II SA/Po 431/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-31

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym z powodu trudnej sytuacji finansowej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca wykazał, że jego dochody są na tyle niskie, że poniesienie kosztów postępowania spowodowałoby uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania, co ograniczałoby jego prawo do sądu.
Stan faktyczny
Wnioskodawca E. A. złożył wniosek o prawo pomocy w postępowaniu dotyczącym zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, powołując się na niskie dochody i trudną sytuację finansową. Posiada mieszkanie o powierzchni 44,5 m², otrzymuje rentę zdrowotną oraz spłaca kredyt. Przedłożył dokumenty potwierdzające swoje dochody i wydatki, wykazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić wnioskodawcę E. A. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2012r. wniosku E. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. A., I. N., M. M.-R., K. M., E. A., E. G., T. L., E. K., J. Z., W. M., M. K., J. C.-R., T. R., K. K., P. B., H. G., M. K. i Miasta P. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz umorzenia postępowania odwoławczego postanawia zwolnić E. A. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący E. A. złożył wniosek o prawo pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się jedynie na niskie dochody. Podał że sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 44.5 m² oraz otrzymuje rentę zdrowotną w wysokości [...] zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, zwrócono się do skarżącego, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odwiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że posiada tylko jeden dochód – to jest rentę w wysokości [...] zł miesięcznie. Podał, że terminowo spłaca kredyt w wysokości 1.700 zł z ratą w wysokości 78 zł miesięcznie. Nie ma zajęć komorniczych. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Nieruchomość jaką posiada to działka w POD z domkiem, roczna opłata za tego tytułu to kwota 500 zł., z działki nie ma żadnych dochodów. Koszty utrzymania to: czynsz - 380 zł, prąd i gaz – 200 zł na dwa miesiące, opłata za garaż – 97 zł, podatek od nieruchomości 28 zł. Posiada mieszanie własnościowe o powierzchni 44,5 m² oraz samochód osobowy z 1998r. Do końca miesiąca brakuje mu środków i pożycza 200 zł na utrzymanie. Przedłożył kopie następujących dokumentów: - zeznania rocznego PIT–37, z którego wynika, że uzyskał dochody z trzech źródeł w łącznej wysokości [...] zł brutto, - PIT-11, PIT-40A - rachunków za media, - dowody przelewów renty, - harmonogramu spłaty kredytu. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Z oświadczenia wynika, że aktualnie utrzymuje się jedynie ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego w wysokości, która nie pozwala na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania. Oświadczył, że do końca miesiąca brakuje mu środków i korzysta z doraźnej pożyczki. Wprawdzie z rocznego zeznania podatkowego za 2011r. wynika, że uzyskiwał dodatkowe dochody, ale ich łączna wysokość pozwalała jedynie na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania. Majątek nieruchomy, którym dysponuje wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych oraz na rekreację na terenie rodzinnych ogrodów działkowych. Wobec powyższego przyjąć należy, że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło