II SA/Po 427/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-06-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje dochody z emerytury i wynajmu lokalu, ale w wysokości niewystarczającej na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pomoc prawną z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pomoc prawną z urzędu. Nawet jeśli posiada stałe dochody z emerytury i wynajmu, ale są one w całości przeznaczane na pokrycie koniecznych kosztów utrzymania, a dodatkowo ponosi zwiększone wydatki związane z dolegliwościami zdrowotnymi, należy uznać, że nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych ani wygospodarowania środków na wolnorynkowe wynagrodzenie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację finansową. Dochody skarżącego pochodzą z emerytury i wynajmu lokalu, jednak w całości przeznaczane są na pokrycie bieżących wydatków związanych z utrzymaniem, lekami, ubraniami, środkami czystości, a także opłatami za media i podatek od nieruchomości. Skarżący posiada nieruchomość wymagającą remontu i nie posiada innych wartościowych aktywów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją postanawia 1. zwolnić J. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący J. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że nie jest w stanie przy swoich dochodach uiścić kosztów sądowych i kosztów pomocy prawnej. Dochody jakie uzyskuje pochodzą ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto ([...]zł netto) miesięcznie. Na tą okoliczność skarżący przedstawił kserokopię przekazu pocztowego emerytury z kwietnia 2011r. Nadto podał, że z wynajmu lokalu uzyskuje dodatkowo [...] zł. miesięcznie. Oświadczył, że z dochodów tych pokrywa wszystkie swoje wydatki, które przeznacza na zakup leków, jedzenia, ubrań, środków czystości, co wynosi około 599 zł. Pozostała kwota musi wystarczyć na opłacenie rachunku za energię elektryczną, ogrzewanie, wodę, gaz, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości i konserwację mieszkania, co stanowi około 393 zł miesięcznie.
Skarżący wskazał, że posiada majątek nieruchomy w postaci działki o powierzchni [...] m², na której znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni [...] m² wymagający kapitalnego remontu. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości oraz wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze z.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury i czynszu z wynajmu lokalu, ale w wysokości, która nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Łączne dochody w wysokości [...] zł w całości przeznacza na pokrycie koniecznych kosztów swojego utrzymania. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne wnioskodawca zmuszony jest ponosić zwiększone wydatki niezbędnego bieżącego utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i wymaga nakładów związanych z jego remontem. Wynajmuje posiadany lokal i uzyskuje z tego tytułu dodatkowe środki, które przeznacza na wsparcie domowego budżetu. Wykorzystuje więc posiadane możliwości zarobkowania.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych nawet w części. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, że nie ma też możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy i w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło