II SA/Po 433/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 listopada 2007r. wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. i D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu; postanawia I. odrzucić wniosek A. S.; II. oddalić wniosek D. S. /-/ W. Batorowicz Postanowieniem z 11.10.2007r. Sąd odrzucił przedmiotową skargę A. i D. S. z powodu jej nieopłacenia i nieusunięcia jej braków formalnych. Odpis postanowienia został doręczony A. S. w dniu 22.10.2007r., zaś D. S. w dniu 30.10.2007r. W dniu 2.11.2007r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i usunięcia braków formalnych skargi, jednocześnie dołączając trzy odpisy skargi oraz potwierdzenie uiszczenia wpisu w kwocie 500,- zł. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek spóźniony sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Uznać należy, że skarżący dowiedzieli się o przyczynach uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w dniu doręczenia im postanowienia Sądu z 11.10.2007r. o odrzuceniu skargi z powodu jej nieopłacenia i nieusunięcia jej braków formalnych, tj. A. S. w dniu 22.10.2007r., a D. S. w dniu 30.10.2007r. Wobec tego 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upływał A. S. w dniu 29.10.2007r., zaś jej mężowi w dniu 6.11.2007r. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony wspólnie przez skarżących w dniu 2.11.2007r. Wniosek skarżącej jako wniesiony 4 dni po upływie terminu należało odrzucić w oparciu o przepis art. 88 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku D. S. wskazać należy, iż zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Strona winna więc uprawdopodobnić, że nie dokonała czynności w terminie na skutek wystąpienia okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie NSA z 25.05.2004r., FZ 63/04, niepubl.). Skarżący uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał na dwie okoliczności uzasadniające, jego zdaniem, brak winy w uchybieniu terminu. Po pierwsze podniósł, iż nie otrzymał awizo informującego o pozostawieniu w placówce pocztowej przesyłki zawierającej wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi i usunięcia braków formalnych skargi. Po wtóre wskazał, że nie mógł wykonać wezwania Sądu, bowiem w okresie od 18.09 do 2.10.2007r. przebywał za granicą. Na potwierdzenie powyższego przedłożył kopię umowy o świadczenie usług turystycznych dotyczącą uczestnictwa w imprezie turystycznej w S. w okresie 18.09 - 22.10.2007r. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Innymi słowy pozostawienie zawiadomienia w miejscu złożenia pisma w sposób przewidziany w powołanym przepisie uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że dotarło ono do adresata najpóźniej z dniem ustania przyczyny, która uniemożliwiła doręczenie zwykłe. Zaznaczyć należy, iż wyrokiem z 28.02.2006r. Trybunał Konstytucyjny (sygn. P 13/05, publ. OTK-A 2006/2/20) orzekł, że art. 73 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał, że zaskarżony przepis, ustanawiający siedmiodniowy termin odbioru przesyłki od dnia jej awizowania i nieprzewidujący obowiązku powtórzenia zawiadomienia o przesyłce, pociąga za sobą wysokie ryzyko, że pismo sądowe nie dotrze do adresata bez jego winy. Jednocześnie uchylenie się przez zainteresowanego od negatywnych skutków doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. może być bardzo trudne. Dlatego ustawa powinna ustanawiać wymóg ponawiania zawiadomienia o przesyłce, tak aby ograniczyć ryzyko jej niedotarcia do adresata. Mając na uwadze niekonstytucyjność art. 73 p.p.s.a. we wskazanym wyżej zakresie, przesyłka zawierająca wezwanie skierowane do D. S. do uiszczenia wpisu od skargi oraz do usunięcia braków formalnych skargi została dwukrotnie awizowana. Twierdzenie skarżącego jakoby w skrzynce oddawczej nie pozostawiono awizo informującego skarżącego o przesyłce zawierającej wezwanie Sądu nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione. Nie znalazło ono również potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale. Z adnotacji listonosza znajdującej się na kopercie z w/w wezwaniem Sądu wynika, że w dniu 12.09.2007r. listonosz nie zastał D. S. w mieszkaniu i w związku z tym pozostawił w skrzynce oddawczej skarżącego zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej Filia nr [...] w P. Następnie w dniu 20.09.2007r. awizował powtórnie przesyłkę, co również zostało przez listonosza potwierdzone na kopercie z przesyłką zawierającą wezwanie. Ponadto nie można uznać, że wyjazd turystyczny jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych skargi. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić bowiem jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2.10.2002r., V SA 793/02, M. Pr. 2002, nr 23, 1059). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentację uprawdopodobni brakiem swojej winy (B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mendek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 211). Przykładowo nie uzasadnia przywrócenia terminu zwolnienie lekarskie od pracy (por. wyrok NSA z 4.11.198r. III SA 1243/97, Lex nr 36902), przebywanie na urlopie w okresie awizowania przesyłki (postanowienie WSA w Warszawie z 14.01.2004r., III SA 2384/03, niepubl.) lub nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (postanowienie NSA z 1.06.2001r., II SA 54/01, niepubl.). Stwierdzić należy, że D. S. składając skargę do Sądu winien był przewidzieć możliwość otrzymania korespondencji sądowej w niniejszej sprawie. Dlatego planując, po wniesieniu skargi, dwutygodniowy wyjazd zagraniczny mógł na okres swojej nieobecności ustanowić pełnomocnika do odbioru korespondencji (art. 36 pkt 3 p.p.s.a.). Dodatkowo wskazać trzeba, że z koperty zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi oraz usunięcia braków formalnych skargi wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie został awizowana po raz pierwszy przez listonosza w dniu 12.09.2007r., czyli przed wyjazdem skarżącego za granicę. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie II sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz