II SA/Po 4229/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Lilianna Drewniak-Żaba ( spr ) Protokolant referent Tatiana Gajdzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego ; uchyla decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ E.Makosz-Frymus /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. 1997 Nr 56, poz. 357 ze zm.) oraz art. 104 kpa odmówił M. W. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu podano, że M. W. decyzją Nr [...] z [...] Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] uzyskała stopień awansu nauczyciela kontraktowego. Spełniła warunki określone w art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 239) oraz art. 9d ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Zdała egzamin przed komisją egzaminacyjną powołaną uchwałą Rady Miasta . Nie posiada jednak kwalifikacji, o których mowa w art. 9b ustawy Karta Nauczyciela. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. 1991 Nr 98, poz. 433 ze zm.) nie posiada merytorycznego przygotowania do prowadzenia zajęć z nauczania początkowego i tym samym nie spełniła warunków do uzyskania stopnia awansu nauczyciela mianowanego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. W. , argumentując, że jej wykształcenie, przebieg pracy zawodowej oraz zdany z pozytywną oceną egzamin na stopień nauczyciela mianowanego świadczą o posiadanych kwalifikacjach i uzasadniają uzyskanie stopnia awansu nauczyciela mianowanego. Rozpoznając odwołanie Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] nr [...], działając na zasadzie art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 56 poz. 357 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu argumentował, że załączone dokumenty: indeks Studium Wychowania Przedszkolnego, dyplom ukończenia Studium Wychowania Przedszkolnego, zaświadczenie wydane przez Studium Nauczycielskie z dnia [...].03.1992 r. nie świadczą o posiadaniu kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela nauczania początkowego. Ukończone Studium Wychowania Przedszkolnego nie jest kierunkiem zgodnym z rodzajem prowadzonych zajęć. Dlatego nie spełnia warunku posiadania kwalifikacji, o którym mowa w art. 9b. 1 ustawy z 20 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, koniecznego do uzyskania stopnia awansu nauczyciela mianowanego. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. W. . Skarżąca argumentowała, że w ustawie Karta Nauczyciela w art. 9b określono, iż warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie kwalifikacji, ale też zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Posiadane przez nią kwalifikacje zawodowe nigdy nie były kwestionowane. Zatrudniona była w 1998 i w 2000 r. na stanowisku nauczyciela nauczania początkowego. Dnia [...] sierpnia 2000 r. na podstawie posiadanych dokumentów nadano jej stopień nauczyciela kontraktowego. Wydział Oświaty wyraził zgodę na skrócenie stażu, dopuścił do egzaminu w celu uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, który to egzamin zdała pozytywnie [...] lipca 2001 r. W 1998 r. posiadając te same kwalifikacje otrzymała mianowanie z mocą od 1985 r. w trakcie zatrudnienia w Szkole Podstawowej, które utraciła z powodu 6-cio letniej przerwy w zatrudnieniu. Zgodnie z art. 27 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 111, poz. 1194) nauczyciele, którzy byli zatrudnieni na podstawie mianowania, a nie posiadali odpowiednich kwalifikacji uzyskują z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy stopień nauczyciela mianowanego. Organ orzekający w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując, że skarżąca nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela nauczania początkowego. Załączone dokumenty nie dają podstaw do twierdzenia, że posiadała kwalifikacje w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji, mimo, że miała te kwalifikacje uzyskać w najbliższej przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz.U. z 1997 nr 56 poz. 357) w art. 9 ust 1 stanowi, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która: 1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje 2) przestrzega podstawowych zasad moralnych 3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu. Natomiast w ustępie z cytowanego artykułu ustawodawca udziela delegacji ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, a w stosunku do nauczycieli szkół artystycznych – ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, którzy w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami winni, w drodze rozporządzenia określić szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli oraz szkoły i wypadki, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia. Ustęp 2 art. 9 o brzmieniu zacytowanym wyżej obowiązuje od 06.04.2000 r. w związku ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 Ustawy z dnia 18 lutego 2000 (Dz.U. 2000 nr 19 poz. 239) o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Ta sama ustawa w art. 16 zawiera regulację, która wyjaśnia, że do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, o której mowa w art. 1 (czyli o Karcie Nauczyciela) zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Powyższa regulacja powoduje więc, że Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenie szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. z 1991 nr 98 poz. 444 ze zm.) przestało obowiązywać z dniem 7 października 2000 r. Decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...] sierpnia 2001 r., drugiej instancji [...] października 2001 r. i organy administracyjne nie mogły się w niej powoływać na przepisy uchylone. Kwestia kwalifikacji pedagogicznych i potrzeby ich uwidocznienia w aktach nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela ma miejsce w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 sierpnia 2000 r. w sprawie uzyskania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. z 2000 nr 70 poz. 825). Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 września 2000 r., a więc obowiązywało w chwili wydawania decyzji administracyjnych przez organy I i II instancji. Zastosowanie przez organy administracji przy wydawaniu decyzji przepisów, które przestały obowiązywać, powoduje, że ocena kwalifikacji pedagogicznych, a konkretnie stwierdzony w decyzji brak tych kwalifikacji powoduje, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tych powodów na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sąd uznał, że w sprawie niniejszej nie było podstaw do stosowania art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie Sądu określenie możności wykonania aktu lub czynności w wypadku uwzględnienia skargi ma rację bytu tylko wtedy, gdy zaskarżone akty lub czynności podlegają wykonaniu. W sprawie niniejszej stan taki nie zachodził. /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ E.Makosz-Frymus /-/ A.Łaskarzewska TG