II SA/Po 4150/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz Geremek (spr.) Maria Skwierzyńska Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania; o d d a l a s k a r g ę /-/M. Skwierzyńska /-/ B. Koś /-/ T. M.Geremek Burmistrz G. decyzją z dnia [...] orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych o odmowie wymeldowania M.M. z lokalu przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wniosek o wymeldowanie M.M. złożyła jej córka i zięć - R. i E. K., albowiem nie przebywała ona w przedmiotowym lokalu od 1997r. Jako osoba bliska głównego najemcy posiadała pochodne uprawnienia do mieszkania i przebywania w lokalu. M.M. na skutek konfliktu rodzinnego wyprowadziła się do syna, u którego jest zameldowana na pobyt czasowy. Chciałaby wrócić do spornego lokalu, co uniemożliwiają jej córka i zięć, pomimo zastosowania przez nią środka prawnego w celu przywrócenia prawa do przebywania w mieszkaniu. Z tego powodu organ I instancji przyjął, że nie opuściła ona dobrowolnie tego lokalu i nie zrezygnowała ze swoich pochodnych uprawnień do zamieszkiwania w nim, a zatem nie spełniona została jedna z dwóch koniecznych przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 powyższej ustawy (utrata uprawnień do zamieszkania w lokalu ) , wobec czego orzekł o odmowie wymeldowania M.M.. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła R.K., wnosząc – jak należy domniemywać z jego treści - o jej uchylenie . W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż M.M. od momentu wyprowadzenia się w 1997r. z lokalu nie czyniła żadnych starań o powrót do niego. Nie jest też prawdą, że wyprowadziła się ona na skutek psychicznego i fizycznego znęcania nad nią przez wnioskodawców. Jedyna interwencja Policji miała miejsce już po złożeniu wniosku o jej wymeldowanie, kiedy M.M. pojawiła się w mieszkaniu, opuściła je po dłuższej rozmowie i powróciła z patrolem policyjnym. Z tego względu organ I instancji błędnie stwierdził, że nie utraciła ona pochodnych uprawnień do pobytu w spornym lokalu. Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu M.M. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy uznał, że Burmistrz G. błędnie przyjął, iż nie opuściła ona lokalu dobrowolnie. Nie było bowiem podstaw do uznania, iż M.M. skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nie zareagowała w żaden sposób na fakt przewiezienia przez córkę w 1997r. jej rzeczy osobistych do mieszkania syna w P., a skargę na uniemożliwianie korzystania ze spornego lokalu złożyła w Komendzie Powiatowej Policji w G. dopiero po złożeniu w dniu 24 lipca 2001r. wniosku o jej wymeldowanie. Nie potwierdziły się również jej stwierdzenia dotyczące przyczyny opuszczenia mieszkania, gdyż postępowanie w sprawie znęcania się nad nią zostało umorzone wobec braku dowodów. Wobec powyższych okoliczności oraz faktu skoncentrowania przez M.M. swoich spraw życiowych w miejscu zamieszkania syna należało uznać, że opuściła ona sporny lokal dobrowolnie , a pochodne uprawnienia do przebywania w nim utraciła w momencie cofnięcia zgody na wspólne zamieszkiwanie przez właściciela mieszkania ( wniosek o wymeldowanie ). Od powyższej decyzji M.M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, w której domaga się – jak należy domniemywać z jej treści – uchylenia orzeczenia organu odwoławczego . W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie, gdyż została do tego zmuszona przez naganne zachowanie córki i zięcia. Chciałaby wrócić do mieszkania ze względu na poczynione w nim inwestycje, albo odzyskać od córki część pieniędzy przeznaczonych na jego zakup. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył , co następuje: Skarga wniesiona przez M.M. okazała się nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. - Dz. U. z 2001r., Nr. 87, poz. 960 z późn. zmian. ). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, obowiązującego w dacie wydawania decyzji w I i II instancji, podstawą wymeldowania z pobytu stałego były: utrata uprawnienia do przebywania w lokalu i opuszczenie go bez wymeldowania. Przy łącznym spełnieniu tych dwóch przesłanek organ gminy wydawał na wniosek lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu. Z zebranego w sprawie materiału wynika , iż w przedmiotowej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione. Bezsporny jest bowiem fakt opuszczenia lokalu przez skarżącą już w 1997 r. i przebywania od tego czasu w mieszkaniu syna w P. M.M .posiadała jako osoba bliska głównego najemcy - córki uprawnienia pochodne do pobytu w lokalu. Utraciła powyższe uprawnienia, wyprowadzając się z przedmiotowego mieszkania. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że lokal ten opuściła dobrowolnie, albowiem od momentu wyprowadzenia się ( od 1997r. ) nie podejmowała na drodze prawnej jakichkolwiek prób uregulowania kwestii powrotu do mieszkania córki, a swoje życiowe sprawy skoncentrowała faktycznie w innym lokalu. Skarżąca wskazała jako przyczynę opuszczenia mieszkania fakt znęcania się nad nią przez córkę i zięcia, o czym powiadomiła Komendę Powiatową Policji w G. w dniu 12 marca 2001r. Dochodzenie przeprowadzone w tej sprawie zostało jednak umorzone ( k. 17 akt administracyjnych ) wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa. Stwierdzono jedynie, iż w dniu 28 marca 2001r. doszło do szarpaniny pomiędzy skarżącą a jej córką. Dopiero po wniesieniu przedmiotowego wniosku o wymeldowanie M.M. złożyła na Policji skargę o uniemożliwianie jej korzystania ze spornego lokalu ( w dniu 27 lipca 2001r.). Od momentu wyprowadzki w 1997r. nie podejmowała żadnych innych środków prawnych, które mogłyby służyć przeciwdziałaniu przeszkodom w możliwości korzystania z mieszkania. W świetle powyższych okoliczności organ administracyjny II instancji prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniały łącznie dwie przesłanki skutkujące decyzją o wymeldowaniu skarżącej. Zaskarżona decyzja była zatem zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w momencie ich wydania. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( sygn. akt. K 20/01), który orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, uchylił konieczność badania przez organy administracji faktu utraty uprawnień do pobytu w lokalu i w związku z tym wystarczającą podstawą do wymeldowania jest opuszczenie miejsca stałego pobytu. Okoliczność ta niewątpliwie istniała w przedmiotowej sprawie w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Należy wyraźnie wskazać, iż ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. W tym postępowaniu chodzi jedynie o zapewnienie zgodności zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym miejscem pobytu osób na których ciąży obowiązek meldunkowy. Nie jest to więc forma kontroli legalności prawa do lokalu. Uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr.153, poz.1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 z późn. zmian. ) orzekł o jej oddaleniu . /-/M. Skwierzyńska /-/ B. Koś /-/ T. M. Geremek