II SA/Po 427/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-02-07
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazuje stałe dochody i zdolność do pozyskania środków z pożyczek, mimo istniejących obciążeń finansowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został uwzględniony w części, poprzez zwolnienie od wpisu ponad określoną kwotę, ponieważ skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Jednakże, ze względu na posiadanie stałego źródła dochodu i zdolność do pozyskania środków z pożyczek, dalsze zwolnienie od kosztów uznano za nieuzasadnione, gdyż uiszczenie pozostałej części wpisu nie zamykało drogi do sądu.Stan faktyczny
Skarżący B.M. i W.M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak po wniesieniu sprzeciwu przez pełnomocnika skarżących, sprawa została rozpoznana przez Sąd. Skarżący uzupełnili wniosek, przedstawiając swoją sytuację finansową, w tym dochody z emerytur, zajęcie komornicze oraz koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. i W.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B.M. i W.M. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia 1. przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł (... zł), 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić /-/ W. Batorowicz
Wpis w sprawie wynosi [...] zł.
Skarżący B. i W. małżonkowie M. wnieśli o częściowe przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy. W przewidzianym ustawą terminie sprzeciw wniósł pełnomocnik wnioskodawców podnosząc zarzut błędnego ustalenia przez referendarza stanu faktycznego oraz przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału sprawy.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie przeciwko, któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego.
Na zarządzenie Sądu, skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakreślonym terminie poprzez nadesłanie informacji na temat zaciągniętych kredytów, udokumentowanie historii rachunków bankowych i wyjaśnienie czy są oni właścicielami określonej w wezwaniu nieruchomości gruntowej. W zakreślonym przez Sąd terminie wniosek o przyznanie prawa pomocy został przez skarżących uzupełniony.
W oparciu o cały zgromadzony w aktach sprawy materiał ustalono, iż na dochód skarżących składają się dwie emerytury dające łączną kwotę [...] zł brutto miesięcznie. Na skarżących ciąży zajęcie komornicze na kwotę [...] zł, a zadeklarowane miesięczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem stanowią obciążenie w kwocie ok. [...] zł (wg. oświadczenia złożonego na druku PPF). Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego nr [...] wynika, iż na dzień [...] skarżąca dysponowała kwotą [...] zł. Wnioskodawcy wyjaśnili też, iż w [...] r. zakończyli spłatę kredytu.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym wymaga wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi pomoc państwa dla osób, które pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, nie posiadają środków wystarczających na pokrycie kosztów sądowych, zaś ze złożonego oświadczenia wynika, iż uiszczenie wpisu w kwocie [...] zł nie przekracza możliwości finansowych skarżącej i nie zamyka jej drogi do sądu.
Przedstawiony przez skarżących materiał dokumentujący ich sytuację życiową wskazuje, że co prawda w chwili obecnej nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jednakże posiadają oni stałe źródło dochodu, a także, jak sami oświadczyli, w drodze pożyczek są w stanie pozyskać znaczne środki, przekraczające kwotę całkowitego wpisu wymaganego w przedmiotowej sprawie (na pokrycie znacznych kosztów wykonania koniecznych ekspertyz – [...] zł i projektów – [...] zł oraz materiałów budowlanych – [...] zł), a nadto posiadają zdolność kredytową.
W takiej sytuacji, gdy wykazywane wydatki przekraczają zadeklarowane dochody, a różnicę tę wnioskodawcy tłumaczą korzystaniem z pożyczek w obrębie rodziny, pokrycie wpisu od skargi, we wskazanej w sentencji postanowienia kwocie jest możliwe bez uszczerbku dla utrzymanie koniecznego skarżących oraz ich rodziny, i nie zamyka skarżącym drogi do sądu.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.
/-/ W. Batorowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło