II SA/Po 433/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędzia WSA Maciej Dybowski, As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił krąg osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe w celu przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, a także czy prawidłowo zidentyfikował rodzaj świadczenia, o które wnioskuje strona?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Wskazano na wadliwe ustalenie kręgu osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe oraz na błędne zidentyfikowanie rodzaju wnioskowanego świadczenia (zasiłek stały zamiast zasiłku stałego wyrównawczego). Ponadto, organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco okoliczności podważonych przez stronę w odwołaniu, opierając się jedynie na fakcie podpisania protokołu wywiadu środowiskowego.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe przekracza dopuszczalne kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z teściami i szwagrem, co potwierdził podpisem na protokole wywiadu środowiskowego. Skarżący w skardze do WSA podtrzymał swoje stanowisko, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z żoną i kwestionował prawidłowość wywiadu środowiskowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. z dnia [...]grudnia 2001 r. [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych . /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JF Decyzją z dnia [...] grudnia 2001r., nr [...], na podstawie art. 4 ust. 1, art. 27 ust. 4 pkt 2, ust. 6 pkt 2, art. 43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 64/98 poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie odmówił przyznania M. T. zasiłku stałego wyrównawczego. Organ wskazał, że Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą żoną, teściami i szwagrem. Łączny dochód osób pozostających we wspólnym gospodarstwie wynosi zatem 1795,56 zł, przy czym dochód na osobę w rodzinie – 359,11 zł., podczas gdy zgodnie z art. 4 ust. 1 w/w ustawy dochód ten, w uwzględnieniem struktury gospodarstwa domowego Wnioskodawcy, nie powinien przekraczać kwoty 309,20 zł. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. T. podniósł, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na wynikach błędnie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Odwołujący się podkreślił, że pomimo zamieszkiwania w tym samym lokalu ze szwagrem i teściami wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie z bezrobotną żoną a dochód tego dwuosobowego gospodarstwa wynosi przeciętnie od 150 – 300 zł. na miesiąc. M. T. podkreślił, że wraz z żoną ponosi 50% kosztów utrzymania mieszkania oraz że w lokalu istnieje podział sprzętów domowych pomiędzy nim i jego żoną z jednej a teściami i szwagrem z drugiej strony. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 1994r., nr 122, poz. 593 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podtrzymał argumentację Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie nie dając jednocześnie wiary wyjaśnieniom Odwołującego się, jakoby nie prowadził on wspólnego gospodarstwa domowego z teściami i szwagrem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przypomniało, że M. T.poświadczył informacje stwierdzone w wywiadzie środowiskowym własnym podpisem. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. T. przytoczył jeszcze raz szczegółowo dochody osiągane przez poszczególnych lokatorów mieszkania przy ul. S. [...]w P., po czym ponownie podkreślił, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wyłącznie z żoną. Odnosząc się do zarzutu organu II instancji jakoby potwierdził własnym podpisem informacje przeciwne Skarżący stwierdził, że był pytany jedynie o to, czy spożywa razem posiłki z resztą domowników a dokument przed podpisaniem nie został mu odczytany. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Dnia [...] listopada 2001r. Skarżący zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Warunki przyznania tego zasiłku określone są w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 64/98 poz. 414 z późn. zm.). Przepis ten określa, że zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 i Nr 160, poz. 1082 z późn. zm.). Tymczasem Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie odmówił M. T. przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, czyli świadczenia udzielanego na podstawie art. 27 ust. 4 cyt. ustawy. Jest to inne świadczenie przyznawane z innej podstawy prawnej. Biorąc nawet pod uwagę fakt, że sytuacja życiowa Skarżącego wskazuje raczej na to, że żądał on w rzeczywistości przyznania zasiłku stałego wyrównawczego a nie zasiłku stałego, organ powinien był dokładnie wyjaśnić o jakie świadczenie faktycznie chodzi. Niedopełnienie tych obowiązków stanowi naruszenie art. 6, 9 oraz art. 77 § 1 kpa. Wadami dotknięta jest też jednak sama procedura rozpatrywania zasadności przyznania Skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego. Skarżący już w odwołaniu podważył ustalenia wywiadu środowiskowego w części dotyczącej obliczenia wysokości dochodu gospodarstwa domowego i członków wchodzących w jego skład. Tymczasem organ odwoławczy powołał się tylko na argument podnoszony już przez organ I instancji, że M. T. poświadczył własnoręcznym podpisem informacje zawarte w protokole wywiadu środowiskowego. Nie zlecono jednak koniecznego w tym przypadku dodatkowego zbadania podniesionych w odwołaniu okoliczności, naruszając tym samym art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. Ponadto należy zauważyć, że organ I instancji powołał się w osnowie decyzji na art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten umożliwia przyznanie świadczenia jedynie osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1 (właściwie wyliczonego przez organ na 309,20zł). Tymczasem Skarżący ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności ze wskazaniem na wykonywanie lekkiej pracy na stanowisku dostosowanym do możliwości psychofizycznych. W ponownym badaniu sprawy przez organ I instancji należy zatem jeszcze raz wnikliwie sprawdzić, czy sytuacja Skarżącego pozwala na przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. /-/D. Rzyminiak- /-/ J. Stankowski /-/M. Dybowski Owczarczak JF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło