II SA/Po 415/09

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie prawa jazdy postanawia zwolnić M. F. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca M. F. wniosła o przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni argumentowała, że wraz z dwojgiem dzieci w wieki 14 i 12 lat jest na wyłącznym utrzymaniu męża, który pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. netto miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pracuje, gdyż jako kaletnik z zawodu nie może znaleźć pracy. Wskazała, że po potrąceniu kosztów utrzymania mieszkania oraz wydatków na syna M. na życie pozostaje jej kwota po 285,50 zł na członka rodziny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że miesięczne wydatki podstawowego utrzymania mieszkania to kwota około 1.100 zł. Nadto wskazała, że syn M. wymaga opieki lekarskiej ortopedy i endokrynologa, wizyta u lekarza i leki to koszt około 100 zł. wnioskodawczyni oświadczyła, że nie stać jej na wakacje dla dzieci i nie ma środków na koszty sądowe. W dalszej części wniosku o prawo pomocy wnioskodawczyni oświadczyła, że wraz z mężem posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, na której znajduje się dom o powierzchni [...] m², który wymaga remontu. Z tego tytułu podatek od nieruchomości wyniósł w 2009r. kwotę 211 zł. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że nie ma dochodów z ziemi, gdyż grunt stanowi nieużytek i przeznaczony jest pod zamieszkanie. Wnioskodawczyni wezwana na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do uzupełniania swojego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że czteroosobowa rodzina utrzymuje się z emerytury męża wnioskodawczyni, która od 5 lat nie może znaleźć pracy i zajmuje się dziećmi. Jedynym majątkiem jest dom, który jest w remoncie, samochód który posiada ma 19 lat, otrzymała zwrot podatku w kwocie 600 zł. Wnioskodawczyni podała, że mąż prowadził działalność gospodarczą, ale ją wyrejestrował z uwagi na brak dochodów. Wnioskodawczyni załączyła: - wyciąg z rachunku bankowego, na którym na dzień 7 lipca 2009r. widnieje ujemne saldo w kwocie 1.239,23 zł, a jedyne wpływy na rachunek stanowi emerytura męża, - decyzję o wysokości emerytury męża – [...] netto miesięcznie, - decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 12 czerwca 2008r. działalności męża wnioskodawczyni, - decyzję o wysokości podatku od nieruchomości za rok 2009r. w kwocie 211 zł., - kopię aktu notarialnego nabycia nieruchomości z dnia 1 kwietnia 2008r. za kwotę 60.000 zł z tym, że 35.000 zł płatne w dniu podpisania aktu, natomiast reszta przy zawarciu umowy przeniesienia własności tej nieruchomości. - kopię PIT-37 za 2008r. męża skarżącej, z którego wynika dochód z tytułu emerytury w kwocie [...] zł oraz nadpłata podatku w kwocie 772 zł. - kopię PIT-28 za 2008r. męża skarżącej, z którego wynika przychód z działalność gospodarczej w kwocie [...] zł., - kopię druku VZM-1/A z którego wynika, że wnioskodawczyni w 2008r. z tytułu remontu domu poniosła koszty w łącznej wysokości 36.040,50 zł., - kopie faktur za ubezpieczenie, telefon, energię elektryczną. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o prawo pomocy wynika, że sytuacja finansowa i majątkowa upoważnia do skorzystania z tego uprawnienia i zwolnienia wnioskodawczyni od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości. Mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów jakie uzyskuje rodzina skarżącej sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych jej wydatkach, nawet w części. Z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że aktualnie czteroosobowa rodzina utrzymuje się tylko z emerytury męża skarżącej, który w 2008r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej. Dochód ten przeznaczany jest w całości na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny, a jego wysokość nie pozwala na poczynienie oszczędności celem uiszczenia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania. Z bieżących obrotów na rachunku bankowym wynika, że jedyny wpływ dotyczy tego właśnie świadczenia i skarżąca zmuszona jest posiłkować się odnawialnym kredytem w tym rachunku. Prócz tego wnioskodawczyni ponosi zwiększone wydatki z tytułu opieki lekarskiej nad synem, który wymaga konsultacji lekarzy specjalistów. W związku z tym skarżąca ponosi dodatkowe wydatki na leczenie i leki. Wprawdzie w 2008r. wraz z mężem poniosła znaczne wydatki na zakup nieruchomości i jej remont, ale przy ocenie możliwości płatniczych skarżącej brać należy pod uwagę aktualną sytuację finansową jej oraz rodziny. Ta natomiast w oparciu o przedstawione dokumenty wskazuje, że na obecnym etapie postępowania skarżąca nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. W tym stanie rzeczy przyznać należy wnioskodawczyni prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 246 §1 pkt 2 ppsa). Nadmienić jednak należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 249 ppsa przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka