II SA/Po 431/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-31

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pomimo posiadania oszczędności przekraczających wysokość kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Posiadanie oszczędności przekraczających wysokość kosztów sądowych oznacza, że wnioskodawczyni nie znajduje się w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej i powinna najpierw przeznaczyć te środki na pokrycie kosztów sądowych, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni G. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wskazując na brak środków do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Oświadczyła, że utrzymuje się z renty rodzinnej, posiada mieszkanie oraz oszczędności, a jej miesięczne wydatki obejmują koszty mieszkania, leki i rehabilitację.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy wnioskodawczyni w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2012r. wniosku G. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. A., I. N., M. M.-R., K. M., E. A., E. G., T. L., E. K., J. Z., W. M., M. K., J. C.-R., T. R., K. K., P. B., H. G., M. K. i Miasta P. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca G. A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że składa wniosek z powodu braku środków do uiszczenia wpisu. Zapłata wpisu spowoduje pozbawienie środków na utrzymanie. Utrzymuje się z renty rodzinnej, która wystarcza na pokrycie wyłącznie kosztów egzystencji. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podała, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Wskazała, że otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz posiada mieszkanie o powierzchni 44 m² w P. Na leki wydaje 300 zł. miesięcznie, na mieszkanie 340 zł miesięcznie, media – 180 zł miesięcznie, wydatki rehabilitacyjne 100 zł. miesięcznie. Wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł (§2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić pełnych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oznacza to, że prawo pomocy przysługuje osobie, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że po uiszczeniu swoich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów sądowych niniejszego postępowania. W niniejszej sprawie z oświadczenia skarżącej wynika, że utrzymuje się ze stałego dochodu w postaci renty. Pokrywa z niej terminowo wszystkie konieczne koszty dotyczące mieszkania oraz swojego utrzymania, a po ich uiszczeniu potrafiła zgromadzić oszczędności w kwocie wielokrotnie przekraczającej wysokość łącznych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zwłaszcza wysokość wpisu od skargi (200 zł.), do którego uiszczenia jest aktualnie zobowiązana. Posiadanie oszczędności oznacza również, że na bieżąco pokrywa konieczne koszty swojego utrzymania i ma możliwości, by zgromadzić wolne środki. Nadto wnioskodawczyni nie podała, by miała jakieś kredyty, pożyczki, czy inne ciążące nie niej zobowiązania finansowe, których nie jest w stanie pokryć. Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają jej już żadne wolne środki. Skoro skarżąca posiada oszczędności, to winna je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżąca nie należy do grupy osób, którym przysługuje tzw. "prawo dla ubogich" w rozumieniu art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., co musi skutkować oddaleniem wniosku o prawo pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło