II SA/Po 420/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-03-11
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej może zostać wydana bez określenia parametrów technicznych anten (mocy, azymutu, nachylenia) i bez analizy ich wpływu na środowisko, w szczególności w kontekście kwalifikacji przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły lokalizację inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej. Kluczowe wady dotyczyły braku określenia w decyzji parametrów technicznych anten (mocy, azymutu, nachylenia) oraz nieuwzględnienia analizy wpływu inwestycji na środowisko, co uniemożliwiło ocenę, czy przedsięwzięcie kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd podkreślił, że kryteria kwalifikacji przedsięwzięcia na podstawie rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko nie podlegają sumowaniu ani kumulacji, a dotyczą pojedynczej anteny.Stan faktyczny
Skarżąca A. H. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Konstytucji RP, Prawa ochrony środowiska, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wskazując na brak określenia w decyzji parametrów technicznych anten (mocy, nachylenia) oraz niewłaściwą kwalifikację inwestycji pod kątem jej wpływu na środowisko. Wątpliwości budziła również liczba anten wskazana w dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpatrzenia odwołań wniesionych przez L. S., M. P., D. R. i A. H., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] (zwanego dalej "Burmistrzem") z dnia [...] października 2018 r., [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie bezobsługowej stacji bazowej telefonii komórkowej [...] sieci [...] na terenie działki [...] w [...] przy [...].
Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach udokumentowanych w aktach sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] października 2016 r. [...] sp. z o.o. wystąpiła o ustalenie lokalizacji dla opisanej wyżej inwestycji (k. 21-24 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Do wniosku, poza załącznikami w postaci mapy zasadniczej, pełnomocnictwa i potwierdzenia opłaty – dołączono także dokument pt.: "Kwalifikacja przedsięwzięcia wykonana zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Stacja Bazowa [...]" (k. 1-14 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W "Kwalifikacji" wskazano, że postępowanie dotyczy stacji bazowej wyposażonej w grupy po kilka anten na azymutach 40°, 130°, 240° i 320° o zróżnicowanej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo od 2754 do 8318 W.
Mając na uwadze powyższe konieczne okazało się zatem zweryfikowanie, czy stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 71, dalej "r.ws.p."; akt ten obecnie nie obowiązuje – uw. Sądu), nie będzie się ono kwalifikowało do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 7 r.ws.p.), względnie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p.).
Autor "Kwalifikacji" ustalił – obrazując dane opisowo, tabelarycznie i graficznie – że stosownie do r.ws.p. w osi głównej wiązki promieniowania poszczególnych anten liczonej od środka elektrycznego na odległość 150 m (dla anten [...]) i 300 m (dla anten [...]) nie znajdą się miejsca dostępne dla ludzi. Oś główna wiązek anten, przy założeniu ich maksymalnego projektowanego nachylenia w kierunku gruntu (tilt 7 lub 13°), przebiegać będzie w przestrzeni nad gruntem lub zabudową (zob. rysunek 1 "Kwalifikacji").
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r.,. [...] Burmistrz, działając na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (na datę wniosku tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 778, obecnie Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm., dalej "u.p.z.p."), odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odmowę motywował potrzebą ochrony interesów osób trzecich (k. 80-83 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Powyższą decyzję, na skutek odwołania inwestora, Kolegium dnia [...] maja 2017 r. ([...]) uchyliło, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia Burmistrzowi. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że odmowa ustalenia lokalizacji celu publicznego wymaga wskazania konkretnych przepisów prawa za tym przemawiających (k. 91-92 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., [...] Burmistrz, działając na podstawie art. 50 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., ponownie odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tak jak w przypadku poprzedniej decyzji, odmowę motywował potrzebą ochrony interesów osób trzecich (k. 80-83 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Na skutek kolejnego odwołania [...] sp. z o.o., Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., [...] uchyliło rozstrzygnięcie Burmistrza i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium jeszcze raz podkreśliło, że odmowa ustalenia lokalizacji celu publicznego wymaga wskazania konkretnych przepisów prawa za tym przemawiających (k. 116-118 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., [...] Burmistrz, powołując się na art. 50 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. ustalił warunki lokalizacji celu publicznego dla inwestycji wnioskowanej przez [...] sp. z o.o. W sentencji samej decyzji, poza danymi dotyczącymi powierzchni zabudowy (do [...] m2), wysokości wieży telekomunikacyjnej (62 m) i poza zastrzeżeniem, że "planowaną inwestycję należy projektować i wykonać zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi" oraz, że "przy realizacji i użytkowaniu terenu należy zastosować takie rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne, które ograniczą negatywny wpływ na środowisko", nie określono innych warunków, które mogłyby stanowić punkt odniesienia dla kwalifikacji środowiskowej inwestycji.
Od decyzji Burmistrza wpłynęły odwołania L. S., M. P., D. R. i A. H.. Pierwsze cztery osoby wskazywały przede wszystkim na obawy związane z oddziaływaniem stacji bazowej, przy czym D. R. wypowiedziała się szerzej i zwróciła uwagę na nieścisłości przedłożonej przez [...] sp. z o.o. "Kwalifikacji przedsięwzięcia wykonanej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Stacja Bazowa [...] Wyjaśniła, że w tabelach podaje się niejasną numerację anten, co może wskazywać, że anten jest 20, a nie 16.
A. H., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła natomiast naruszenie: art. 7, 87 ust. 1 i art. 79 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nie podanie w decyzji jakiejkolwiek jednostki redakcyjnej r.ws.p. (w kontekście której kwalifikowano inwestycję - uw. Sądu), art. 64 ust. 3 w zw. z art. 135 Prawa ochrony środowiska (to jest ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, obecnie opublikowanej w Dz. U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm. – uw. Sądu, dalej "P.o.ś.") poprzez ograniczenie zabudowy dla sąsiednich nieruchomości, art. 7, 8 § 1, 11, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") poprzez sformułowanie decyzji w sposób nie wskazujący na moce [...], maksymalne tilty (to jest pochylenia – uw. Sądu) anten oraz bez przywołania dokumentacji, art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej "u.u.i.ś.") w zw. z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. g r.ws.p. poprzez nie badanie inwestycji pod kątem najgorszego wariantu, czyli możliwych maksymalnych tiltów anten i wreszcie naruszenie art. 63 ust. 3 pkt 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 135 P.o.ś. poprzez pominięcie, że dla inwestycji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania.
Do treści odwołań odniosła się [...] sp. z o.o. wnosząc o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Obszernie wyjaśniła, że inwestycja nie kwalifikuje się do kategorii mogących znacząco oddziaływać na środowisko określonych w r.ws.p. Podkreśliła, że równoważnej mocy promieniowanej izotropowo określanej dla pojedynczych anten nie sumuje się (k. 185-187 akt administracyjnych organu drugiej instancji).
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało rozstrzygnięcie Burmistrza w mocy. Przedstawiło obszernie uwarunkowania prawne lokalizacji celu publicznego, a także podstawy prawne oceny inwestycji telefonii komórkowej w kontekście ewentualnego wymagania od inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium stanęło na stanowisku, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny. Dalej wyjaśniło, iż inwestor przestawił w trakcie postępowania opracowanie w postaci "Kwalifikacji przedsięwzięcia", gdzie ustalono, że w osiach głównych anten odpowiednio w odległościach 150 m i 300 m nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Skargę na decyzję Kolegium złożyła A. H., która częściowo ponowiła zarzuty odwołania (art. 7, 87 ust. 1 i art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, art. 8 § 1, 11, i art. 107 § 3 K.p.a., art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 lit. g r.ws.p.), a dodatkowo podniosła zarzuty naruszenia art. 54 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nie wskazanie w decyzji mocy konkretnych anten sektorowych, a także zwróciła uwagę, że nie podano mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika [...] z uwzględnieniem tolerancji podanej przez producenta, nie określono danych producenta i typu anten, ich zysku antenowego, częstotliwości pracy i mocy wyjściowej oraz nie dokonano wyliczeń mocy [...] w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.
Przed rozprawą zaplanowaną na [...] marca 2020 r. wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]" z siedzibą w [...]. Stowarzyszenie przedstawiło też swoje stanowisko z powołaniem na orzecznictwo, akcentując, że badanie inwestycji pod kątem kwalifikacji środowiskowej powinno uwzględniać maksymalne możliwości emisyjne urządzeń oraz takie parametry, jak pochylenie anten oraz pozostające w relacji do tego dane o ukształtowaniu terenu i istniejącej bądź projektowanej zabudowie. Zdaniem Stowarzyszenia należy także stanąć na stanowisku, że weryfikacja inwestycji w kontekście r.ws.p. wymaga uwzględniania możliwości sumowania mocy anten.
W trakcie rozprawy sądowej w dniu [...] marca 2020 r. stawiła się A. H. oraz przedstawiciel Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...]" – Z. G. (Sąd w trakcie rozprawy Stowarzyszenie to dopuścił do udziału w postępowaniu).
Skarżąca podtrzymała skargę. Opisała też otoczenie inwestycji i w celu jego zobrazowania przedłożyła fotografię działki, na której ma powstać projektowana stacja bazowa.
Przedstawiciel Stowarzyszenia wywodził jak we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, akcentując, że wedle dokumentacji jeden z tiltów anteny określono na poziomie 7o, w przeciwieństwie do pozostałych, które określono na poziomie 10o. Można zatem mniemać, że ma to właśnie na celu uniknięcie przez inwestora obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona w zakresie większości jej zarzutów, aczkolwiek niektórych argumentów skargi Sąd nie podziela (o tym niżej).
Wszystkie zarzuty skargi A. H. oscylują wokół tego samego zagadnienia. Mianowicie skarżąca podnosi, że Burmistrz nie wskazał w swej decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...] równoważnej mocy promieniowanej izotropowo poszczególnych anten (tego dotyczy także odrębnie sformułowany zarzut naruszenia art. 54 ust. 1 u.p.z.p.) oraz charakterystyki anten (moc w powiązaniu z możliwym nachyleniem), przez co nie można ocenić inwestycji w kontekście ewentualnego wymogu dostarczenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zarzuty naruszenia art. 72 ust. 1 pkt u.u.i.ś. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 lit. g r.ws.p.). Zdaniem A. H. ma to także wymiar proceduralny, gdyż decyzji nie można należycie odkodować w zakresie istotnym dla przebiegu procesu inwestycyjnego (zarzut naruszenia art. 8 § 1, 11, i art. 107 § 3 K.p.a.), a także ograniczone zostało prawo strony do polemiki z rozstrzygnięciem o lokalizacji celu publicznego (zarzut naruszenia art. 7, art. 87 ust. 1 i art. 79 ust. 1 Konstytucji RP).
Sąd podziela krytyczną ocenę decyzji organów, jaką przedstawiła skarżąca.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. instalacje radiokomunikacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz – których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny osiąga moce nie mniejsze niż określone w tych przepisach, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w osi głównej wiązki promieniowania anteny w także tam wskazanej odległości (zależnej od mocy anten) od środka elektrycznego – kwalifikują się do kategorii "przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko" (§ 2 r.ws.p.) albo "przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisku" (§ 3 r.ws.p.). Stwierdzenie którejkolwiek z tych kwalifikacji przedsięwzięcia prowadzi do wniosku, że będzie ono wymagało uzyskania przez inwestora przed ustaleniem lokalizacji celu publicznego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stanowią o tym wprost art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 (w zw. art. 60) oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. (w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.z.p.).
Regulacje określające, kiedy instalacja radiokomunikacyjna zalicza się do "przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" według r.ws.p. są stosunkowo proste. Kwalifikacja taka zależy od ustalenia, czy w osi głównej promieniowania pojedynczych anten, w określonych odległościach zależnych od mocy równoważnej mocy promieniowanej izotropowo owych pojedynczych anten, znajdują się miejsca dostępne dla ludności.
Aby to ustalić koniecznie więc należy znać:
- równoważną moc promieniowaną izotropowo ([...]) pojedynczej anteny (od niej zależy odległość, w jakiej bada się występowanie miejsc dostępnych dla ludności – zob. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p.) oraz
- jej ukierunkowanie, a więc azymut i w szczególność nachylenie (przyjęło się je określać mianem angielskojęzycznego określania "tilt"). Parametr nachylenia bądź maksymalnego nachylenia jest bardzo ważny, gdyż pochylenie anten może powodować skierowanie osi głównej ich wiązek w kierunku gruntu lub budynków; wówczas to potencjalnie oś główna, na danej odległości, może osiągnąć miejsca dostępne dla ludności i to pomimo, że z reguły anteny instalowane są na kilkudziesięciometrowych masztach.
Decyzją z dnia [...] października 2018 r., [...] Burmistrz ustalił lokalizację celu publicznego – stacji bazowej telefonii komórkowej [...] sieci [...], jednak nie wskazał w samej decyzji ani słowem ilu, jak skierowanych (azymut i pochylenie) i jakiej mocy anten przedsięwzięcie dotyczy.
Decyzja ta całkowicie uchyla się spod kontroli pod kątem spełnienia wymagań z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 (w zw. art. 60) oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. (w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.z.p.) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p.
Po pierwsze, nie można ustalić według treści decyzji lokalizacyjnej Burmistrza, czy dotyczy ona przedsięwzięcia, dla którego dopuszczalne było odstąpienie od wymagania przedstawienia przez [...] sp. z o.o. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Po drugie, omawiana wadliwość decyzji z dnia [...] października 2018 r., [...] ma znaczenie także z innej perspektywy. Otóż ogólnikowość rozstrzygnięcia powoduje, że zachodzi obawa, iż może być ona odczytywana jako taka, która dopuszcza lokalizację stacji bazowej telefonii komórkowej w dowolnym wariancie jej podstawowych parametrów emisyjnych.
W ocenie Sądu – i w tym zakresie rację ma A. H. jak i Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]" – jest nie do zaakceptowania, aby w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej nie określono danych o maksymalnej dopuszczalnej tą decyzją mocy równoważnej promieniowanej izotropowo pojedynczych anten, a także o ukierunkowaniu anten w płaszczyźnie poziomej (azymuty) i płaszczyźnie pionowej (nachylenie bądź maksymalne możliwe nachylenie). Wreszcie należy dodać, że rolą organu jest także przeprowadzenie w toku postępowania szczegółowej analizy ukształtowania terenu i otaczającej zabudowy, gdyż tylko tak można ustalić i zweryfikować, jaka jest kwalifikacja przedsięwzięcia w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p.
Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że powyższe dane o charakterystyce inwestycji nie są wprawdzie wprost wymagane przez art. 54 pkt 1 i pkt 2 lit. b u.p.z.p. (przepis ten stanowi ogólnie, że w decyzji o lokalizacji celu publicznego określa się między innymi "rodzaj inwestycji" oraz "warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: [...] ochrony środowiska i zdrowia ludzi"), jednak wynikają logicznie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 (w zw. art. 60) oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. (w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.z.p.) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. Wedle porządku proceduralnego określonego w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. (w zw. z art. 4 ust. 2 u.p.z.p.) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy żądać od inwestora jeszcze przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej. Jeżeli więc organ decyduje się lokalizować stację bazową telefonii komórkowej bez przedstawienia środowiskowych uwarunkowań, to powinien w punkcie decyzji określającym "rodzaj inwestycji" bądź "warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy", w części dotyczącej "ochrony środowiska i zdrowia ludzi" dokładnie sprecyzować omówione wyżej parametry przedsięwzięcia pozwalające stwierdzić, że tak lokalizowana inwestycja nie podpada pod § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p.
Tymczasem w niniejszej sprawie Burmistrz, co później pochopnie zaakceptowało Kolegium, nie podał w decyzji ani mocy anten, ani ich azymutów, ani wreszcie nachylenia. Z kolei w punkcie decyzji dotyczącym kwalifikacji przedsięwzięcia stwierdził jedynie blankietowo, że ta nie należy do przedsięwzięć określonych w art. 71 u.u.i.ś. i r.ws.p.
Jak już wskazano, Sąd uznaje więc za zasadne zarzuty skargi A. H. przedstawione w skardze. Spośród wymienionych Sąd uznał jednak za nietrafny zarzut obejmujący naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu jest niezrozumiała i zdecydowanie zbyt daleko idąca teza, że pominięcie wskazania w decyzji organu stosownych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego ogranicza prawo strony do wniesienia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego.
Niezależnie pod powyższego Sąd zwraca uwagę, że wątpliwości budzi spójność przedłożonej przez [...] sp. z o.o. "Kwalifikacji przedsięwzięcia wykonana zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 71). Stacja Bazowa 3005", która została przez organy potraktowana jako istotny dokument określający dane przedsięwzięcia.
W "Kwalifikacji", na co trafnie zwróciła uwagę jedna z odwołujących się – D. R., w tabeli numer [...] "Parametry pracy anten sektorowych" opisano 20 anten, to jest:
- cztery [...] obsługujące dwa systemy nadawcze w pasmach [...]
- cztery [...] obsługujące dwa systemy nadawcze w pasmach [...],
- cztery [...] obsługujące dwa systemy nadawcze w pasmach [...],
- cztery [...] obsługujące system nadawczy w paśmie [...] oraz
- cztery [...] obsługujące system nadawczy w paśmie [...]
Z kolei w tabeli numer [...] "Maksymalne pochylenie głównych wiązek promieniowania anten" wymieniono 16 anten. Wnikliwsza analiza obu tabel prowadzi do wniosku, że w tabeli numer [...] nie wymieniono zapewne czterech anten [...] obsługujących dwa systemy nadawcze w pasmach [...] 16 (a nie 20) anten i osi głównych ich wiązek opisano wyrysowano także na mapach stanowiących załączniki do "Kwalifikacji".
Pojawia się więc pytanie i istotna wątpliwość, jakiej ilości anten w istocie dotyczył wniosek [...] sp. z o.o. Wątpliwości te pogłębia treść samego wniosku, gdzie na stronie drugiej napisano, że dotyczy on 16 anten sektorowych, a w tabeli poniżej tego stwierdzenia wymieniono 20 anten, w tym owe wątpliwe cztery [...] obsługujące dwa systemy nadawcze w pasmach [...]
Powyższa kwestia wymaga bezwzględnego wyjaśnienia, gdyż nie wiadomo w istocie, czy wniosek [...] sp. z o.o. dotyczył także czterech anten [...] obsługujących dwa systemy nadawcze w pasmach [...], czy nie. Jeżeli tak, to konieczne jest określenie i sprecyzowanie przez inwestora przebiegu także osi głównych ich wiązek.
Mając to wszystko na uwadze Sąd nie miał wątpliwości, że decyzje obu instancji należało uchylić. Konieczne jest bowiem sprecyzowanie przez organ pierwszej instancji w decyzji charakterystyki inwestycji z podaniem danych, które pozwolą ocenić, czy projektowana stacja bazowa kwalifikuje się czy nie do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu decyzji wskazać należy także konkretnej jednostki redakcyjne r.ws.p., które wzięto pod uwagę.
Niezależnie od powyższego, mając na uwadze przedstawione przez A. H. oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]" argumenty o sumowaniu mocy anten w kontekście kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej jako "przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko" w rozumieniu art. 60 u.u.i.ś. Sąd uznał za konieczne zajęcie w tej kwestii stanowiska.
Sąd obecnie orzekający ma świadomość, że problematyka kwalifikacji przedsięwzięć stacji bazowych telefonii komórkowej rodzi daleko idące kontrowersje w judykaturze. Prezentowane są z jednej strony poglądy dopuszczające i wymagające sumowania oddziaływania poszczególnych anten sektorowych (również z innymi przedsięwzięciami), czy wymagające badania maksymalnych możliwości technicznych urządzeń (zob. orzecznictwo prezentowane przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]"), a z drugiej strony poglądy całkowicie przeciwne – w których Sądy opowiadają się za literalną wykładnią przepisów r.ws.p. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2014 r. sygn. II OSK 2907/12, z dnia 17 lutego 2017 r., II OSK 1448/15, z dnia 2 kwietnia 2019 r., II OSK 1194/17 i pośrednio także najnowszy z dnia 5 lutego 2020 r., II OSK 760/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). O natężeniu sygnalizowanych tu kontrowersji świadczy chociażby to, że wśród orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego znaleźć można i takie, w których zgłoszono zdanie odrębne wyrażające odmienne stanowisko w stosunku do reszty składu orzekającego – a dotyczyło to właśnie sposobu kwalifikacji stacji bazowej telefonii komórkowej (zob. zdanie odrębne do wyroku z dnia 29 maja 2015 r., II OSK 139/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd w obecnym składzie uznał, że zajęcie stanowiska w niniejszej sprawie – a więc i jednoznaczne opowiedzenie się o sposobie interpretacji i stosowania odnośnych przepisów r.ws.p. – powinno zostać poprzedzone wnikliwą analizą całokształtu problematyki prawnej związanej z lokalizowaniem, projektowaniem i eksploatacją stacji bazowych telefonii komórkowej.
Wymagania związane z reglamentacją oddziaływania pól elektromagnetycznych są w polskim systemie prawa kompleksowo uregulowane. Nie można więc problematyki ochrony przed takimi oddziaływaniami postrzegać tylko przez pryzmat kwalifikacji przedsięwzięć jako "znacząco oddziałujących na środowisko". Takie zawężone postrzeganie zagadnienia mogłoby bowiem wywoływać mylne wrażenie, że tylko przez obarczenie inwestorów obowiązkiem uzyskania decyzji środowiskowych, możliwe jest zapewnienie należytej ochrony przed oddziaływaniem instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pola elektromagnetyczne. Warto też podkreślić, że istnieje tendencja w orzecznictwie, aby już na etapie wstępnym weryfikacji przedsięwzięć wymagać badania rzeczywistych (kumulowanych, sumowanych) oddziaływań, tymczasem badania te nie tylko nie są właściwe dla tego etapu, ale nadto są – o czym trzeba pamiętać – gwarantowane innymi przepisami na etapie projektowym i na etapie eksploatacji.
Przed wydaniem niniejszego wyroku Sąd dogłębnie rozważył sygnalizowaną wyżej problematykę w kontekście:
1. systemu ocen oddziaływania na środowisko, w tym prawa unijnego,
2. porządku przyjętego w polskim prawie ochrony środowiska w zakresie kontroli inwestycji generujących pola elektromagnetyczne, z uwzględnieniem podziału na kontrolę uprzednią, środowiskową, techniczno-projektową oraz następczą.
Odnosząc się do punktu 1. wyjaśnić należy, że u.u.i.ś. stanowi akt prawny, który można określić jako część proceduralnego prawa ochrony środowiska. Ustawa ta nie miała za cel wprowadzać norm środowiskowych w rozumieniu materialnym, ale jej zadaniem było przede wszystkim prawidłowe implementowanie do polskiego porządku prawnego rozwiązań zawartych w dyrektywie Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. 85/337/EWG w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r., Polskie wydanie specjalne: Rozdział 15, Tom 1 P. 248 – 256). W tym miejscu można nadmienić, że obecnie dyrektywa ta została zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z dnia 28 stycznia 2012 r., s. 1-21), będącą tekstem jednolitym poprzedniej, z uwzględnieniem dokonanych zmian.
Dyrektywa [...] wymaga od państw członkowskich Unii Europejskiej zapewnienia oceny oddziaływania wymienionych w niej przedsięwzięć na środowisko, względnie zapewnienia weryfikacji określonych potencjalnych oddziaływań przedsięwzięć pod kątem takiej oceny (screening). "Ocena oddziaływania na środowisko" jest przeto nie tyle oceną oddziaływań, ale przede wszystkim sprecyzowaną prawną procedurą, która ma na celu "określić, opisać i ocenić [...] bezpośrednie i pośrednie skutki przedsięwzięcia" na środowisko, zapewniając przy tym udział społeczeństwa.
Przywołanie dyrektywy [...] z punktu widzenia problematyki niniejszej sprawy jest istotne. Otóż należy uświadomić sobie, że unijny prawodawca wymaga przeprowadzenia procedur z tej dyrektywy dla określonej, enumeratywnej grupy przedsięwzięć. Nie wymaga tego natomiast dla przedsięwzięć infrastruktury telekomunikacyjnej i objęcia ich systemem ocen oddziaływania na środowisko.
Według polskiego prawa (r.ws.p.) niektóre instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz zostały zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Krajowy ustawodawca postanowił więc niejako wykorzystać już istniejący unijny zharmonizowany system ocen środowiskowych i we właściwej dla niego procedurze postanowił ocenić te spośród instalacji, które jawić się mogą jako istotnie wpływające na środowisko (w tym przypadku człowieka, jako element środowiska).
Powyższe wiedzie do pierwszego założenia, które Sąd przyjął jako podstawę dalszego wywodu. Mianowicie uznał, że w przypadku instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pola elektromagnetyczne, ocena środowiskowa jest wyłącznie krajowym wymogiem. Nie ma zatem podstaw, aby obowiązek oceny środowiskowej tego rodzaju instalacji domniemywać, czy interpretować rozszerzająco z powołaniem na prawo unijne.
Przechodząc do zagadnienia z punktu 2. powyżej wyjaśnić należy, że w polskim systemie prawa ochrony środowiska kontrola inwestycji generujących pole elektromagnetyczne została podzielona na etapy, które można określić jako:
- uprzedni (wstępny),
- środowiskowy,
- techniczno-projektowy,
- następczy.
Etap uprzedni (wstępny) obejmuje weryfikację, czy przedsięwzięcia generujące pola elektromagnetyczne podpadają pod czysto teoretyczny schemat, którego prawodawca uznał za potencjalnie niebezpieczny dla zdrowia człowieka. Chodzi więc o odpowiedź na pytanie, czy planuje się takie rozmieszczenie instalacji w środowisku, że osie głównych wiązek promieniowania anten (w praktyce dotyczy to najczęściej anten sektorowych telefonii komórkowej) zostaną skierowane w stronę miejsc dostępnych dla ludzi. Projektowanie inwestycji w takim wariancie powodować będzie zakwalifikowanie przedsięwzięcia do kategorii "przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko", co wedle polskiego prawa wymaga wdrożenia postępowania środowiskowego, a w jego ramach może być obowiązkowe albo potencjalnie obowiązkowe przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wskazany teoretyczny schemat został prawnie opisany w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. Instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, będą uznane za "przedsięwzięcia mogące znacząco (zawsze albo potencjalnie) oddziałujące na środowisko", jeżeli "równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny" osiągnie moce wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p., a miejsca dostępne dla ludności znajdą się w określonych w tych przepisach odległościach od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania pojedynczej anteny.
W ocenie Sądu z góry odrzucić należy postulaty sugerujące możliwość jakkolwiek rozumianego "sumowania" czy "kumulowania" kryterium z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. – które to postulaty wysunęło w niniejszej sprawie Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...]". Przemawiają za tym cztery argumenty.
Po pierwsze, kryterium z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. – co już sygnalizowano wyżej – ma charakter czysto teoretyczny. Nie jest to ani norma środowiskowa ani techniczna. Omawiane przepisy wyrażają prostą ideę: przedsięwzięcie będzie wymagać decyzji środowiskowej (jako w domyśle niebezpieczne dla człowieka), jeżeli składać się będzie z chociażby jednej anteny, która jest w osi (linii) swej głównej wiązki skierowana w kierunku miejsc dostępnych dla ludności, a miejsca te znajdują się w określonej odległości od środka elektrycznego anteny.
Po drugie, same przepisy r.ws.p. wyraźnie akcentują, że kryterium znajdowania się miejsc dostępnych dla ludności w określonych odległościach od środka elektrycznego anten w osi głównej wiązki promieniowania nie może być sumowane. Przede wszystkim w obu przepisach § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. wyraźnie jest mowa o mocy pojedynczej anteny i sprawdzaniu istnienia miejsc dostępnych dla ludności w relacji konkretnie do niej, a wręcz do osi jej głównej wiązki promieniowania. Oznacza to, że to czy instalacja ma trzy, czy np. sześć anten, nie zmienia i logicznie rzecz ujmując nie może zmieniać metodologii stosowania kryterium znajdowania się miejsc dostępnych ludności ludzi w osi głównej wiązki. Zawsze chodzić będzie o osie głównych wiązek z konkretnych pojedynczych anten. Nie ma więc znaczenia, czy danej antenie współtowarzyszą dwie inne anteny, czy więcej. Każda ma bowiem swoją oś główną wiązki, a odległość miejsc dostępnych dla ludności bada się przy uwzględnieniu tylko jej mocy.
Po trzecie, w końcowych częściach obu § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. prawodawca wyraźnie podkreśla, że "równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna". Zastrzeżenie to nie pozostawia w ocenie Sądu żadnych wątpliwości, że wykluczono jakiekolwiek zabiegi sumowania "równoważnej mocy promieniowanej izotropowo" przez anteny danego przedsięwzięcia lub znajdujących się obok siebie przedsięwzięć.
Po czwarte wreszcie, podstawowa wiedza z zakresu fizyki uzupełniona o zrozumiałą i łatwo dostępną literaturę fachową pozwala podważyć sens tezy zakładającej potrzebę – jakkolwiek rozumianego – "sumowania" kryteriów z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. Trzeba przy tym nadto pamiętać, że we wskazanych tu przepisach posłużono się pojęciami technicznymi zrozumiałymi i zdefiniowanymi w dostępnej polskiej normie [...] "Słownictwo telekomunikacyjne -- Anteny -- Nazwy i określenia" (normę tą wycofano, jednak obowiązywała ona, gdy uchwalano r.ws.p.).
Zgodnie ze wskazaną normą równoważna moc promieniowana izotropowo to zastępcza moc promieniowana (ERP), czyli iloczyn mocy doprowadzonej do anteny i zysku energetycznego anteny. Zysk energetyczny anteny może być odniesiony do anteny izotropowej, mówi się wówczas o zastępczej mocy promieniowanej izotropowo. Z kolei antena izotropowa, to według normy [...] hipotetyczna antena promieniująca równomiernie w pełnym kącie bryłowym.
Ujmując powyższe w pewnym uproszczeniu można podsumować, że pojęcie "mocy równoważnej promieniowanej izotropowo" przyjmuje się dlatego, że antena jest urządzeniem ukierunkowującym moc promieniowania, a więc zdolnym do jego kierunkowego wzmacniania. Z tego powodu ustalenie mocy wypromieniowanych przez anteny uchylałoby się spod kontroli, gdyby nie wprowadzono kryterium bazowego. Mnożenie parametru zysku energetycznego anteny, a więc jej wiadomej zdolności do zwiększenia mocy sygnału, oraz mocy doprowadzanej do anteny daje moc równoważną promieniowaną izotropowo, a więc moc przy teoretycznym założeniu, że mamy do czynienia z hipotetyczną anteną o pełnym kącie bryłowym (R. Pawlak, Techniczne aspekty budowy sieci radiowych, "Infrastruktura sieci komórkowych XXI wieku", s. 34; K. Smoliński, Prawne aspekty kwalifikacji stacji bazowych telefonii komórkowej jako przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, "Casus" 2019, nr 94, s. 14 i nast.).
Zakładając w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. określone równoważne moce anten promieniowane izotropowo możliwe było ustalenie zdolności anten, zwłaszcza anten sektorowych telefonii komórkowej, do ukierunkowania generowanych wiązek, a także określenie odległości, w obszarze których będą one miały niebezpieczną dla człowieka gęstość ponadnormatywną. Niegdyś było to 0,1 W/m2, a obecnie poziomy te określa się wedle bardziej szczegółowych i rozbudowanych parametrów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448).
Z opracowań fachowych (zob. wyżej wskazane opracowanie R. Pawlaka, s. 40 i K. Smolińskiego, s. 18 i nast.) wynika, że odległości miejsc dostępnych dla ludzi od środka elektrycznego anteny określono w przepisach prawa z uwzględnieniem zasady przezorności, to jest prawodawca założył do jakich odległości antena o określonej bazowej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo jest zdolna generować wiązkę elektromagnetycznego pola ponadnormatywnego, a następnie odległości te dodatkowo zwiększono o 50 %.
Podsumowując, skoro więc prawodawca w r.ws.p. posługuje się pojęciem równoważnej mocy promieniowanej izotropowo (abstrahując nawet od samego prawnego zastrzeżenia, że dotyczy to "pojedynczej" anteny), to z istoty tego pojęcia może mieć na uwadze pojedyncza antenę. Tylko dla konkretnej anteny określa się bowiem moc podawaną i zysk energetyczny.
Ubocznie można zauważyć, że wyrażone tu stanowisko zaprezentował także Generalny Dyrektor [...] w stanowisku z dnia [...] marca 2018 r., [...], które na swoich witrynach internetowych publikuje Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji: https://www.piit.org.pl/__ data/assets/pdf_file/0017/9323/Stanowisko-GDOs-pojedyncza-antena.pdf).
Uzupełniająco Sąd zaznacza, że wiadomym mu jest z urzędu, iż niekiedy w orzecznictwie na poparcie tezy o konieczności sumowania mocy anten na potrzeby kwalifikacji przedsięwzięcia przywołuje się § 3 ust. 2 pkt 3 r.ws.p. Przepis ten stanowi, że za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko uznaje się także te nieosiągające progów określonych w § 3 ust. 1 "jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1". W ocenie obecnie orzekającego Sądu § 3 ust. 2 pkt 3 r.ws.p. nie wpływa na stosowanie § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. Jak już wyjaśniono i podkreślono, kryteria z wymienionych tu przepisów to nie normatywy środowiskowe ani normatywy techniczne, a teoretyczne przesłanki, których spełnienie spowoduje obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej. Prawodawca nakazuje badać li tylko, czy w osiach wiązek głównych pojedynczych anten, w określonych odległościach, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Jeżeli w osi głównej wiązki anteny, w odległości odpowiadającej jej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi, to kryterium z r.ws.p. nie jest spełnione i nie zmieni tego nawet zlokalizowanie w otoczeniu innych anten, chociażby ich osie wiązek krzyżowały się. Nie można też zapominać, że w końcowej części § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. wyraźnie wskazano, że "równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna".
Wracając do głównego wątku rozważań Sąd podkreśla, że od problematyki kontroli uprzedniej (wstępnej) opartej na kryteriach kwalifikacji konkretnego przedsięwzięcia jako "przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko" (które pozwalają odpowiedzieć na pytanie, czy dla danej inwestycji jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach), odróżnić należy wspomniane etapy kontroli środowiskowej, techniczno-projektowej i następczej instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych emitujących pola elektromagnetyczne. Te etapy kontroli opierają się na badaniu rzeczywistego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, dla którego obowiązujące normy określa obecnie wspomniane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448). Rozporządzenie to wyznacza bezwzględnie obowiązujący normatyw – dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych i dopiero one mają charakter "techniczny" w tym znaczeniu, iż w przypadku gdyby była wymagana decyzja środowiskowa, to na etapie jej wydawania, a gdyby nie była wymagana, to na etapie pozwolenia na budowę, organ administracji w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w tym w szczególności projekt budowlany, dokonuje sprawdzenia, czy planowana inwestycja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy. Dodać można, że wówczas to bada się oczywiście nie tylko moc wypromieniowywaną przez anteny, ale także wszystkie wszelako rozumiane nakładanie się pół, kumulację czy odbicia promieniowania.
Wreszcie nadmienić należy, że na podstawie badania rzeczywistych oddziaływań dokonuje się także badania następczego. Zgodnie z art. 122a ust. 1 P.o.ś. (według brzmienia cytowanego przepisu z daty wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji) prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia emitującego pola elektromagnetyczne, które są instalacjami radiokomunikacyjnymi, radionawigacyjnymi lub radiolokacyjnymi, emitującymi pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15 W, emitującymi pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, są obowiązani do wykonania pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku bezpośrednio po rozpoczęciu użytkowania instalacji lub urządzenia oraz każdorazowo w przypadku zmiany warunków pracy instalacji lub urządzenia, w tym zmiany spowodowanej zmianami w wyposażeniu instalacji lub urządzenia, o ile zmiany te mogą mieć wpływ na zmianę poziomów pól elektromagnetycznych, których źródłem jest instalacja lub urządzenie.
Dodać można, że według brzmienia art. 122a ust. 1 pkt 3 P.o.ś., dodanego do ustawy 25 października 2019 r., badania pól elektromagnetycznych instalacji dokonuje się każdorazowo w przypadku zmiany istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości skutkującej zmianami w występowaniu miejsc dostępnych dla ludności w otoczeniu instalacji lub urządzenia - na pisemny wniosek właściciela lub zarządcy nieruchomości, na której nastąpiła ta zmiana.
Podsumowując przedstawione rozważania Sąd w niniejszym składzie opowiada się za poglądem, że dla uznania instalacji stacji bazowej telefonii komórkowej za "przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko" (a w konsekwencji wymaganie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), niezbędne jest przeprowadzenie wyłącznie weryfikacji, czy w osiach głównych wiązek pojedynczych anten, w odległościach zależnych od ich równoważnej mocy promieniowanej izotropowo, znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Kryterium z § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 r.ws.p. nie sumuje się ani nie kumuluje, gdyż nie ma ku temu podstaw prawnych (zob. zwrot "dla pojedynczej anteny" oraz końcowe zdania obu przepisów) jak i jest to pozbawione sensu technicznego (moc równoważna promieniowana izotropowo dotyczy ze swej istoty pojedynczej anteny, a dana antena sektorowa ma jedną wiązkę główną i jedną jej oś; nawet więc zwielokrotnienie ilości anten nie zmieni metody badania występowania miejsc dostępnych dla ludności w odległości odpowiadającej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla konkretnej anteny).
Reasumując – ponownie przeprowadzając postępowanie Burmistrz:
- wezwie inwestora [...] sp. z o.o. do sprecyzowania wniosku i wyjaśnienia z ilu konkretnie anten sektorowych będzie się składać projektowana stacja bazowa,
- ustali z jakich konkretnych anten i jakiej równoważnej mocy promieniowanej izotropowo składać się będzie projektowana stacja bazowa oraz na jakich azymutach i przy jakim nachyleniu lub maksymalnym nachyleniu pojedyncze anteny sektorowe zostaną zainstalowane (te dane należy następnie wpisać do decyzji),
- dokładnie określi i samodzielnie zweryfikuje stan zagospodarowania i zabudowy poszczególnych działek na obszarach przebiegu osi głównych wiązek promieniowania anten sektorowych (w tym zakresie nie jest wystarczające bezrefleksyjne oparcie się na ilustracjach przedłożonych przez inwestora – takich jak te na k. 1 i 2 akt administracyjnych organu pierwszej instancji),
- ustali, czy miejsca dostępne dla ludności (por. art. 124 ust. 2 P.o.ś.) znajdą się w osiach głównych promieniowania pojedynczych anten sektorowych w odległościach określonych wedle r.ws.p. stosownie do równoważnej mocy promieniowanej izotropowo owych pojedynczych anten i wreszcie
- mając na uwadze powyższe punkty, ustali jednoznacznie z powołaniem na przepisy prawa czy konkretna projektowana przez [...] sp. z o.o. stacja bazowa telefonii komórkowej zalicza się do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Wyrok w punkcie I. wydano na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II. wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Na wysokość zasądzonej od organu odwoławczego kwoty składa się:
- uiszczony wpis od skargi ([...] zł – zob. potwierdzenie na k. 24 akt sądowych),
- wynagrodzenie adwokata (w wysokości [...] złotych.) oraz
- opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa ([...] zł – zob. potwierdzenie na k. 22 akt sądowych).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło