II SA/Po 4243/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-07-01
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich skarżącego, nie przeprowadzając wystarczających dowodów w zakresie jego udziału w walkach z oddziałami zbrojnymi w okresie służby wojskowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując sprawę o pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, jest zobowiązany do ustalenia, czy skarżący zachował swoje uprawnienia z innych tytułów, w tym z tytułu uczestnictwa w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii lub grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy). Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący, S. C., został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, utrzymaną w mocy decyzją tego samego organu po ponownym rozpoznaniu sprawy. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Skarżący w skardze podniósł, że w okresie służby wojskowej walczył z różnymi ugrupowaniami. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...]. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o pozbawieniu S. C. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż S. C. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od 08.01.1951 r. do 05.10.1951 r. W okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim, w tym czasie nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 powyższej ustawy.
Od powyższej decyzji skargę złożył S. C.. W uzasadnieniu skarżący powołał się na pełnienie służby wojskowej z poboru w 3 Brygadzie KBW L. i w tym czasie walczył z różnymi ugrupowaniami.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Tytułem takim jest m.in. uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy).
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 08.01.1951 r. do 05.10.1951 r., w tym czasie pełnił służbę w Wojsku Polskim w 3 Brygadzie KBW L. i brał udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia. Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w G. ze stycznia 1986 r. wynika, iż skarżący odbywał służbę wojskową z poboru w okresie od 14.05.1949 r. do 05.10.1951 r. Natomiast w deklaracji członkowskiej ZBOWiD i w życiorysie, złożonych w 1986 r., w związku ze staraniami o przyjęcie do wymienionej wyżej organizacji kombatantów, skarżący podawał, iż w okresie służby wojskowej walczył na terenach Lubelszczyzny w miejscowościach takich jak Parczew, Kraśnik, Zamość, Włodawa, Ostrów Lubelski oraz w Lasach Janowskich, brał udział w walkach z bandami "Żelaznego", "Kowadła", "Młota", UPA i inne. Okoliczności zawarte we wskazanych wyżej aktach mogą wskazywać na zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 1 ust. 2 pkt 6 powoływanej wyżej ustawy o kombatantach... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania jakiegokolwiek postępowania dowodowego i ustaleń w tym zakresie, w szczególności brak jest w aktach informacji z Centralnego Archiwum Wojskowego odnośnie walk toczonych w przedmiotowym okresie przez 3 Brygadę KBW, czy ewentualnie innych materiałów źródłowych. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia 16.05.2001 r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie, i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.).
/-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
JFS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło