II SA/Po 4251/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-28

Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Grażyna Radzicka, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane postawione bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, które nie są trwale związane z gruntem i przewidziane do rozbiórki w ciągu 120 dni, mogą zostać uznane za samowolę budowlaną, jeśli ich budowa narusza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki w ciągu 120 dni, mogą stanowić samowolę budowlaną, jeśli ich budowa wymagała pozwolenia lub zgłoszenia, a nie zostało ono uzyskane. Dodatkowo, naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli w międzyczasie podjęto kroki do jego zmiany, stanowi podstawę do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę, jeśli zmiana planu nie była skuteczna w momencie wydawania decyzji administracyjnych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki czterech obiektów letniskowych postawionych na działce nr ewid. [...]. Organ I instancji uznał, że obiekty te zostały postawione bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a ich lokalizacja naruszała plan zagospodarowania przestrzennego gminy W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, dodatkowo wskazując na naruszenie przepisów dotyczących stref ochrony wokół Jeziora Dominickiego, strefy ochrony archeologicznej oraz Przemęckiego Parku Krajobrazowego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, a także wadliwość postępowania polegającą na kierowaniu korespondencji do osób fizycznych, a nie do spółki jako właściciela nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółki z o.o. "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie NSA Grażyna Radzicka Asesor sąd. Karol Pawlicki Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/K. Pawlicki /-/A. Zieliński /-/ G. Radzicka Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu ziemskiego nakazał A.K. i D.K., reprezentującym Spółkę z o.o. "A" w K., rozbiórkę obiektów letniskowych: dwukondygnacyjnego budynku o konstrukcji drewnianej, parterowego budynku o konstrukcji drewnianej, drewnianej altany ogrodowej i obiektu kontenerowego. W uzasadnieniu decyzji podano, że z ustaleń poczynionych w postępowaniu wynika, iż w/w obiekty budowlane zostały postawione w lipcu 2001r., czyli w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994r. W takim stanie prawnym wydanie decyzji było poprzedzone oceną, czy zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego poprzez stwierdzenia, że ustawienie przedmiotowych obiektów wymagało uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Organ I instancji, zgodnie z przepisem art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego zaliczył w/w obiekty do kategorii tymczasowych, jako obiektów nie połączonych trwale z gruntem. Jakkolwiek przepis art. 29 ust 1 pkt 5a stanowi, że "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust 1, ale nie później niż w okresie 120 dni, od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu" – to z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że przepis ten nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Panowie A. i D. K., reprezentujący przedsiębiorstwo A Spółka z o.o. – nie zgłosili bowiem Wydziałowi Architektury i Budownictwa w Starostwie, zamiaru postawienia objętych decyzją obiektów. Jednocześnie organ wskazał, że działka o nr ewid. [...] jest ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego gminy W. z 1994r. (uchwała Rady Gminy z 12 grudnia 1994r. Nr IV/23/94) i należy do obszaru oznaczonego "RP" – jako teren upraw polowych przeznaczonych pod zalesienie, dla którego nie przewidziano jakiejkolwiek zabudowy. Dlatego też wnioski o pozwolenie na budowę bądź zgłoszenia zamiaru budowy – spotkałyby się z decyzjami odmownymi. Od powyższej decyzji odwołała się spółka z o.o. "A", podnosząc, że postawione obiekty nie są budynkami w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994r., albowiem nie są trwale związane z gruntem i nie posiadają fundamentów. W związku z powyższym odwołująca się Spółka uważała, że nie było potrzeby ubiegania się o pozwolenie na budowę. Decyzją z dnia [...] października 2001r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, poza argumentami powołanymi w decyzji organu I instancji, podkreślono, że zgodnie z uchwałą nr XI/94/91 Rady Gminy z dnia 19 grudnia 1991r. przedmiotowa działka leży w strefie ochronnej wokół Jeziora Dominickiego. Powyższe wyklucza jakąkolwiek zabudowę. Te ustalenia potwierdzone zostały w planie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady o nr IV/23/94 z dnia 12 grudnia 1994r. (Dz. Urzęd. Woj. Leszczyńskiego Nr 16, poz. 102). Naruszone też zostały przepisy dotyczące strefy ochrony archeologicznej, której obszar występowania jest określony w/w planem. Ponadto działka nr [...] zlokalizowana jest na terenie Przemęckiego Parku Krajobrazowego, co nakłada na inwestora obowiązek dokonania uzgodnień przed przystąpienia do realizacji swoich zamiarów inwestycyjnych. Skargę na powyższą decyzję do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Spółka z o.o. "A", zarzucając jej naruszenie art. 7 kpa oraz art. 28 i 48 Prawa budowlanego z 1994r. Zdaniem skarżącej Spółki nie może się ostać zarzut zbudowania obiektów niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego gminy W., bowiem w dniu 23 maja 2001r. Zarząd Gminy wyraził zgodę na zmianę tego planu, a Rada Gminy uchwałą nr XX/214/2001 z dnia 30 sierpnia 2001r. przystąpiła do wprowadzenia zmian do tego planu, obejmujących działkę oznaczoną w ewidencji gruntów numerem geodezyjnym [...]. Odnośnie zarzutu naruszenia strefy ochrony archeologicznej skarżąca Spółka podniosła, że decyzją z dnia [...] listopada 2001r., wydaną przez Wojewódzki Oddział Służby Ochrony Zabytków w L., nieruchomość obejmująca działkę nr [...] została uwolniona z zabytków archeologicznych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] kwietnia 2004r. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji wadliwość skutkująca jej nieważność z mocy art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem skarżącej w toku postępowania administracyjnego wszelka korespondencja kierowana była do osób fizycznych D.K., A.K. oraz W.K. Tak więc korespondencja i decyzje kierowane były do osób nie będących stroną w sprawie. Właścicielem nieruchomości jest bowiem Spółka z o.o. "A", która powinna być prawidłowo stroną postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie skarga okazała się nieuzasadniona. Na podstawie zebranych w trakcie postępowania administracyjnego informacji (notatka strażnika Przemęckiego Parku Krajobrazowego, anonim do Prokuratury Rejonowej w L., pismo Komendy Miejskiej Policji w L., protokoły oględzin) oraz przeprowadzonych ustaleń (brak pozwolenia na budowę i zgłoszenia budowy tymczasowych obiektów budowlanych) organy nadzoru budowlanego słusznie doszły do wniosku, że na terenie działki nr [...], położonej nad brzegiem jeziora Dominickiego, na obszarze przeznaczonym na uprawy polowe, skarżąca Spółka dopuściła się samowoli budowlanej. Na uwagę zasługuje okoliczność, że zawarta przez skarżącą Spółkę z Zarządem Gminy W. umowa z dnia [...] czerwca 2001r., a następnie podjęta przez Radę Gminy uchwała z dnia 30 sierpnia 2001r., same z siebie nie zmieniły obowiązującego w chwili wydawania decyzji administracyjnych planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy z dnia 12 grudnia 1994r. Zmiana planu obejmująca obszar miejscowości D., działka nr geodezyjny [...], została dokonana dopiero w dniu 30 grudnia 2002r. uchwałą Rady Gminy W. o nr III/23/2002r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 28 lutego 2003r. nr 30, poz. 563. Powyższa zmiana weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, a więc 15 marca 2003r. Jednocześnie Sąd zauważa, że błędny jest pogląd, jakoby decyzje administracyjne adresowane były do niewłaściwego podmiotu. Z akt administracyjnych wynika, że organy nadzoru budowlanego jako stronę traktowały cały czas właściciela nieruchomości tj. Spółkę z o.o. "A" z siedzibą w K. Wskazuje na to m.in. zawiadomienie o wszczęciu postępowania (k. 8 akt administracyjnych organu I instancji) oraz decyzje organów obu instancji. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). /-/K. Pawlicki /-/A. Zieliński /-/G. Radzicka kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło