II SA/Po 426/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi R.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 3.100,-zł (trzy tysiące sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ M. Górecka /-/ B. Drzazga /-/ St. Małek Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy S. na podstawie art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm., Dz. U. z 2004 r. Nr 141 poz. 1492), uchwały nr XIII/69/2003 Rady Miejskiej w S. z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej oraz stosownie do art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) ustalił opłatę adiacencką dla G. i R. B. w wysokości [...] zł. Położona w G. oznaczona w ewid. gruntów jako działka nr [...] nieruchomość stanowiąca własność G. i R. B. w planie zagospodarowania przestrzennego położona była w obszarze przeznaczonym w części pod zabudowę mieszkalno-zagrodową, w części pod zabudowę jednorodzinną. W wyniku podziału nastąpił wzrost wartości nieruchomości co potwierdził operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego [...] listopada 2004 r. Uzasadniając organ wskazał, iż zgodnie z operatem szacunkowym, różnica wartości nieruchomości przed i po podziale wynosi [...] zł, z czego 50% - stosownie do uchwały Rady Miejskiej z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej stanowi kwotę [...] zł. W przewidzianym ustawą terminie wpłynęło odwołanie R. B. od decyzji organu I instancji, w którym podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 10 kpa oraz zakwestionowano przyjętą pierwotną wartość działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wskazano, iż decyzja o naliczeniu opłaty adiacenckiej nie jest wbrew twierdzeniom skarżącego decyzją uznaniową, w znaczeniu przyjętym przez przepisy postępowania administracyjnego. Podkreślono, że użyty w art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrot "może’ przyznaje gminie określone uprawnienie, zaś powodem dla ustalenia opłaty i uzasadnieniem jest wskazanie, że istnieją przesłanki do jej naliczenia. Odniesiono się również do podniesionego w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutu naruszenia art. 10 kpa, wskazując, że strona była powiadomiona o wszczęciu postępowania i umożliwiono jej zapoznanie się z operatem szacunkowym, który był podstawą do ustalenia opłaty. W skardze do sądu administracyjnego R. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zwolnienie od uiszczenia wpisu, oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Podniesione w skardze zarzuty, sformułowane były wcześniej na etapie postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 14 marca 2006r. skarżący podał, że G. B., jego żona zmarła w dniu [...] marca 2004r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Skarżący przedłożył nadto prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 28 lipca 2004 r. w sprawie I Ns 642/04, z którego wynika iż spadek po G. B. nabył na podstawie ustawy: mąż R. B. oraz córki M. S., A.N. i G. B., w tym udział w gospodarstwie rolnym położonym w G. ul. [...], zapisanym w księgach wieczystych pod numerami KW [...] i KW [...]. Skarżący podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, a nadto wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc iż decyzje zostały wydane w stosunku do osoby zmarłej, a w postępowaniu nie brały udziału osoby legitymowane (spadkobiercy G. B.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 29 kpa stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być osoby fizyczne, osoby prawne, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne. Zdolność proceduralna osoby fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. W przypadku, gdy osoba zmarła przed dniem wszczęcia postępowania administracyjnego, postępowanie to nie może być wszczęte z udziałem tej osoby. Nie można też wobec osoby zmarłej wydać decyzji. W niniejszej sprawie adresatka decyzji obydwu organów, G. B., zmarła w dniu [...] marca 2004 r., a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej (miało ono miejsce w dniu [...] października 2004r.) Należy więc stwierdzić, że organ pierwszej instancji wszczynając postępowanie wobec G. B. naruszył obowiązek określony w art. 61 § 4 kpa. Zgodnie z tymi przepisami organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić o wszczęciu postępowania administracyjnego wszystkie osoby będące stronami w sprawie będącej przedmiotem wszczynanego postępowania. Organ administracji powinien zatem ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 kpa i przepisami szczególnymi, a następnie powiadomić te strony o wszczęciu postępowania. W niniejszym postępowaniu organ nie ustalił prawidłowo stron postępowania, co doprowadziło do wydania decyzji w stosunku do nieżyjącej osoby. Takie naruszenie przepisów postępowania musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w pkt. II i III wyroku znajduje podstawę w art. 200 i 152 wyżej cytowanej ustawy. /-/ M. Górecka /-/ B. Drzazga /-/ St. Małek jw