II SA/Po 415/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 200,- zł (złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu [...] 2010 r. B. Z. zwrócił się do Wójta Gminy O. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy indyków wraz z infrastrukturą niezbędną do prawidłowego funkcjonowania na działce nr ewid. [...], obręb D., Gm. O.. Do wniosku dołączono raport oddziaływania na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kaliszu na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 77 ust. 7 i art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1277 ze zm.) oraz art. 106 § 1, 2 i 4 kpa uzgodnił warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z zastrzeżeniami. Następnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 maja 2010 r. wydanym w oparciu o przepisy art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 i 7 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz art. 106 § 1, 2 i 4 kpa uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, jednocześnie określając warunki jego realizacji. Wskutek śmierci jednego z uczestników postępowania S. W. Wójt Gminy O. postanowieniem z dnia [...] 2010 r. zawiesił postępowanie. Po ustaleniu następców prawnych zmarłego w osobach P. W., M. B. oraz A. C. Wójt postanowieniem z dnia [...] 2010 r. podjął zawieszone postępowanie i następnie decyzją z dnia [...] 2011 r., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 95 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) oraz § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) w zw. z art. 10 kpa ustalił środowiskowe uwarunkowania dla niniejszego przedsięwzięcia. Do decyzji załączono charakterystykę planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że planowane przedsięwzięcie - budowa fermy indyków w dwóch etapach, przy maksymalnej obsadzie na jeden budynek ok. 9360 sztuk (224,64 DJP), łącznie w dwóch budynkach około 18720 indyków (449,28 DJP) w każdym cyklu, w chowie ściółkowym – jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane (§ 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć ...). W związku z tym Wójt wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z prośbą o uzgodnienie warunków realizacji inwestycji. Oba organy uzgodniły z zastrzeżeniami warunki przedmiotowego przedsięwzięcia. Wójt wyjaśnił, że w prowadzonym postępowaniu działając na podstawie art. 33 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) zapewniono możliwość udziału społeczeństwa poprzez obwieszczenie o wszczęciu postępowania, poinformowano również o organie właściwym do wydania decyzji, o organach biorących udział w ocenie oddziaływania na środowisko właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień, jak również o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W odpowiedzi wpłynęły pisma Sołtysa Wsi D. i mieszkańców, W. M., S. K. T., M. T., A. D. i spółki A., w których wyrażono sprzeciw w sprawie wydania decyzji i lokalizacji przedsięwzięcia w środku wsi. Zwrócono również uwagę na zanieczyszczenia powietrza powodowane działalnością fermy. Ponadto R. S., I. i J. W. i E. H. wskazali na problem emisji odorów oraz zagrożenia życia związane z realizacją fermy, zaznaczając, że ich działka bezpośrednio sąsiaduje z działką, na której zaplanowano jej budowę. Wójt O. podkreślił, że w celu ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich nałożył w decyzji na inwestora obowiązek nasadzenia na działce nr [...], od strony południowej (przy granicy z działką nr [...]) pasa zieleni izolacyjnej zimozielonej. Wskazał przy tym, że źródłami emisji zorganizowanej fermy do powietrza będą przede wszystkim systemy wentylacyjne – po 13 sztuk wentylatorów dachowych i po 4 sztuki wentylatorów wielkośrednicowych przy każdym indyczniku oraz agregat prądotwórczy, nagrzewnice olejowe i kotłownia węglowa. Z załączonego do wniosku raportu i przedstawionych w nim obliczeń wielkości emisji zorganizowanych i ich rozprzestrzeniania się w powietrzu wynika, że występujące emisje nie powinny powodować uciążliwości, nie będą powodowały przekroczenia dopuszczalnych poziomów odniesienia w powietrzu, dopuszczalnych częstotliwości przekroczeń oraz będą dotrzymywane standardy jakości powietrza określone w obowiązujące w rozporządzeniach poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto w decyzji w celu zmniejszenia emisji niezorganizowanych do powietrza nałożono na inwestora m.in. obowiązki karmienia indyków paszami granulowanymi, stosowanie hermetycznego systemu ładowania silosów paszowych i zadawania pasz do indyczników, jak też utrzymywanie budynków inwentarskich w czystości oraz zapewniania odpowiedniej temperatury i wilgotności wewnątrz budynków poprzez sprawny system wentylacji. Organ stwierdził, że również poziom hałasu związany z funkcjonowaniem fermy nie powinien przekraczać wartości dopuszczalnych. W analizie zawartej w raporcie dokonanej zarówno dla pory dziennej jak i nocnej stwierdzono, iż dopuszczalne wartości hałasu nie będą przekroczone na terenach, dla których normy określono. By zapewnić dotrzymanie standardów nakazano inwestorowi montaż nie więcej niż 13 wentylatorów dachowych o mocy akustycznej nieprzekraczającej 54 dB, umieszczonych na wysokości ok. 8,5 mnpm oraz nie więcej niż 4 wentylatorów ściennych o mocy akustycznej nieprzekraczającej 66 dB, umieszczonych na wysokości ok. 1,5 mnpm w odniesieniu do każdego z dwóch planowanych kurników. Wentylatory dachowe należy umieścić w kominach wentylacyjnych o dobrać parametry umożliwiające osiągnięcie maksymalnej prędkości gazów na wylocie z emitora równej 12,3 m/s. Dalej wskazano, że planowana inwestycja nie znajduje się w obszarze zasięgu głównych zbiorników wód podziemnych, ani nie jest zlokalizowana w strefach ochronnych ujęć wód podziemnych. Zastrzeżono, że woda niezbędna do funkcjonowania przedsięwzięcia pobierana będzie z wodociągu gminnego. Organ powołał się na raport twierdząc, że w rejonie inwestycji nie występuje woda gruntowa i w związku z tym nie ma możliwości ewentualnego jej zanieczyszczenia. Pomimo to organ zawarł zapisy dotyczące konieczności wykonania przy każdym z indyczników szczelnych zbiorników na nieczystości płynne (odcieki z wnętrza indyczników), jak również wyposażenia wszystkich pomieszczeń inwentarskich oraz miejsc załadunku pomiotu w szczelne posadzki zabezpieczające przed przenikaniem zanieczyszczeń do gruntu. Odnosząc się do kwestii gospodarowania odpadami Wójt wskazał, że na inwestora nałożono obowiązek systematycznego usuwania pomiotu z indyczników po każdym cyklu hodowlanym, jak również zapewnienie odbioru pomiotu bez jego magazynowania na terenie fermy, przez podmioty zewnętrzne w celu jego dalszego wykorzystania. Zobowiązano inwestora również do magazynowania zwierząt padłych i ubitych z konieczności oraz odpadowej tkanki zwierzęcej o kodzie 02 01 80* w konfiskatorze zabezpieczonym przed dostępem osób trzecich oraz systematycznego przekazywania odpadów do unieszkodliwiania. Inwestor ma też obowiązek posiadania umów na odbiór odpadów niebezpiecznych. Powinien też zapewnić właściwe gospodarowanie odpadami poprzez minimalizację ich ilości, selektywną zbiórkę (nienadających się do ponownego wykorzystania) i magazynowanie w wydzielonych miejscach w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami oraz przekazywanie odpadów podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia. W przypadku, gdy pomiot przeznaczony będzie do rolniczego zagospodarowania musi zostać przekazany rolnikom spełniającym warunki określone w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (dz. U. Nr 147, poz. 1033 ze zm.). Organ zaznaczył, że zawiadomił strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego w trybie art. 10 § 1 kpa i strony z tego prawa nie skorzystały. Ponadto Wójt gminy O. wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie leży w granicach obszaru chronionego krajobrazu "Dolina rzeki Swędrni w okolicach Kalisza" ustalonego rozporządzeniem Nr 68 Wojewody Kaliskiego z dnia 20 grudnia 1001 r. Przedmiotowa działka jest obecnie wykorzystywana rolniczo, w terenie nie występują chronione gatunki roślin, zwierząt, drzew i krzewów, nie będzie więc na obszar chroniony oddziaływać negatywnie. Zdaniem organu mimo, że w trakcie realizacji inwestycji mogą wystąpić niewielkie oddziaływania na środowisko związane z budową, takie jak hałas, czy zanieczyszczenia powietrza, to będą one miały niewielki charakter i lokalny zasięg, w związku z czym nie spowodują pogorszenia stanu środowiska naturalnego. Konstatując Wójt uznał, że realizacja przedsięwzięcia zgodnie z wytycznymi decyzji oraz przy założonych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko rozwiązaniach minimalizujących negatywne oddziaływania, nie powinna powodować zagrożenia dla środowiska naturalnego. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli M. B., R. S. i A. C. A. C. podniosła, iż jej gospodarstwo znajduje się naprzeciw działki objętej inwestycją. Odwołująca obawia się, że ferma zanieczyści wodę znajdująca się w studni i w małym stawie znajdującym się na jej działce. Ponadto może mieć negatywny wpływ na zdrowie i życie ludzie we wsi. R. S. zarzucił organowi I instancji, iż nie określił minimalnych odległości od granic działki w jakich mogą zostać zlokalizowane budynki fermy. Ponadto nieprecyzyjnie określono obowiązki inwestora w zakresie nasadzenia pasa zieleni izolacyjnej zimozielonej przy granicy z działką nr [...] należącą do odwołującego. Jego zdaniem nałożenie obowiązku nasadzeń, bez doprecyzowania go, może doprowadzić do trudności w wyegzekwowaniu od inwestora skutecznej ochrony przed zanieczyszczeniami. Ponadto odwołujący wskazał, że niezrozumiałe jest dlaczego obowiązkiem nasadzenia pasa izolacyjnego objęto jedynie od strony działki nr [...], skoro inwestycja ma zostać zlokalizowania w środku wsi. Zaznaczył, że odwołanie wnosi ze względu na obawy co do czystości powietrza w otoczeniu planowanie inwestycji. M. B. wskazała, że budowa kurnika charakteryzuje się bardzo dużą emisją azotu i nieprzyjemnym zapachem, co będzie utrudniało zamieszkiwanie w jego sąsiedztwie. Ponadto w tego typu obiektach istnieją dogodne warunki dla szczurów, co może powodować ich przemieszczaniem się na sąsiadujące działki. Podniosła też, że eksploatacja kurnika związana jest z emisją hałasu wytwarzanego przez wentylatory i drób. Powstanie fermy obniży też wartość działki odwołującej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2011 r. na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) uzyskano pozytywne uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (postanowienie z [...] 2010 r.) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kaliszu (postanowienie z [...] 2010 r.), a postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa. Z opisu zagospodarowania terenów sąsiednich zawartego w raporcie wynika, że tereny zlokalizowane w najbliższym otoczeniu działki inwestora to tereny charakterystyczne dla krajobrazu rolniczego, a najbliższe skrajne zabudowania wsi D. oddalone są o około 120 m od rogu skrajnego budynku przyszłej fermy w kierunku północnym. Kolegium wyjaśniło, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa warunki realizacji przedsięwzięcia, zobowiązując inwestora do zachowania określonych wymogów, tak aby zminimalizować wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem organu II instancji sporządzony w sprawie raport oddziaływania określa, że przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska. W związku z tym odwołania nie zasługiwały na uwzględnienie. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła A. C., zarzucając, iż: - osoby będące stronami – S. T., M. B., A. C. – właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką objętą inwestycją nie brali bez własnej winy w postępowaniu uzgodnieniowym toczącym się przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Poznaniu, co mogło wpłynąć istotnie na wynik postępowania głównego, - sołectwo wsi K. posiadacz nieruchomości ościennej wobec nieruchomości, na której zaplanowano budowę fermy bez swojej winy nie brało udziału w postępowaniu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, - decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] 2011 r. została wydana z naruszeniem art. 7 kpa, art. 82 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) polegającym na tym, że zdecydowano o nienałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę mimo tego, że inwestycja w sposób znaczący wpływa na środowisko, a jednocześnie dane zebrane na obecnym etapie nie pozwalają w sposób kategoryczny i wyczerpujący ustalić wszystkich negatywnych dla środowiska konsekwencji posadowienia inwestycji w ramach Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki Swędrni k/Kalisza. A. C. podniosła, iż stroną niniejszego postępowania był S. T.. W toku postępowania zmarł, a w jego prawa jako strony z chwilą śmierci weszli następcy prawni – P. T., M. B. i skarżąca. Osoby te nie zostały powiadomione o prowadzeniu postępowania uzgodnieniowego, w szczególności nie doręczono im postanowienia z [...] 2010 r. Zarówno Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu, jak i Wójt Gminy O. wiedzieli o śmierci S. W., co wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji. Pomimo to nie dążono do konwalidowania wady poprzez doręczenie postanowienia z [...] 2010 r. następcom prawnym zmarłego. Uchybienie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Nadto, sołectwo wsi Dębe Kolonie jako posiadacz nieruchomości sąsiedniej do działki objętej inwestycją nie zostało w osobie sołtysa uznane za stronę postępowania, co również stanowi uchybienie przepisowi art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ pominął też M. P., która jest właścicielką nieruchomości sąsiedniej. Zdaniem skarżącej organy błędnie przyjęły, że inwestycja nie wymaga nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreśliła, że teren objęty inwestycją stanowi obszar chronionego krajobrazu. Znajduje się tam 19 gatunków roślin chronionych oraz żyje wiele gatunków ptaków wodno-błotnych zagrożonych wyginięciem. Nadto panują tam specyficzne warunki wodne. Tymczasem ani organy główne, ani organy uzgodnieniowe nie zbadały uwarunkowań środowiskowych wsi D.. W szczególności nie przeprowadzono wizji lokalnej mającej na celu ustalenia występowania zagrożonych gatunków roślin i zwierząt. Nie zbadano też kwestii występowania wód gruntowych, przyjmując bezkrytycznie informacje zawarte w raporcie. Organy, na obecnym etapie postępowania, nie posiadały pełnej wiedzy na temat możliwych oddziaływań inwestycji na środowisko. W takiej sytuacji, kierując się zasadą przezorności w dbałości o środowisko naturalne (art. 6 Prawa ochrony środowiska) winien zastrzec – zgodnie z art. 82 ust. 2 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca wskazała też, że w rejonie tym planowana jest od wielu lat budowa wielkiego sztucznego zbiornika wodnego, który oprócz zabezpieczenia pobliskich miejscowości w zasoby wody będzie wykorzystywany agroturystycznie. Umiejscowienie fermy będzie negatywnie wpływać na te możliwości. Okoliczności tej organy nie wzięły pod uwagę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania Z. Z. w piśmie z dnia [...] 2011r. wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż skarżąca wbrew wymogom zaskarżyła do Sądu decyzję organu I instancji. Za niezasadny w jego ocenie uznać należy zarzut skargi, iż spadkobiercy S. W. nie byli powiadomieni o postępowaniu uzgodnieniowym. Wprawdzie nie otrzymali postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jednak doręczono im późniejsze postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, czym w istocie umożliwiono im udział w postępowaniu uzgodnieniowym. Spadkobiercy nie podjęli żadnych czynności w sprawie. W piśmie podkreślono, iż wbrew stanowisku skargi wszystkim stronom umożliwiono udział w postępowaniu, dokonano bowiem obwieszczenia zgodnie z przepisami. Mieszkańcy wsi, w tym sołtys wiedzieli o toczącym się postępowaniu, na co wskazują pisma ze sprzeciwami wobec inwestycji, które wpłynęły do akt sprawy. Skarżąca nie podważyła w sposób wiarygodny ustaleń raportu. Skarżąca dnia 1 września 2011r. dostarczyła do Sądu artykuł o emisji amoniaku do powietrza z fermy indyków wraz z kompletem zdjęć. Na rozprawie dnia 15 września 2011r. przed tut. Sądem obecne strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. B. Z. złożył do akt komplet zdjęć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić trzeba, że sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W realiach niniejszej sprawy podkreślić trzeba, iż sąd administracyjny nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Obowiązany jest natomiast, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, Lex 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, Lex 146750). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w ocenie Sądu analiza skargi A. C. wskazuje, iż przedmiotem zaskarżenia była w istocie decyzja organu II instancji, mocą której jak zaznaczyła w niej skarżąca utrzymana została decyzja organu I instancji. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. narusza przepisy postępowania - to jest art. 15 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Spełnione zatem zostały przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż określona w art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności nakłada na organ odwoławczy, w sytuacji wniesienia przez legitymowaną stronę odwołania, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozpoznanej i rozstrzygniętej już decyzją organu I instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie prawa administracyjnego, Wrocław 1980 r., s. 144 i n.). Co istotne, do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) została zrealizowana, nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95). Granice rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w II instancji wyznacza zatem rozstrzygnięcie decyzji w I instancji. W niniejszej sprawie granice rozpoznania i rozstrzygnięcia dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wyznaczyła decyzja Wójta Gminy O. z dnia [...] 2011 r., którą ustalono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy indyków wraz z infrastrukturą niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania , położonego w m. D., Gm. O., działka nr [...] (obręb D.), jednocześnie określając szczegółowo rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, a także określając wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności w projekcie budowlanym. W decyzji tej Wójt O. nie nałożył obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ani konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Materialnoprawną podstawą powyższego rozstrzygnięcia były przepisy art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 82 i art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku), a także § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań mogących związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Przepis art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku zakłada, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Przedmiotowe przedsięwzięcie, co nie budzi zastrzeżeń stron, organów, ani Sądu, jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, które wymagało sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...) w zw. z § 4 i 5 rozporządzenia z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Przedsięwzięcie to, w myśl art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 61 ust. 1 pkt 1 ostatnio powołanej ustawy). Ocenę tę przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji – wójt (art. 61 ust. 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). W ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między wymienionymi elementami, a także możliwości zapobiegania oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy o udostępnianiu ...). Istotnym źródłem wskazanej oceny oddziaływania na środowisko jest złożony przez inwestora wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten wraz z wnioskiem jest przedkładany przez wójta regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska oraz państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu, które to organy odpowiednio uzgadniają warunki realizacji przedsięwzięcia i opiniują zamierzone przedsięwzięcie (art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w zw. z art. 78 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu ...). Do postanowień, którymi uzgadnia się warunki realizacji inwestycji oraz wydaje opinię sanitarną nie mają zastosowania przepisy art. 106 § 3, 5 i 6 kpa, co oznacza m.in., że są one niezaskarżalne. Można je zatem zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 142 kpa). Zważywszy, że w niniejszej sprawie przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Wójt Gminy O., wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., rozpoznając i rozstrzygając sprawę w II instancji, miały obowiązek – jak stanowi przepis art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) - wziąć pod uwagę wyniki przedstawionych wyżej uzgodnień i opinii, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Użyty przez ustawodawcę zwrot "wziąć pod uwagę" (parafraza zwrotu zawartego w przepisie "biorąc pod uwagę") oznacza, że organy orzekające zobowiązane były odnieść się, ustosunkować się z wyczerpującym uzasadnieniem do wyników uzgodnień i opinii, ustaleń raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Taką wykładnię przepisu art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) potwierdza treść przepisu art. 85 ust. 2 tejże ustawy, który określa, iż w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kpa, powinno zawierać nie tylko informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, ale też informacje o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jaki zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa, a także informacje w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia raportu oraz uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska i opinie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Odnosząc powyższe rozważania (mające na celu wyjaśnienie podstawy prawnej orzekania przez organy w niniejszej sprawie) do warunków niniejszej sprawy sąd dostrzega, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji uchybia powołanym przepisom prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie tylko nie odniosło się do zarzutów odwołań, ale też w żaden sposób nie dokonało oceny uwag i wniosków zgłaszanych w związku z udziałem społeczeństwa, nie zbadało w sposób wyczerpujący i rzetelny ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, jak i nie odniosło się do informacji wynikających z postanowienia uzgodnieniowego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia [...] 2010 r. oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kaliszu z dnia [...] 2010r. Wskazać należy, iż realizując prawo do udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 79 ust. 1 w zw. z art. 29 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ...) w piśmie z dnia [...] 2010 r. mieszkańcy wsi D. wyrazili sprzeciw wobec lokalizacji fermy indyków wraz z infrastrukturą na dz. nr [...] (k. 52-53 akt adm. I inst.). Z kolei w piśmie z dnia [...] 2010 r. R. S. zgłosił obawy, iż inwestycja wpłynie na pogorszenie jakości wód gruntowych (k. 54 akt adm. I inst.). Następnie A. spółka spółka jawna w piśmie z [...] 2010 r. również wyraziła sprzeciw wobec planowanej budowy fermy. Podniosła w szczególności, iż jej budowa wiązać się będzie z emisją amoniaku i gazów odlotowych do powietrza, które mają niekorzystny wpływ na zdrowie i życie ludzi. Wskazała przy tym, że oceny wpływu fermy na stan powietrza powinno się dokonać na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r. Nr 1, poz. 12), w którym to podane są dopuszczalne normy dla charakterystycznych dla ferm zanieczyszczeń, takich jak amoniak i siarkowodór. Powołali się przy tym na badania wykonane w 2005 r. na Uniwersytecie M. Curie-Skłodowskiej w Lublinie dla małej fermy produkującej w jednym cyklu 3600 sztuk indyków. Wyniki tych badań pokazały, że nawet w przypadku stosunkowo niewielkiej fermy występują przekroczenia dopuszczalnej emisji. Zasięg przekroczeń wynosi 35 m od budynku inwentarskiego, zarówno w kierunku wschodnim, jak i zachodnim, a negatywnego oddziaływania jest dużo szerszy. Jak podkreśliła spółka planowana inwestycja jest zaś znacznie większa (prawie 19000 sztuk indyków), co z pewności zwiększa zasięg negatywnego oddziaływania (k. 55-66 akt adm. I inst.). Korzystając z uprawnienia udziału społeczeństwa w tym postępowaniu uwagi wniosła również W. M., mieszkanka wsi S., której stanowisko było tożsame ze stanowiskiem spółki A. spółki jawnej. Nadto wskazała, że należący do niej budynek mieszkalny oddalony jest o ok. 200 m od terenu objętego planowaną inwestycją (dz. nr [...] w S.). Wskazała, że wraz z mężem wychowują syna chorego na autyzm, alergię i inne choroby, a dodatkowe szkodliwe czynniki nie wpłyną pozytywnie na jego zdrowie. Podała, że mieszkają po wschodniej stronie planowanej fermy, a rozkładu róży wiatrów wynika, że prawie 90% wiatrów w tym terenie to wiatry zachodnie z odmianami, co powoduje, że przez 90% czasu będzie wraz z rodziną narażona na odory z fermy (k. 67-81 akt adm. I inst.).podobne uwagi zgłosili w pismach z [...] 2010 r. S. K. T., M. T., J.W., E. H. oraz A. D. (k. 82-139 akt adm. I inst.). Nadto również w odwołaniach M. B., R. S. i A. C. wskazano na bardzo dużą emisję azotu i nieprzyjemnych zapachów związanych z funkcjonowaniem przedmiotowej fermy, które będą miały negatywny wpływ na jakość życia w jej sąsiedztwie. Zwrócono też uwagę na problem emisji hałasu wytwarzanego przez wentylatory i hodowany drób, na brak określenia minimalnej odległości od granic działki usytuowania budynków fermy, na niesprecyzowanie zakresu nałożonego na inwestora obowiązku nasadzeń pasa zieleni izolacyjnej zimozielonej przy granicy z działką nr 205, a także bliskości inwestycji do ujęcia wody pitnej. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w żaden sposób nie ustosunkowało się do wniosków i uwag mieszkańców (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 85 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku). Kolegium uznało za wystarczające stwierdzić, że postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa. Organ odwoławczy nie wskazał nie tylko jakie są wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ...), ale też, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione (bądź odrzucone) uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji w zakresie udziału mieszkańców (społeczeństwa) w niniejszym postępowaniu jest dalece niewystarczające, ponieważ przybiera postać ograniczenia roli społeczeństwa w postępowaniu, w którym przeprowadza się ocenę oddziaływania inwestycji na środowisko jedynie do formalnego (procesowego) umożliwienia zgłoszenia uwag i wniosków, bez ich merytorycznej oceny. Tymczasem zasada powszechnego dostępu do informacji o środowisku wyrażona w art. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) ma na celu zagwarantowanie realnego uczestnictwa społeczeństwa w postępowaniach tego wymagających, którego emanacją jest obowiązek leżący po stronie organów orzekających sprowadzający się do rozważenia składanych uwag i wniosków i dania temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniach od decyzji Wójta Gminy O. z [...] 2011 r. Kolegium stwierdziło z kolei, że z opisu zagospodarowania terenów sąsiednich, zawartego w raporcie, wynika, że tereny zlokalizowane w najbliższym otoczeniu działki inwestora to tereny charakterystyczne dla krajobrazu rolniczego, a najbliższe skrajne zabudowania wsi D. oddalone są o ok. 120 m od rogu skrajnego budynku przyszłej fermy w kierunku północnym. Kolegium wyjaśnia, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa warunki realizacji przedsięwzięcia, zobowiązując inwestora do zachowania określonych wymogów, tak aby zminimalizować wpływ tego przedsięwzięcia na środowisko. Sporządzony zaś w sprawie raport oddziaływania określa, że przedsięwzięcie nie spowoduje naruszenia obowiązujących norm ochrony środowiska. Działania Kolegium nie wyczerpują obowiązków spoczywających na organie, które wynikają z przepisów art. 7 kpa, art. 15 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa, a także powołanego już – art. 85 ust. 2 pkt. 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) także z uwagi na niedokonanie jakiejkolwiek oceny prawnej ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w jego uzupełnieniu. W tym miejscu warto zaznaczyć, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie ma cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 kpa, a zatem nie korzysta on z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. W konsekwencji, zawarte w raporcie analizy podlegają ocenie, jak każdy dowód w sprawie zgodnie z przyjętą w art. 80 kpa zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2011 r., II OSK 2472/10, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem organ odwoławczy nie zbadał nawet, czy raport zawiera niezbędne elementy określone przepisem art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Kolegium, zwłaszcza w kontekście przedstawionych uwag mieszkańców i zarzutów odwołań, nie dokonało merytorycznej oceny prawidłowości ustaleń (obliczeń) zawartych w raporcie. Przede wszystkim wskazać należy na podnoszone zastrzeżenia dotyczące zagrożeń związanych z emisją do powietrza przez fermę różnych substancji w wartościach niedopuszczalnych. W raporcie przedstawiono wpływ przedsięwzięcia na stan powietrza, w tym dokonano obliczenia emisji zanieczyszczeń do powietrza w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie sporządzania raportu – rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2003 r. Nr 1, poz. 12) (s. 21-36 raportu). W szczególności dokonano obliczeń, które miały na celu wykazanie, że wartość odniesienia substancji w powietrzu dla 1 godziny jest dotrzymana, jeżeli wartość ta nie jest przekraczana więcej niż przez 0,274% czasu w roku dla dwutlenku siarki oraz więcej niż przez 0,2% czasu w roku dla pozostałych substancji (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Obliczenia te nie zostały w żaden sposób zweryfikowane przez organ odwoławczy w oparciu o przepisy powołanego rozporządzenia. Zaskarżona decyzja nie zawiera również oceny przedstawionych w raporcie ustaleń dotyczących wpływu przedsięwzięcia na klimat akustyczny (s. 36-44 raportu). W szczególności organ II instancji nie zbadał, czy ustalenia te są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 8260). Podobnie Kolegium nie dokonało oceny wpływu przedsięwzięcia na gospodarkę wodno-ściekową (s. 15-21), na gospodarkę odpadami (s. 44-53) oraz na biosferę i walory krajobrazowe (s. 54-55). W ocenie tut. Sądu powyżej wskazane uchybienia powodują, że zaskarżona decyzja w istocie wymyka się spod kontroli sądowoadministracyjnej. Lakoniczna decyzja, nie odpowiadająca wymogom z art. 107 § 3 kpa nie pozwala Sądowi na ustalenie co było podstawą przyjęcia przez organ II instancji dopuszczalności wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowych budynków fermy indyków. Tylko rzetelna i wyczerpująca analiza raportu oraz wydanych w sprawie uzgodnień i opinii, ustosunkowanie się do zarzutów odwołań i uwag mieszkańców pozwala na kontrolę rozstrzygnięcia i ocenę legalności jego wydania. W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonych uchybień natury procesowej , o których stanowi art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji rozpoznając sprawę ponownie zobowiązany będzie wziąć pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Oznacza to konieczność ustosunkowania się do zarzutów odwołań, wniesionych uwag, rzetelnej i wyczerpującej analizy raportu, w tym co do prawidłowości dokonanych wyliczeń w zakresie dopuszczalnej wartości emisji zanieczyszczeń, oceny wydanych w sprawie uzgodnień, opinii. Weryfikując ustalenia raportu w zakresie wartości odniesienia substancji do powietrza Kolegium uwzględni fakt, iż aktualnie (od 3 lutego 2010 r.) kwestie wartości odniesienia dla substancji w powietrzu normuje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Ponownie rozpoznając sprawę SKO w Kaliszu oceni także prawidłowość procedury pierwszoinstancyjnej, w tym zaniechanie doręczenia spadkobiercom S. W. postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu z dnia [...] 2010r. oraz zaniechanie doręczenia im zawiadomienia w trybie art. 10 § 1 kpa, po podjęciu zawieszonego postępowania dotyczącego wydania kontrolowanej przez SKO decyzji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis 200 p.p.s.a., zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.