II SA/Po 4250/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-19

Skład orzekający: Sędzia Barbara Koś, Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.), Sędzia Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak uprawnień do przebywania w lokalu, w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, stanowi przeszkodę do wymeldowania osoby, która opuściła lokal i w nim nie zamieszkuje?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, uznające przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z Konstytucją, skutkuje tym, iż uprawnienia do przebywania w lokalu nie stanowią przeszkody do wymeldowania osoby, która w lokalu nie zamieszkuje. Wymeldowanie jest czynnością materialno-techniczną potwierdzającą stan faktyczny niezamieszkiwania, a nie rzutującą na prawo własności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania P.S. z pobytu stałego w lokalu, który stanowił współwłasność jego i jego rodziny. P.S. nie zamieszkiwał w lokalu od lat, prowadząc w nim warsztat samochodowy, mimo że posiadał udziały w nieruchomości. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą wymeldowania, uznając, że nie została spełniona przesłanka utraty uprawnień do korzystania z lokalu. Skarżąca I.S. zarzuciła nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego w zakresie opuszczenia lokalu i braku zamieszkiwania w nim przez 15 lat.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta, zasądził zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącej oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Włodzimierz Zygmont Protokolant: st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004r. sprawy ze skargi I.Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej I.Ś. kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/ W. Zygmont /-/ B. Koś /-/ M. Skwierzyńska Burmistrz Miasta decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności odmówił wymeldowania P.S. z pobytu stałego w lokalu przy ul.N. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji w.w. organ stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że nieruchomość zabudowana, w której zameldowany jest P.S. stanowi współwłasność jego oraz jego matki I.S., siostry M.L. i brata S.S.. Udziały dzieci we współwłasności wynoszą po 1/8 a matki I.S. 5/8. P.S. jest zameldowany na pobyt stały pod wskazanym adresem od [...]r. Od czasu zawarcia związku małżeńskiego tj. od [...]r. w.w. zamieszkuje wraz z żoną i dziećmi. W lokalu przy ul. N. P.S. nie mieszka. Pod tym adresem prowadzi jednak warsztat samochodowy. Fakt, że P.S. jest współwłaścicielem budynku, bez względu na to, że pozostali współwłaściciele nie wyrażają zgody na jego zamieszkanie, przesądza o tym, że posiada on uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym jest zameldowany. Wobec tego, skoro nie została spełniona przesłanka określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. utrata uprawnień do korzystania z lokalu, brak podstaw do wymeldowania go. Powołany przepis warunkuje bowiem wymeldowanie od spełnienia łącznie przesłanek w nim określonych tj. opuszczenia lokalu i utraty uprawnień do pobytu w lokalu. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania I.S., decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji, że w sprawie nie zaistniały okoliczności określone art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. wobec czego odmowa wymeldowania P.S. była uzasadniona. W skardze na tę decyzję, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, I.S. wnosi o jej uchylenie, zarzucając organom obu instancji nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy odnośnie do opuszczenia przez P.S. lokalu w budynku przy ul. N. [...] bez wymeldowania i niemieszkanie w nim przez 15 lat. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: W myśl przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. z 2001r. Nr 87, poz. 960) organ gminy działając z urzędu lub na wniosek strony, wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, określone w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego. W świetle dokonanych u niniejszej ustaleń nie budzi wątpliwości fakt, że P.S. nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. N.[...] jedynie w budynku warsztatowym prowadzi działalność gospodarczą, w związku z czym przebywa w tymże warsztacie. W.w. do protokołu przesłuchania strony (K. 17 akt administracyjnych) zeznał, że w mieszkaniu przy ul.N. [...] nie przebywa i mieszka w warsztacie. P.S. jest żonaty i posiada troje dzieci. Nie stwierdzono by rozwiódł się z żoną, z którą wspólnie prowadzi działalność gospodarczą. Aktualnego miejsca zamieszkania żony i dzieci nie chce ujawnić. Z ustaleń Urzędu Miejskiego wynika, że w [...]r. wraz z dziećmi była ona zameldowana na pobyt stały przy ul. S. [...] m. [...]. Powyższe wskazuje na to, że faktyczne centrum życiowe P.S. znajduje się w miejscu zamieszkania rodziny, bowiem mało prawdopodobne jest by przez 18 lat, tj. od czasu zawarcia związku małżeńskiego faktycznie zamieszkiwał w garażu w L., tym bardziej, że do [...]r. wraz z żoną oraz z dwojgiem dzieci mieszkał w P. a także prowadził z żoną działalność gospodarczą. Tym niemniej okoliczność tę organy samorządowe winny wyjaśnić, gdyby uznały ją za istotną, wobec stwierdzenia w wydanych decyzjach, że w przypadku P.S. nie spełniona została jedynie jedna przesłanka uzasadniająca jego wymeldowanie tj. przewidziana w art. 15 ust. 2 w.w. ustawy utrata uprawnień do przebywania w lokalu. Zameldowanie w lokalu ma bowiem potwierdzać istniejący stan faktyczny i winno oznaczać zamieszkiwanie w nim z zamiarem stałego przebywania i koncentracją w tym lokalu całokształtu spraw życiowych, osobistych i majątkowych interesów. Kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie jest jednak istotna w sprawie w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. sygn. akt. K 20/01, którym Trybunał ten uznał przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 oraz z art. 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym niekonstytucyjność w.w. art. 9 ust. 2 do którego odwołuje się przepis art. 15 ust. 2 skutkuje stwierdzenie, ze uprawnienia do przebywania w lokalu nie stanowią przeszkody do wymeldowania określonej osoby z lokalu, w którym nie zamieszkuje. Zauważyć należy, że wymeldowanie jako czynność materialno-techniczna nie rzutuje na prawo własności ( współwłasności) określonej nieruchomości. Stanowi ono bowiem jedynie potwierdzenie istniejącego stanu rzeczy czyli faktu niezamieszkiwania osoby w określonym lokalu. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/ W. Zygmont /-/ B. Koś /-/ M. Skwierzyńska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło