II SA/Po 420/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Kamieńska /-/ W. Batorowicz Dnia [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją (znak [...]) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej zgłoszonej przez G. M., polegającej na samowolnym wykonaniu otworu okiennego w ścianie granicznej sklepu, na granicy działek [...] i [...] przy ul. [...] przez I. i R. G., zam. w O. przy ul. [...]. W uzasadnieniu wywiedziono, że w trakcie oględzin, przeprowadzonych przez inspektorów dnia [...] stwierdzono wymianę w ścianie granicznej sklepu istniejącego okna drewnianego na okno PCV. Podczas przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa budowlanego. Na wymianę w istniejącym sklepie stolarki okiennej nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Organ zaznaczył, że dnia [...] pracownicy Inspektoratu przeprowadzili ponownie oględziny. W ich trakcie I. G. przedłożyła dodatkowe dokumenty świadczące o istnieniu przedmiotowego okna od czasu kupna przez nią sklepu. Organ I instancji stwierdził, że w świetle ustalonych faktów nie potwierdziły się zarzuty G. M., co do samowoli budowlanej popełnionej przez małżonków G.. Powiatowy Inspektor umarzając postępowanie zaznaczył, że oparł się na dowodach przedłożonych przez G.: – zdjęcia stwierdzającego wymianę okna drewnianego, – postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] Komendy Rejonowej Policji w O., w którym stwierdza się istnienie w ścianie bocznej okna drewnianego. W ocenie organu wskutek stwierdzenia, iż w istocie do samowoli budowlanej nie doszło, postępowanie w tym przedmiocie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 kpa. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła G. M.. Zarzuciła organowi naruszenie art. 6, 7, 9, 11, 77 i 107 kpa poprzez pominięcie przy ustaleniach dokumentów złożonych przez odwołującą się. Zdaniem odwołującej się organ pominął fakt, że okno zostało najpierw zamurowane i dopiero po kilku latach wykonane na nowo z naruszeniem §12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dnia [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją (znak [...]), po rozpatrzeniu odwołania G. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powołał się na art. 29 prawa budowlanego (Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w którym ustawodawca sformułował katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślił, że z uwagi na okoliczność, iż przepis art. 29 wprowadza wyjątek od reguły, to uważa się że niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej a więc obejmowanie zakresem tego przepisu obiektów i robót innych niż wyraźnie tam wymienione. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na remoncie istniejących obiektów budowlanych. Organ II instancji zaznaczył, że w niniejszej sprawie opowiada się za poglądem występującym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym w sytuacji gdy nie dochodzi do zmiany gabarytów okien lub ich konstrukcji, na wymianę stolarki okiennej nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi. Oznacza to, zdaniem organu, iż wymiana stolarki okiennej bez zmiany wielkości otworu okiennego (tj. gdy nie następuje zmiana w zakresie elementu elewacji obiektu) nie będzie wymagać nawet zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, nie jest to bowiem remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego. Tym samym skoro w niniejszej sprawie prace wykonane przez inwestorów polegały jedynie na wymianie stolarki okiennej bez zmiany gabarytu okna, zbędne było ich zgłoszenie, czy uzyskanie pozwolenia na budowę. W ocenie organu bezpodstawne były zarzuty, co do niewiarygodności zgromadzonych w sprawie dowodów. Skargę na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła G. M. Zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej organy wbrew zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu dokonały nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego. W istocie bowiem I. i R. G. wykonali roboty budowlane polegające na budowie nowego okna, nie zaś jak to przyjęły organy na wymianie stolarki okiennej. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że po włamaniu, które miało miejsce w [...] małżonkowie G. zamurowali istniejące okno w ścianie budynku na granicy działek [...], [...]. Dopiero pod koniec [...] wykonali w miejscu, w którym do [...] istniało okno mowy otwór okienny, wstawiając w niego okno z PCV. W istocie zatem przyjąć należało, że doszło do wykonania robót w warunkach samowoli naruszając przepis § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał do tej pory prezentowaną argumentację. Na rozprawie dnia [...] skarżąca podtrzymała skargę. Organ wniósł, jak w odpowiedzi na skargę. Uczestnicy postępowania I. G., R. G. wnieśli o oddalenie skargi. Obecne na rozprawie strony oświadczyły, że sporne okno zostało najpierw zamurowane w sposób, który zobrazowany jest na zdjęciu nr 2, złożonym na sali rozpraw. Nie zakwestionowały, iż zdjęcia dołączone do pisma I.R.G. z dnia [...], skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obrazują stan po wykonaniu robót – zamurowania okna znajdującego się w ścianie granicznej. Bezsporne było pomiędzy stronami, iż w roku [...], po włamaniu otwór okienny wypełniono cegłami, które otynkowano. Wewnątrz sklepu nie została zlikwidowana futryna. Bezsporne było także, iż prace wykonane w [...] polegały na wykuciu wmurowanych cegieł i wstawieniu w to miejsce okna PCV o wielkości (gabarytach) poprzednio istniejącego otworu okiennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W istocie bowiem nie można zgodzić się z organem II instancji, który przyjął, że wykonane przez małżonków G. roboty polegały jedynie na wymianie stolarki okiennej. Prace wykonane przez Wyżej Wymienionych polegały bowiem na wykuciu otworu okiennego w ścianie budynku. Otwór ten wykuty został w obrysach istniejącego do [...] okna, które zostało zlikwidowane poprzez wmurowanie cegieł i otynkowanie. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji nie sposób przyjąć, by sporne okno po jego zamurowaniu w istocie nadal istniało. Oceny tej nie zmienia fakt, iż od wewnątrz pomieszczenia pozostawiono w ścianie drewnianą futrynę – od strony zewnętrznej budynku była zamurowana. Prace polegające na wmurowaniu cegieł oraz otynkowaniu ściany całkowicie zlikwidowały wnękę po oknie. Wymiana stolarki okiennej nie podlegająca zgłoszeniu dotyczy zaś okna istniejącego. Skoro nie sposób zgodzić się z organem, iż wykonane roboty stanowiły wymianę stolarki okiennej za niezasadne uznać należało uznanie z tej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania w sprawie legalności wykonania tych prac. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie należało rozważyć wbrew stanowisku organu, czy wykonane prace nie stanowiły w istocie remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 bądź innych robót budowlanych w rozumieniu art.3 pkt.7 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania spornych prac. Zgodnie z art. 30 ust.1 pkt 2 cyt. ustawy prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymagało wykonanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1 wspomnianej ustawy, tj. remont istniejącego obiektu budowlanego, o ile nie obejmował on zmiany, wymiany elementów konstrukcyjnych. Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia czyniło wymagające go prace remontowe, wykonanymi w warunkach samowoli. Na remont obejmujący zmianę bądź wymianę elementów konstrukcyjnych niezbędne było uzyskanie decyzji pozwolenia na budowę. Przy przyjęciu, że wykonane prace stanowiły inny rodzaj robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt.7 rozważenia wymagała konieczność uzyskania pozwolenia na budowę, przy czym jego brak w razie istnienia obowiązku uzyskania decyzji powodowałby konieczność uznania robót za samowolne. Mając na względzie powyższe przyjąć należało, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stąd, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni poczynione w niniejszym uzasadnieniu rozważania, w szczególności zaś dokona właściwej kwalifikacji prawnej wykonanych robót, następnie oceni, czy w niniejszej sprawie inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej wobec braku wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, wypowie się co do możliwości legalizacji samowoli. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy jak wyżej. O wykonalności orzeczono mając na uwadze art. 152 tejże ustawy. /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska /-/ W.Batorowicz MarK