II SA/Po 430/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej; oddala skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji (dalej również: Komendant Wojewódzki Policji lub Komendant Wojewódzki, organ II instancji, organ odwoławczy lub organ) decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżony przez [...] B. M. (dalej również: strona; skarżący; policjant) rozkaz personalny (decyzję) nr [...] z dnia [...] 2017 r., wydany przez Komendanta Powiatowego Policji w G. (dalej również: Komendant Powiatowy Policji lub Komendant Powiatowy, organ I instancji) w przedmie przyznania obniżonej o 50% nagrody rocznej za rok 2016. Przedmiotowe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie sprawy, wynikającym z uzasadnienia decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji. Orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] 2016 r. B. M. uznany został winnym naruszenia dyscypliny służbowej, przy czym odstąpiono od jego ukarania. Ponadto orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego z dnia [...] 2016 r. policjant uznany został winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzono mu karę nagany. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] 2017 r. Komendant Powiatowy Policji na podstawie art. 110 ust. 5 pkt 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1782, ze zm. – dalej: ustawa o Policji) przyznał [...]. B. M. nagrodę roczną za 2016 rok obniżoną o 50%, wskazując na wyżej opisany fakt dwukrotnego naruszenia dyscypliny służbowej. W odwołaniu od rozstrzygnięcia w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej policjant wniósł o nieobniżanie nagrody rocznej za 2016 rok, lecz przyznanie jej w całości. Wniosek ten strona uzasadniła chęcią przeznaczenia nagrody rocznej na bieżące potrzeby swojej [...] córki oraz na leczenie skutków urazów, których doznał w dniu [...] 2016 r. na terenie Komendy Powiatowej Policji w G.. Ponadto skarżący przedstawił wyjaśnienie okoliczności zdarzeń, które doprowadziły do wydania w stosunku do niego orzeczeń dyscyplinarnych. Komendant Wojewódzki Policji, motywując swoje rozstrzygnięcie, odwołał się do treści art. 110 ust. 1 oraz ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji i wyjaśnił, że przyznawaną policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym nagrodę roczną obniża się policjantowi w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Wyjaśniając zasady, na jakich następuje obniżenie nagrody rocznej, Komendant Wojewódzki stwierdził, że może ono nastąpić w granicach od 20% do 50% (art. 110 ust. 6) za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn (art. 110 ust. 8), zaś okoliczności uzasadniające ograniczenie prawa do nagrody rocznej ustala się m.in. na podstawie orzeczeń właściwych w sprawach dyscyplinarnych, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów (art. 110 ust. 8a). Ponadto Komendant Wojewódzki podkreślił, że policjant odpowiada dyscyplinarnie, w trybie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W tym względzie wskazał również na wydanie przez Komendanta Powiatowego Policji w stosunku do skarżącego dwóch prawomocnych orzeczeń dyscyplinarnych, stwierdzających winę policjanta za zarzucane czyny – orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2016 r. za przewinienie popełnione w 2015 r., a także orzeczenia nr [...] z dnia [...] 2016 r. za przewinienie popełnione w 2016 r. Zdaniem organu II instancji, użycie zwrotu "obniża się" wskazuje na obligatoryjny charakter tego przepisu, wobec czego organ ma obowiązek obniżyć policjantowi nagrodę roczną w granicach procentowych przewidzianych prawem, w przypadku naruszenia przez policjanta dyscypliny służbowej stwierdzonej w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Przy takiej argumentacji prawnej, organ odwoławczy uznał, że Komendant Powiatowy, jako przełożony właściwy w sprawach osobowych, zobowiązany był do wydania rozkazu personalnego o obniżeniu skarżącemu nagrody rocznej w granicach od 20% do 50%, bowiem ustawodawca pozostawił organowi jedynie swobodę co do wysokości tego obniżenia. Wskazując na bezsporny fakt prowadzenia wobec skarżącego w 2016 r. dwóch postępowań dyscyplinarnych, które zakończyły się wydaniem orzeczeń stwierdzających winę wymienionego, a w drugim przypadku wymierzeniem kary nagany, Komendant Wojewódzki podkreślił, że kara nagany jest najniższą karą w katalogu kar określonych w art. 134 pkt 1 ustawy o Policji, jednakże Komendant Powiatowy Policji – w celu zdyscyplinowania policjanta i zobowiązania go do zachowania zgodnego z zasadami etyki zawodowej policjanta – obniżył nagrodę roczną za 2016 rok w najwyższym rozmiarze wynoszącym 50%. Podzielając stanowisko organu I instancji co do wysokości obniżenia skarżącemu nagrody rocznej za 2016 rok, organ odwoławczy zarazem dodał, że w 2015 roku policjant również uznany został winnym naruszenia dyscypliny służbowej, lecz Komendant Powiatowy Policji w G. odstąpił od ukarania, a nagroda roczna za 2015 rok została wówczas obniżona policjantowi o 20%. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu policjant wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i nieobniżanie mu nagrody rocznej za 2016 rok. Na uzasadnienie swojego stanowiska skarżący, pozostając "w przekonaniu o swojej niewinności i prawidłowości wykonanych [...] czynności służbowych", przedstawił polemikę z ustaleniami obydwu orzeczeń dyscyplinarnych, powołanych w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Argumentację w tym zakresie poszerzył następnie w piśmie procesowym z dnia 25 maja 2017 r. Ponadto przedstawił do akt sprawy kopie trzech opinii służbowych oraz wydanego przez Komendanta Powiatowego Policji rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] 2014 r. w sprawie wyróżnienia policjantów. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej i podkreślając, że treść zaskarżonej decyzji wskazywała okoliczności faktyczne i prawne, którymi organ kierował się przy jej wydawaniu, zaś organ I instancji spełnił obowiązek skonstruowania treści decyzji w taki sposób, jaki wynika z art. 107 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną przyznania skarżącemu przez Komendanta Powiatowego Policji w G. nagrody rocznej za 2016 r. w obniżonej wysokości 50% stanowiły przepisy art. 110 ust. 1 i 5 pkt 2 oraz ust. 6 i 8 pkt 1 ustawy o Policji. Stosownie do art. 110 ust. 1 tej ustawy, policjantowi za służbę pełnioną w danym roku kalendarzowym przysługuje nagroda roczna w wysokości 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym, za który nagroda przysługuje. Przepis art. 110 ust. 5 pkt 2 przewiduje, że nagrodę roczną obniża się policjantowi – z zastrzeżeniem ust. 7, który przewiduje przypadki, w których policjantowi w ogóle nagroda nie przysługuje – w przypadku naruszenia dyscypliny służbowej, stwierdzonego w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obniżenie to, zgodnie z art. 110 ust. 6, może nastąpić w granicach od 20% do 50%. Obniżenie nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn, o jakim mowa w ust. 5 pkt 2 art. 110 (art. 110 ust. 8 pkt 1). Z przytoczonych przepisów wynika, że obniżenie nagrody rocznej następuje za rok kalendarzowy, w którym policjant popełnił czyn stanowiący naruszenie dyscypliny służbowej, stwierdzony w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym. Obowiązek obniżenia nagrody rocznej w takiej sytuacji powstaje z mocy prawa. Organowi (przełożonemu służbowemu w rozumieniu art. 110 ust. 13 powołanej ustawy) pozostawiono jedynie swobodę wyboru wysokości obniżenia nagrody w granicach od 20% do 50% wysokości nagrody rocznej. Trafnie wyjaśnił to Komendant Wojewódzki w zaskarżonej decyzji. Dodać należy, że prawo do nagrody rocznej uwarunkowane należytym wykonywaniem przez policjanta nałożonych na niego obowiązków, w tym dyscypliny służbowej. Z treści omówionych przepisów wynika, że uprawnienie do otrzymywania przez policjantów nagrody rocznej, tj. 1/12 uposażenia otrzymanego w roku kalendarzowym (poprzednio – dodatkowego miesięcznego wynagrodzenia), jest jednym z przejawów szczególnego statusu tych funkcjonariuszy. Stanowi ono rekompensatę za trudy i niebezpieczeństwo związane z ich codzienną służbą. Powiązane jest ono jednak nie tylko z faktycznym, ale i prawidłowym wykonywaniem służby w ciągu roku, a nie tylko istnieniem w tym czasie stosunku służbowego (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1568/14, dostępny w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Naruszenie przez policjanta dyscypliny służbowej, jeżeli w zakończonym prawomocnie postępowaniu dyscyplinarnym został on uznany winnym zarzucanych mu czynów, zawsze zobowiązuje przełożonego do skorzystania z uprawnień przewidzianych w art. 110 ust. 5 ustawy o Policji. Istotą obniżenia nagrody rocznej jest przy tym sprzeniewierzenie się przez policjanta ciążącym na nim obowiązkom służbowym. Takie jest ratio legis omawianych przepisów dotyczących nagradzania policjantów. Chodzi zatem o fakt naruszenia dyscypliny służbowej, który musi być wprawdzie wykazany w prawomocnie zakończonym postępowaniu dyscyplinarnym, a nie samo wymierzenie kary dyscyplinarnej (tak NSA w przywołanym wyroku z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1568/14). Okoliczności uzasadniające pozbawienie lub ograniczenie prawa do nagrody rocznej zostały ustalone w niniejszej sprawie, zgodnie z wymogami art. 110 ust. 8a ustawy o Policji, tj. na podstawie orzeczeń organów właściwych w sprawach dyscyplinarnych oraz w sprawach dotyczących opiniowania policjantów, a także na podstawie dokumentacji prowadzonej w sprawach osobowych policjantów. Należy przypomnieć skarżącemu, że zgodnie z art. 135o ust. 1 powołanej ustawy orzeczenie dyscyplinarne staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia odwołania (pkt 1), jeżeli go nie wniesiono, lub w dniu wydania orzeczenia przez organ odwoławczy (pkt 2). Orzeczeniem nr [...]/2 Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] 2016 r. skarżący uznany został winnym naruszenia dyscypliny służbowej, przy czym odstąpiono od jego ukarania. Z kolei orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego z dnia [...] 2016 r. policjant uznany został winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzono mu karę nagany. Od orzeczeń tych skarżący nie wniósł przysługujących mu środków odwoławczych (art. 135k ustawy o Policji) i są one prawomocne, czego strona na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała. Prawidłowo zatem uznano, że nagrodę roczną za 2016 r. należało skarżącemu obniżyć, skoro popełnił on w tym roku przewinienie dyscyplinarne stwierdzone prawomocnym orzeczeniem (wymierzono mu karę dyscyplinarną w postaci nagany). W takim przypadku niedopuszczalne było ponowne ustalenie okoliczności zdarzeń objętych postępowaniami dyscyplinarnymi zakończonymi prawomocnymi orzeczeniami stwierdzającymi naruszenie dyscypliny służbowej. Istotny był jedynie fakt, że takie orzeczenia zostały wydane. Wobec powyższego całość argumentacji skarżącego, zmierzająca do podważenia okoliczności ustalonych w prawomocnych orzeczeniach dyscyplinarnych, była nieskuteczna. Analiza treści zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego wskazuje również na to, że przy obniżaniu nagrody rocznej uwzględniono całokształt okoliczności sprawy, w szczególności charakter popełnionego przewinienia, jego skutki, rodzaj i wymiar orzeczonej kary oraz dotychczasowe wyniki policjanta w służbie (art. 110 ust. 8b ustawy o Policji). Innymi słowy, organy przy orzekaniu o obniżeniu nagrody rocznej miały na uwadze przesłanki ustawowe i okoliczności zachodzące w konkretnej sprawie policjanta. Skarżący w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoływał się ponadto na takie okoliczności, jak bieżące potrzeby małoletniej córki, odniesienie wypadku przy pracy czy pozytywne opinie służbowe z wcześniejszych lat, które w zamyśle strony miały przemawiać za nieobniżaniem nagrody rocznej, również są chybione. Po pierwsze, jak już to wyjaśniono, w sprawie zaszły przesłanki ustawowe do obniżenia nagrody rocznej, a uznaniu organów pozostawiono jedynie wysokość tego obniżenia (w granicach od 20% do 50%). Po drugie, trafnie Komendant Wojewódzki zwrócił uwagę na fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu w 2016 r. dwóch postępowań dyscyplinarnych, zakończonych orzeczeniami stwierdzającymi winę policjanta. Uwzględnił również fakt odstąpienia od ukarania w przypadku pierwszego postępowania oraz ukarania strony w tym drugim przypadku najłagodniejszą karą wymienioną w katalogu zawartym w art. 134 ustawy o Policji, tj. naganą (pkt 1), jednakże uznał, że względy zdyscyplinowania i zobowiązania policjanta do zachowania zgodnego z zasadami etyki zawodowej stanowiły podstawę do obniżenia nagrody rocznej za 2016 r. w maksymalnym wymiarze, tj. o 50%. Innymi słowy, został uwzględniony fakt recydywy policjanta w popełnianiu przewinień dyscyplinarnych. Zarazem organ miał na uwadze, że wcześniej w 2015 r. również obniżono skarżącemu nagrodę roczną – wtedy w mniejszym wymiarze 20% – z uwagi uznanie go winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Organ odwoławczy jednoznacznie dał w tym względzie wyraz swojemu stanowisku, a strona polemiki z takimi ustaleniami i wyjaśnieniem Komendanta Wojewódzkiego w ogóle nie podjęła. Zdaniem Sądu zaskarżone orzeczenie wydane w przedmiocie obniżenia nagrody rocznej za 2016 r. spełnia wymogi prawa w zakresie zasad ustalania stanu faktycznego sprawy, rozstrzygnięcia i uzasadnienia (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a.), uwzględniając całokształt doniosłych prawnie okoliczności sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz,. 1369, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.