II SA/Po 416/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1. zwolnić Z.P. od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla Z.P. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca Z.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest emerytką pobierającą świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Mąż jej również pobiera świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto miesięcznie, co łącznie daje [...] zł netto miesięcznie. Na potwierdzenie powyższej okoliczności wnioskodawczyni załączyła kserokopie decyzji ZUS Oddział w [...] z marca 2008r. o waloryzacji emerytury. Oświadczyła, że mąż od lat cierpi na cukrzycę, wymaga specjalistycznej diety oraz zakupu leków, co pochłania znaczną część budżetu domowego – około 400 zł miesięcznie. Następnie skarżąca oświadczyła, że koszty utrzymania domu również są wysokie – energia elektryczna, woda, gaz, śmieci, podatek od nieruchomości wynoszą około 700 zł miesięcznie, roczne koszty opału wynoszą około 3.500 zł. Pozostałe dochody z dużymi kłopotami wystarczają na zakup podstawowych produktów żywnościowych. W związku z koniecznością dokonania remontu dachu skarżąca podała, że była zmuszona zaciągnąć kredyt gotówkowy, którego miesięczna rata wynosi 243,14 zł. Kłopoty z kręgosłupem zmusiły skarżącą do zakupu zdrowotnych materacy, których koszt miesięcznej raty wynosi 156 zł. Wnioskodawczyni podała, że ma na utrzymaniu pełnoletniego syna, który pozostaje bez pracy. Wnioskodawczyni załączyła zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, z którego wynika, że M.P. jest zarejestrowany jako bezrobotny od dnia 5 marca 2008r. i od 4 czerwca 2008r. do 4 września 2008r. pobiera zasiłek dla bezrobotnych w pełnej wysokości. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni podała, że ma dom o powierzchni [...] m², oświadczając jednocześnie, że ani ona ani członkowie jej rodziny nie posiadają innego wartościowego majątku ruchomego, czy nieruchomego oraz zasobów pieniężnych. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów, sytuacja finansowa skarżącej i jej rodziny jest rzeczywiście trudna. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są świadczenia społeczne – emerytura jej i męża oraz zasiłek dla bezrobotnych syna, wypłacany tymczasowo od czerwca do września 2008r. Z dochodów tych utrzymuje się trzyosobowa rodzina ponosząc niezbędne wydatki bieżącego utrzymania oraz dodatkowe koszty związane z leczeniem męża skarżącej w kwocie około 400 zł miesięcznie. Uzyskiwane dochody nie pozwalają już natomiast na nadzwyczajne wydatki związane z remontem domu, czy zakupem sprzętu rehabilitacyjnego, dlatego skarżąca, jak oświadczyła, musiała posiłkować się pożyczką. Obciążenie budżetu domowego z tego tytułu wynosi łącznie 399,14 zł miesięcznie. Wobec powyższego, przyjąć należy, że wysokość dochodów rodziny, nawet po uwzględnieniu tymczasowego zasiłku dla bezrobotnych syna, po odjęciu niezbędnych kosztów utrzymania rodziny nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania sądowego. Wnioskodawczyni posiada wprawdzie majątek nieruchomy, który co do zasady można wykorzystać jako źródło dodatkowego dochodu. Możliwości te muszą być jednak realne, a skarżąca nie jest jedynym właścicielem tego majątku, co ogranicza swobodne nim dysponowanie. Z drugiej strony wysokość uzyskiwanego dochodu oraz obciążenie wynikające z już zaciągniętych pożyczek powoduje również, że wnioskodawczyni ma ograniczoną zdolność kredytową. Biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty rynkowego honorarium radcy prawnego, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawczynię kondycja finansowa wskazuje, że nie ma ona również możliwości zgromadzenia jakichkolwiek środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki uprawniające ją do skorzystania z prawa pomocy w całości (art. 246 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podkreślić także należy, że zgodnie z treścią art. 249 powyższej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć, W świetle powyższych ustaleń na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka