II SA/Po 428/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-02-15
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do wydania postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do wydania postanowienia o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., który wyraźnie wskazuje na takie kompetencje w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej M. D. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Pełnomocnik został wyznaczony do reprezentowania skarżącej w I instancji, a następnie wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej sądowi I instancji. Sąd I instancji ustalił wysokość przyznanego wynagrodzenia.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, opłatę w kwocie [...] zł, w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nadania działki postanawia przyznać adwokat M. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, opłatę w kwocie [...] zł ([...]), w tym [...] zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
W związku z przyznaniem skarżącej M. D. w ramach prawa pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła do reprezentowania skarżącej adw. M. B (k. 31 akt sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 10 listopada 2015r. oddalił skargę skarżącej oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną z urzędu w I instancji.
Następnie pismem z dnia 12 stycznia 2016 r. adwokat z urzędu wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu, w której zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej nawet w części pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Pełnomocnik prawidłowo zawiadomiony o rozprawie nie stawił się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 100 akt sąd.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną i rozstrzygniecie o kosztach pomocy prawnej pozostawił sądowi I instancji.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona 12 stycznia 2016r., zatem przed datą wejścia w życie (2 listopada 2016r.) obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Zgodnie z §22 obowiązującego rozporządzenia z 2016r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W tym stanie rzeczy, w myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata.
Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r. opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015r. opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia z 2015r. opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł.
W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik została wyznaczona w toku postępowania sądowego przed Sądem I instancji i wynagrodzenie z tego tytułu zostało już przyznane w punkcie II wyroku, nadto pełnomocnik z urzędu nie uczestniczyła w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (§21 ust. 1 pkt 2 "a" rozporządzenia z 2015r.), zatem zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015r., należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej [...] zł (50% x [...]zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia z 2015r. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącej w drugiej instancji wynosi zatem [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług - w łącznej wysokości [...]zł (wynagrodzenie: [...] zł + podatek VAT: [...]zł = [...]zł).
Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło