II SA/Po 432/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-16

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, może jednocześnie domagać się ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, może domagać się ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Zwolnienie z mocy ustawy z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, pobierającą niską rentę chorobową, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe z sześcioma osobami. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z opłat sądowych, ale jego trudna sytuacja materialna uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2013r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności i odsetek z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia 1. ustanowić dla K. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący K. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną wymagającą okresowej opieki i częściowej pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Podał, że jest całkowicie niezdolny do pracy. Uzyskuje bardzo niskie dochody, zatem domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne i odrębne gospodarstwo domowe od 2001r. Skarżący oświadczył, że jedynym źródłem utrzymania jest renta chorobowa w wysokości [...] zł brutto miesięcznie ([...] zł netto). Dysponuje mieszkaniem o powierzchni 20,46 m² w P. na podstawie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Wskazał, że od stycznia 2012r. mieszka tam 6 osób. Podał, że nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości. W aktach sądowych sprawy znajduje się kserokopia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz zaświadczenia ZUS z 22 kwietnia 2013r., z którego wynika, że aktualnie pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie [...] zł brutto miesięcznie oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie. Ze świadczenia potrącane są alimenty w kwocie [...] zł oraz zaliczki na ubezpieczenie zdrowotne i podatek dochodowy. Do wypłaty pozostaje dla niego kwota w wysokości [...] zł miesięcznie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wysokość realnie otrzymywanych środków z ubezpieczenia społecznego wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Stan zdrowia ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Wspomaga się zasiłkami z pomocy społecznej. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło