II SA/Po 4176/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Hrycaj (spr) Sędziowie Sędzia NSA Rafał Batorowicz As. sąd. Edyta Podrazik Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M.P. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/E.Podrazik /-/M.Hrycaj /-/R.Batorowicz 4/II SA/Po 4176/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] Nr [...], pozbawiającą M.P. uprawnień kombatanckich. Podejmując powyższe decyzje organ orzekający opierał się na następujących ustaleniach: Orzeczeniem Okręgowej Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Okręgu ZBoWiD w P. z dnia 5 lipca 1968 r. M.P. otrzymał uprawnienia kombatanckie z tytułu potwierdzonego zaświadczeniem Komendy MO Województwa Poznańskiego z dnia 30 czerwca 1968 r. uczestnictwa w walkach z reakcyjnym podziemiem w czasie od 7 lutego 1945 do 31 grudnia 1947 r. W dniu 30 marca 1972 r. ta sama Komisja przyjęła dodatkowo jako podstawę przyznania uprawnień kombatanckich udział M.P. w walkach Poznańską Cytadelę. Zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego M.P. podał, że brał udział w szturmie na Poznańską Cytadelę i z tego tytułu zachował uprawnienia kombatanckie. Organ orzekający wydając pierwszą decyzję nie odniósł się do powyższego stwierdzenia przyjął natomiast, że M.P. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej i dlatego z mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej winien być tych uprawnień pozbawiony. Organ orzekający wyraził również pogląd, że w postępowaniu weryfikacyjnym nie ma obowiązku wyjaśniania czy istnieją przesłanki, uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie obecnie obowiązującej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.P. zarzucił, że w dotychczasowym postępowaniu pominięto fakt posiadania przez niego uprawnień kombatanckich z tytułu udziału w walkach o Poznańską Cytadelę. Utrzymując w mocy pierwotną decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów..... dokonał interpretacji art. 25 ust., 2 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej i doszedł do przekonania, że M.P. nie zachowuje uprawnień kombatanckich z tytułu walk o Poznańską Cytadelę Poznańską, ponieważ brał udział w tych walkach jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, która nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. M.P. w skardze na powyższą decyzję zarzucił, tak jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że uprawnienia kombatanckie otrzymał z dwóch tytułów, z których jeden, a mianowicie uczestnictwo w walkach stanowi tytuł do uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie nowej ustawy. Podał przy tym, że koledzy, którzy razem z nim brali udział w szturmie na Cytadelę otrzymali z tego tytułu uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 2 pkt 5 nowej ustawy. Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący dodatkowo wyjaśnił, że do walk o Cytadelę został zabrany z domu przez żołnierzy radzieckich i walczył pod dowództwem oficerów wojsk radzieckich i polskich. Poinformował także, że koledzy, którzy za udział w walkach o Cytadelę otrzymali uprawnienia kombatanckie nazywają się H.H. i C.F. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy kombatanckiej, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Dokonując weryfikacji uprawnień skarżącego organ orzekający nie rozważył czy uczestniczenie w walkach o Poznańską Cytadelę stanowi tytuł do otrzymania uprawnień kombatanckich na podstawie w/w przepisów nowej ustawy. Ustalił przy tym sprzecznie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, że skarżący walczył o Cytadelę w ramach pełnionej przez niego służby w Milicji Obywatelskiej. Okoliczność taka nie wynika ani z oświadczeń skarżącego składanych w postępowaniu administracyjnym ani z zeznań świadków, na których oparto przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich zgodnie z poprzednio obowiązującymi przepisami. Sam skarżący przed sądem administracyjnym wyjaśnił, że jego udział w walkach o Cytadelę nie miał nic wspólnego z pełnieniem służby w Milicji Obywatelskiej. Do walk o Cytadelę został mianowicie zmobilizowany przez żołnierzy radzieckich i walczył pod dowództwem radzieckim i polskim. Okoliczność powyższa wymaga wyjaśnienia. Gdyby się bowiem potwierdziła, a jest prawdopodobna w świetle ustaleń historycznych, należało by rozważyć czy skarżący na czas walk o Cytadelę został wcielony do Wojska Polskiego lub polskiej formacji wojskowej przy armii sojuszniczej, bądź wprost do armii sojuszniczej i czy w związku z tym winien być uznany za kombatanta na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 albo pkt 4. Pozostawanie w służbie Milicji Obywatelskiej nie stanowiłoby przeszkody do uznania skarżącego za kombatanta, gdyby do walk o Cytadelę został skierowany w ramach grupy operacyjnej współdziałającej z wojskiem i walczącej pod dowództwem wojskowym. Należałoby wreszcie zbadać czy i na jakiej podstawie osoby, które razem ze skarżącym brały udział w walkach o Cytadelę, otrzymały uprawnienia kombatanckie. Gdyby bowiem okazało się, że w takim samym stanie faktycznym i prawnym jaki odnosi się do skarżącego osoby te zostały uznane za kombatantów, odmowa takiego potraktowania skarżącego naruszałaby konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 77 § 1 kpa, które uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Ze względu na treść art. 26 ustawy kombatanckiej, który dopuszcza wykonywanie tylko prawomocnych decyzji, Sąd mimo uwzględnienia skargi nie stosował art. 152 upsa. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 upsa. /-/E.Podrazik /-/M.Hrycaj /-/R.Batorowicz Za nieobecnego sędziego /-/M.Hrycaj KB/