II SA/Po 431/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-07-31
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadająca stały dochód z renty oraz oszczędności na rachunku bankowym, może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje wyłącznie osobom, które po pokryciu niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania nie są w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych. Wnioskodawczyni, posiadając stały dochód oraz oszczędności przekraczające wysokość kosztów sądowych, nie wykazała, że znajduje się w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni H. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Wojewody w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Posiada stały dochód z renty oraz mieszkanie o powierzchni 45,60 m². Przedłożyła dokumenty potwierdzające swoje dochody, koszty utrzymania oraz saldo rachunku bankowego wynoszące około 2.400 zł. Wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 lipca 2012r. wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. A., I. N., M. M.-R., K. M., E. A., E. G., T. L., E. K., J. Z., W. M., M. K., J. C.-R., T. R., K. K., P. B., H. G., M. K. i Miasta P. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz umorzenia postępowania odwoławczego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca H. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że sama prowadzi gospodarstwo domowe. Podała jedynie, że utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł brutto miesięcznie oraz posiada mieszkanie o powierzchni 45,60 m² w P.
Wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) do uzupełniania wniosku o prawo pomocy o dodatkowe oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożenia dokumentów źródłowych oświadczyła, że koszty jej miesięcznego utrzymania wynoszą: 305,41 zł – czynsz, 17,76 – RTV, 21,07 zł – gaz, 32,26 zł – prąd, 19,90 zł – abonament telefoniczny. Nie posiada samochodu, nie ma lokat terminowych, kredytów ani pożyczek, a także egzekucji komorniczych. Dołączyła kserokopię:
- PIT 40-A za 2011r., z którego wynika przychód w wysokości [...] zł
- decyzję ZUS o wysokości renty - [...] zł netto miesięcznie,
- wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 2 lipca 2012r. w wysokości 2.416,98 zł,
- potwierdzenie zapłaty czynszu i innych świadczeń.
Wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie wynosi 200 zł (§2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zgodnie z treścią art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić pełnych należności sądowych (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Oznacza to, że prawo pomocy przysługuje osobie, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że po uiszczeniu swoich niezbędnych wydatków bieżącego utrzymania nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów sądowych niniejszego postępowania.
W niniejszej sprawie z oświadczenia skarżącej wynika, że utrzymuje się ze stałego dochodu w postaci renty. Pokrywa z niej terminowo wszystkie konieczne koszty dotyczące mieszkania oraz swojego utrzymania. Nie ciążą na niej żadne dodatkowe zobowiązania finansowe. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że w okresie od stycznia 2012r. do lipca 2012r. przeciętne miesięczne saldo było dodatnie i wynosiło około 2.500 zł. W dniu złożenia wniosku o prawo pomocy dysponowała środkami w wysokości 2.414,98 zł.
Oznacza to, że skarżąca dysponuje wolnymi środkami w wysokości znacznie przekraczającej wysokość wszystkich przewidywanych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zwłaszcza wysokość wpisu od skargi w wysokości 200 zł., do którego uiszczenia jest aktualnie zobowiązana. Posiadanie oszczędności oznacza również, że na bieżąco pokrywa konieczne koszty swojego utrzymania i ma możliwości, by zgromadzić pozostałe wolne środki. Nadto wnioskodawczyni podała, że nie ma żadnych kredytów, pożyczek czy innych zobowiązań finansowych, których nie jest w stanie pokryć.
Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają jej już żadne wolne środki. Skoro skarżąca w okresie 7 miesięcy stale posiada wolne środki na rachunku bankowym, to winna je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania.
W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że skarżąca nie należy do grupy osób, którym przysługuje tzw. "prawo dla ubogich" w rozumieniu art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., co musi skutkować oddaleniem wniosku o prawo pomocy.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło