II SA/Po 417/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-12-09
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca opróżnienie budynku z powodu bezpośredniego zagrożenia zawaleniem, wydana na podstawie art. 68 Prawa budowlanego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli właściciel podnosi trudności ekonomiczne i sąsiedzkie waśnie jako powód odmowy wykonania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca opróżnienie budynku z powodu bezpośredniego zagrożenia zawaleniem jest zgodna z prawem, jeśli ustalenia faktyczne organów administracji są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym. Trudności ekonomiczne i konflikty sąsiedzkie nie mogą wpływać na treść takiej decyzji, ponieważ priorytetem jest bezpieczeństwo ludzi.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H.B. opróżnienie i wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego z powodu jego złego stanu technicznego, grożącego zawaleniem. Decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący H.B. kwestionował stan techniczny budynku, powołując się na trudności lokalowe i sąsiedzkie waśnie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia w całości budynku przeznaczonego na pobyt ludzi I. oddala skargę, II. przyznaje adwokat T. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych podatku od towarów i usług oraz kwotę 17,- (siedemnaście) złotych tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa. /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga /-/W. Batorowicz
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...].04.2009 r. na podstawie art. 68 , art.83 ust.1 , art.81 ust.1 pkt.2 , art.80 ust.2 pkt.1 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane / Dz. U. nr 156 poz.1118 z 2006 r / oraz art. 104 §1 kpa i art. 108 kpa nakazał H.B. właścicielowi budynku mieszkalnego położonego na działce gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w miejscowości B. Gmina K. B. wykonanie następujących czynności
1. opróżnienie budynku i wyłączenie budynku w całości z użytkowania
2. umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie jego użytkowania
3. wykonanie doraźnego zabezpieczenia budynku poprzez zamknięcie otworów drzwiowych i okiennych oraz wygrodzenie terenu na którym posadowiony jest budynek.
Na podstawie art. 108 kpa decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu podano ,że w dniu 20 marca 2009 r. dokonano oględzin budynku mieszkalnego i stwierdzono , że budynek wykonany został z gliny i słomy , strop nad parterem z belek drewnianych wypełniony polepą i ,że budynek aktualnie przedstawia nieodpowiedni stan techniczny , który grozi zawaleniem. Wskazano ,że drewniane elementy konstrukcyjne porażone są grzybem i szkodnikami drewna .W części północno-zachodniej budynku belki stropowe podparte stemplami , w części południowo-wschodniej budynku brak podparcia belki stropowej , na długości kalenicy znajduje się szczelina o szerokości 30 cm . W ścianie zewnętrznej z gliny są liczne rysy i znaczne ubytki w masie. W wyniku oględzin i oceny technicznej stwierdzono ,że wszystkie elementy konstrukcyjne budynku posiadają znaczny ubytek cech wytrzymałościowych w stosunku do zaprojektowanych. Powyższe wady sprawiają ,że w każdej chwili może nastąpić przekroczenie stanów granicznych nośności konstrukcji a przedmiotowy budynek grozi zawaleniem. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono dokumentację fotograficzna ,która ilustruje opisany stan faktyczny.
Dokonując rozważań prawnych zacytowano art. 68 prawa budowlanego zgodnie z którym w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi bezpośrednio zagrażającego zawaleniem właściwy organ jest zobowiązany :
1. nakazać w drodze decyzji na podstawie protokołu oględzin właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie w całości lub części budynku z użytkowania
2. przesłać decyzję obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów
3. zarządzić umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz zakazie jego użytkowania , wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia z określeniem technicznie uzasadnionych terminów ich wykonania.
Wyjaśniono ,że budynek jest aktualnie użytkowany przez dwie osoby wobec czego zaistniały stan techniczny uzasadnia natychmiastowe jego opuszczenie ponieważ grozi to niebezpieczeństwem dla życia i zdrowia ludzi. Wynik oględzin uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego.
Dalej w uzasadnieniu podano ,że właścicielem budynku jest H. B. , który własność budynku i całego gospodarstwa rolnego w skład którego budynek wchodzi nabył na podstawie przekazania gospodarstwa rolnego od swojej matki G. B. , z którą zamieszkuje.
Wskazano jeszcze ,że po wyłączeniu budynku z użytkowania właściciel winien przystąpić do likwidacji stanu zagrożenia przez rozbiórkę obiektu ewentualnie do remontu lub odbudowy po uprzednim uzyskaniu pozwolenia na budowę Starosty K .
Odwołanie od decyzji złożył osobiście właściciel nieruchomości , a z treści odwołania wynika ,że z decyzją się nie zgadza bo nie ma gdzie się wyprowadzić . Odwołujący wskazuje na swój zły stan zdrowia , a odnośnie stanu technicznego budynku twierdzi ,że dom nie wygląda tak źle jak pokazano na zdjęciach. Podaje ,że jak dach był kryty słomą to mocno przeciekało i mógł powstać grzyb. Obecnie jest położona na dachu ondulina i jest wszystko w porządku .Podaje ,że chata może mieć 300 albo 400 lat i jest przez niego remontowana tak jak umie. Dalej odwołujący opisuje sprawy związane ze sprzedażą części posiadanego gospodarstwa i toczącymi się postępowaniami sądowymi związanymi z rozgraniczeniem.
Po rozpatrzeniu twierdzeń odwołującego Wielkopolskie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2009 r. na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji .
W motywach uzasadniających przytoczono ustalenia stanu faktycznego zgodnie z ustaleniami PINB i wskazano ,że w takim stanie faktycznym prawidłowo zastosowano art. 68 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Przytoczono wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia13.03.1998 r. IV SA 944/96 zgodnie z którym przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego w oparciu o art. 68 prawa budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku , w którym przebywają ludzie. Jest to sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności , w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego ,lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. Dalej wskazano na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w sprawach o sygnaturach IV SA 1159/96 i IV SA 944/96 podając ,że w przypadku stwierdzenia w protokole z oględzin ,że istnieje niebezpieczeństwo zawalenia się budynku organ nadzoru budowlanego nie tylko jest uprawniony do wydania nakazu opróżnienia obiektu , ale jest do tego zobligowany. Wyjaśniono odwołującemu ,że na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia pozostają także bez wpływu względy rodzinne i ekonomiczne zobowiązanego .
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył H.B . Z treści skargi wynika ,że skarżący nie zgadza się z zaskarżoną decyzją , a całe niniejsze postępowanie upatruje w złożonym doniesieniu przez sąsiada. Dalej skarżący opisuje historię rodzinną w powiązaniu z gruntem i przedmiotowym budynkiem i przyczynę tychże waśni sąsiedzkich .Skarżący złożył także wniosek do Sądu aby został wydany wyrok nakazujący albo Gminie , albo wskazanym imiennie sąsiadom zaadaptowanie budynku gospodarczego na mieszkanie dla skarżącego , a także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi , podtrzymał swoja argumentacje podając dodatkowo ,że w toku postępowania przestrzegano przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i przepisów ustawy Prawo budowlane.
Postanowieniem z 16.07.2009 r. Sąd zwolnił skarżącego od kosztów postępowania i ustanowił dla skarżącego adwokata. , a postanowieniem z dnia 17.09.2009 r. Sąd oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Ustanowiony przez Radę Adwokacką pełnomocnik z urzędu na rozprawie sądowoadministracyjnej podtrzymał skargę i wskazał ,że od skarżącego ma informacje iż ustalenia nadzoru budowlanego są nieprawdziwe , a skarżący miał złożyć wniosek do Prokuratury o popełnienie przestępstwa z art. 271 kodeksu karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
Sąd Administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a Sąd Administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Sąd Administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia, jako p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż Sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa.
W szczególności ustalenia Nadzoru Budowlanego poczynione w trakcie oględzin w dniu 20.03.2009 r. zostały w sposób prawidłowy utrwalone , opisane, a dokumentacja fotograficzna nie pozostawia żadnych wątpliwości co do wsnutych wniosków , a mianowicie ,że istniejący stan techniczny budynku bezpośrednio zagraża życiu ludzi tam zamieszkujących. W tak ustalonym stanie faktycznym organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej natychmiastowe opróżnienie budynku. Również słuszne jest stanowisko organu odwoławczego ,że podnoszone przez właściciela budynku zarzuty związane z trudnościami ekonomicznymi oraz konflikty sąsiedzkie nie mogą mieć wpływu na treść wydanej decyzji. Sąd w pełni podziela zaprezentowany pogląd .Wskazać tylko można ,że ewentualny tryb wykonania zaskarżonych decyzji wynikać będzie z postawy zobowiązanego .
W tym stanie faktycznym i prawnym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne i właściwie zastosowany przepis prawa materialnego wobec czego Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł o oddaleniu skargi
/-/E.Brychcy /-/B.Drzazga /-/W.Batorowicz
br
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło