II SA/Po 4278/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 lipca 2004 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski JFS Decyzją z dnia [...].r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o pozbawieniu S. M. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż S. M. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej". W okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka skarżący pełnił służbę w Wojsku Polskim, w tym czasie nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 powyższej ustawy. Twierdzenia strony jakoby brała udział w walkach z oddziałami UPA nie znajdują potwierdzenia. Z zaświadczenia Centralnego Archiwum Wojskowego wynika wprawdzie, iż żołnierze 3 Brygady KBW, gdzie służył skarżący, walczyli z UPA, ale brak imiennych wykazów żołnierzy uczestników walk, a w życiorysie i deklaracji członkowskiej w aktach ZBOWiD skarżący nie wspomina o walkach z oddziałami UPA, opisuje natomiast walki z oddziałami "Uskoka" i "Czarnego", a więc podziemiem niepodległościowym. Od powyższej decyzji skargę złożył S. M.. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż podczas służby wojskowej walczył z oddziałami UPA, a zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Tytułem takim jest m.in. uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu (art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 22.06.1948 r. do 31.12.1948 r., w tym czasie pełnił służbę w Wojsku Polskim w 3 Brygadzie KBW L. i brał udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia. Z zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w N. z [...]r. wynika, iż skarżący odbywał służbę wojskową z poboru w okresie od 22.06.1948 r. do 05.10.1950 r. Natomiast w deklaracji członkowskiej ZBOWiD i w życiorysie, złożonych w 1984 r., w związku ze staraniami o przyjęcie do wymienionej wyżej organizacji kombatantów, skarżący podawał, iż w okresie służby wojskowej walczył na terenach Lubelszczyzny w miejscowościach takich jak Sośnica, Parczew, Kraśnik, Zamość, brał udział w walkach z bandami "Czarnego", "Uskoka" i innych. W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący podniósł swoje uczestnictwo w walkach z UPA i przedłożył zaświadczenie Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 23.08.2000 r., z którego wynika, iż żołnierze 3 Brygady KBW L. w 1948 r. i w marcu 1950 r. walczyli z oddziałami UPA, przy czym brak wykazów imiennych żołnierzy uczestniczących w tych walkach. Okoliczności zawarte we wskazanych wyżej aktach oraz twierdzenia skarżącego mogą wskazywać na zachowanie przez niego uprawnień kombatanckich z tytułu określonego w art. 1 ust. 2 pkt 6 powoływanej wyżej ustawy o kombatantach... Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania jakiegokolwiek postępowania dowodowego i ustaleń w tym zakresie. Podkreślić należy, iż wyliczenie w życiorysie i deklaracji członkowskiej przez skarżącego miejsc i ugrupowań, z którymi walczył, nie jest wyczerpujące, zaś dokumenty nie są jedynym możliwym środkiem dowodowym. Zgodnie z art. 86 kpa, jeżeli po wyczerpaniu innych dowodów lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Ponadto organ wiąże dyspozycja art. 7 i 9 kpa nakładająca obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw lub obowiązków. Pismo z dnia 13.07.2000 r., skierowane do skarżącego w toku postępowania weryfikacyjnego, jest bardzo ogólnikowe i nie spełnia wymogów z art. 9 kpa. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...].r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 86 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie, dokonać oceny przeprowadzonych dowodów i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). /-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski JFS