300 zł daje 40.659,46 zł dochodu rocznego. Oznacza to, że miesięcznie dochód rodziny wyniósł średnio 3.388,29 zł, a w przeliczeniu na osobę 847,04 zł. Kolegium stanęło na stanowisku, że fakt, iż dłużnik alimentacyjny zamieszkiwał w jednym domu z E. K. i dziećmi, w świetle art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie pozwala go zaliczyć do członków rodziny. W konsekwencji, dochód roczny uzyskany przez E. K. nie może być liczony na pięć osób, jak podniesiono w skardze. Organ II instancji wskazał, że pozostałe argumenty podniesione w skardze, a w szczególności ponoszenie wysokich kosztów utrzymania dzieci i domu, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podkreślił, że przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria, jakimi organ powinien się kierować ustalając prawo do świadczeń, a decyzja w tym zakresie nie może być uzależniona od uznania administracyjnego. Kolegium podniosło, że w świetle postanowień ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie przewiduje się możliwości przyznania świadczenia rodzinie, która wprawdzie przekracza kryterium dochodowe, choć jej sytuację można by zakwalifikować jako szczególną, czy wyjątkową.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 22 maja 2013 r. stawiła się E. K., podtrzymując skargę i wywodząc jak dotychczas. Skarżąca podniosła, że nie otrzymuje środków z funduszu alimentacyjnego na dzieci i jest zmuszona sama utrzymywać dom i dzieci, ponieważ J. K. nie łoży na nie żadnych pieniędzy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2012 r. o uchyleniu w całości decyzji własnej tego organu z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] oraz orzeczono o odmowie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych – A. i J. K. (dzieci E. K. z małżeństwa z J. K.).
Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawionym do alimentów (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 1228). W myśl art. 9 ust. 2 tej ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Pojęcie "dochodu" i "dochodu rodziny", w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zostało zdefiniowane poprzez odesłanie do definicji legalnej tych pojęć sformułowanej na gruncie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.).
W rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych "dochodem", po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in. alimenty na rzecz dzieci (tiret 14 tego przepisu), natomiast "dochód rodziny" oznacza sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Z kolei zgodnie z definicją z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – "dochód członka rodziny" oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy (art. 2 pkt 5a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). "Okresem świadczeniowym" jest natomiast okres na jaki ustala się prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a więc okres od dnia 01 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego (art. 2 pkt 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).
Zaskarżoną decyzją organu I instancji uchylono decyzję o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. Z akt sprawy organu I instancji wynika, że skarżąca uzyskała w 2008 r. dochód z tytułu zatrudnienia w [...] w G. w wysokości 31.590,47 zł (dochód ustalony zgodnie z art. 3 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych - po potrąceniach kosztów uzyskania przychodu oraz należnych: podatku dochodowego od osób fizycznych i składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne). Do dochodu rodziny, zgodnie z odesłaniem do ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy zaliczyć kwotę 6.000 zł wpłaconą E. K. przez J. L. w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. Dla sprawy nie ma znaczenia, że kwota ta, jak podnosi skarżąca, jest zawyżona ze względu na spłacanie przez J. L. w 2008 r. zaległości alimentacyjnych z przełomu lat dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych. Do dochodu rodziny zalicza się bowiem wszystkie przychody uzyskane w badanym okresie, bez względu na ich tytuł i źródło otrzymania. Na tej samej zasadzie za dochód rodziny skarżącej należy uznać również kwotę 2.600 zł wpłaconą E. K. przez J. K. w grudniu 2008 r., po ustaniu ich małżeństwa.
W aktach znajduje się również zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. P. B., potwierdzające fakt wypłaty w 2008 r. na rzecz osób uprawnionych kwoty 1.724,99 zł. W zaświadczeniu tym wskazano, że wypłata tej kwoty nastąpiła w dwóch transzach (w dniu 17 grudnia 2008 r. wypłacono kwotę 1.300 zł, a następnie w dniu 24 grudnia 2008 r. kwotę 424,99 zł). Z wyjaśnień złożonych przez skarżącą przy skardze wynika, że jedynie kwota 424,99 zł jest faktycznie kwotą, która została zajęta przez Komornika P. B. w 2008 r. i tylko ta kwota stanowiła dochód skarżącej w 2008 r. Skarżąca podniosła bowiem, że organy orzekające w sprawie dwukrotnie wliczyły do dochodu jej rodziny tą samą kwotę 1.300 zł (najpierw jako część sumy wyegzekwowanej przez Komornika Sądowego, a następnie jako kwota wpłacona przez byłego męża bezpośrednio E. K.). Należy zauważyć, że powyższy argument okazał się uzasadniony. Niemniej, jak słusznie wskazał organ II instancji w odpowiedzi na skargę, nawet gdyby nie wliczyć powyższej kwoty do dochodu uzyskanego przez skarżącą, miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w dalszym ciągu przekracza ustawowy próg. Stanowisko to uznać należy za prawidłowe. Do dochodu rodziny w 2008 r. należało bowiem zaliczyć:
- wynagrodzenie za pracę E. K. (odpowiednio pomniejszone o podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) w wysokości 31.590,47 zł;
- środki niepodlegające opodatkowaniu w postaci świadczeń alimentacyjnych przekazanych przez Komornika Sądowego w wysokości 424,99 zł;
- świadczenia alimentacyjne przekazane bezpośrednio skarżącej przez J. L. w wysokości 6.000 zł;
- wpłaty przekazane przez J. K. w miesiącach listopad-grudzień 2008 r. w wysokości 2.600 zł.
Obliczony na tej podstawie dochód rodziny w 2008 r. wyniósł 40.615,46 zł, co przy uwzględnieniu liczby osób w rodzinie (4) dało kwotę 846,16 zł miesięcznie na osobę. Przekroczono tym samym kryterium dochodowe uprawniające do przyznania świadczenia (725 zł) o 121,16 zł.
Sąd nie podziela zarzutu, iż osoba J. K. powinna być uwzględniona na potrzeby ustalenia dochodu na osobę w rodzinie za 2008 r. Wyrokiem z dnia 30 października 2008 r. J. K. zobowiązany został do uiszczania renty alimentacyjnej na rzecz małoletnich dzieci J. i A. K., zatem na mocy art. 2 pkt 12 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w brzmieniu obowiązującym w 2008 r., jego osoby nie można zaliczyć do składu rodziny w rozumieniu tego przepisu. Podzielenie argumentacji skarżącej odnośnie konieczności uwzględnienia J. K. w składzie rodziny nie tylko nakazywałoby uwzględnienie również jego dochodów (co niewątpliwie miałoby wpływ na wysokość dochodu rodziny), lecz co najistotniejsze, przeczyłoby celowi ustawy, która zakłada wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego rodzinom wymagającym wsparcia w sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji nie wywiązuje się z tego obowiązku. Ratio legis tej ustawy wyklucza zatem podzielenie argumentacji przytoczonej w tym zakresie przez stronę skarżącą.
Na mocy art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie zachodzi. Pomimo, iż organy obu instancji przyjęły za dochód rodziny skarżącej w 2008 r. zawyżone wartości, co Sąd zweryfikował w oparciu o zawarty w aktach sprawy materiał dowodowy, to jednak nie można uznać, że uchybienie to ma wpływ na wynik sprawy. Z uwagi bowiem na wykazane powyżej przekroczenie w 2008 r. kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie zachodzą podstawy do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Zaskarżoną decyzją prawidłowo utrzymano w mocy poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] i oba te rozstrzygnięcia co do zasady uznać należało za prawidłowe.
Z treści odwołania i skargi wynika, że skarżąca sprzeciwia się rygorystycznemu traktowaniu kryterium dochodowego w sytuacji, gdy celem ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest przede wszystkim wsparcie osób, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić potrzeb swojej rodziny. Wyrażając zrozumienie dla trudnej sytuacji majątkowej i osobistej opisanej w skardze, a także doceniając starania skarżącej podejmowane dla należytego wychowania dzieci, Sąd wskazuje, że w świetle przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz rozporządzenia wykonawczego nie zachodziły przesłanki do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Sąd wskazuje, że w świetle tej regulacji nie jest możliwe pominięcie kryterium dochodowego i przyznanie świadczenia w sytuacji jego przekroczenia, z powołaniem na przepisy ogólne i zasadę dostarczania pomocy osobom, które nie są w stanie samodzielnie się utrzymać. Przedmiotowa ustawa nie zawiera bowiem regulacji, które pozwalałyby na przyznanie świadczeń chociażby ze względu na szczególne okoliczności (jak jest np. w ustawie o pomocy społecznej – zob. art. 41).
Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, w kontekście okoliczności przedstawionych przez nią w trakcie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, że jej sytuacja finansowa jest niewątpliwie trudna, niemniej jednak ani organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do wydawania rozstrzygnięć wbrew obowiązującym przepisom. Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W tych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło