II SA/Po 434/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-07-09
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący wdowcem, emerytem, cierpiący na poważne schorzenia i ponoszący wysokie koszty leczenia, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, ze względu na swoją trudną sytuację finansową, stan zdrowia, wysokie wydatki na leczenie i brak możliwości generowania dodatkowych dochodów z posiadanego majątku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Oznacza to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Skarżący F. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wnioskodawca jest wdowcem, utrzymuje się z renty, cierpi na poważne schorzenia wymagające wysokich wydatków na leczenie i leki, a także ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania i dojazdami. Posiada mieszkanie i działkę rolną, ale nie generują one dodatkowych dochodów. Skarżący zobowiązany był do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić F. K. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2009r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1. zwolnić F. K. od kosztów sądowych. 2. ustanowić dla F. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżący F. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest wdowcem i utrzymuje się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł. miesięcznie. Wskazał, że jest całkowicie niezdolny do pracy, gdyż przebył ciążki zawał serca i udar mózgu, choruje także na cukrzycę. Korzysta z opieki specjalistów – kardiologa, neurologa, diabetologa. Miesięcznie na leki oraz wizyty w szpitalach oraz na lekarzy wydaje około 500 zł., w tym na leki około 150 zł, dojazdy do Kowanówka, Szamotuł, Pniew – 294 zł. Wnioskodawca wskazał, że do tego dochodzą wydatki związane z dietą cukrzycową, opłaty za mieszkanie (energia elektryczna – 170 zł, telefon – 60 zł, nieczystości płynne - 135 zł, śmieci – 12 zł, opłata za wodę – 40 zł, podatek za mieszkanie i działkę, ubezpieczenie PZU – 40 zł, opłata za telewizor).
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni [...] m² oraz działki rolnej o powierzchni [...] m² z czego użytkuje 392 m². Wnioskodawca oświadczył, że dysponuje samochodem osobowym marki VW Golf z 1994r. Podał, że nie ma żadnych akcji, obligacji, czy oszczędności oraz wartościowych przedmiotów.
Na potwierdzenie powyższych okoliczności wnioskodawca załączył kopie:
- zeznania podatkowego PIT za 2008r, z którego wynika, że uzyskał łączny dochód w wysokości [...], co daje około [...] zł miesięcznie,
- faktury za telefon w wysokości 728,93 zł,
- dowodu zapłaty podatku rolnego w wysokości 61 zł rocznie,
- rachunku za telewizję cyfrową w wysokości 118 zł miesięcznie,
- opłaty składki ubezpieczenia PZU za czerwiec 2009r. – 41 zł miesięcznie,
- rachunku za paliwo – 124,12 zł
- rachunku na rzecz Przedsiębiorstwa Komunalnego w P. w wysokości 135 zł,
- rachunku za śmieci w wysokości 55,63 zł kwartalnie, co daje 18,54 zł miesięcznie,
- rachunku za wodę w wysokości 41,76 zł na dwa miesiące, co daje około 20 zł miesięcznie,
- rachunku za energię elektryczną w wysokości 168,90 zł na dwa miesiące, co daje około 84 zł miesięcznie,
- rachunki za leki na kwotę 364,93 zł i 93,70 zł.
Na obecnym etapie postępowania skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, co wynika z §2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że sytuacja skarżącego jest rzeczywiście trudna. Jest osobą w starszym wieku, cierpiącą na różne schorzenia, ograniczające samodzielną egzystencję, a tym bardziej zdolności zarobkowe. W związku z tym znaczną część swoich dochodów przeznacza na leki, leczenie i dojazdy do lekarzy. Wykazał zatem, że ma zwiększone potrzeby bieżącego utrzymania wymagające dodatkowych wydatków.
Posiada wprawdzie majątek nieruchomy, który co do zasady można wykorzystać jako źródło dodatkowego dochodu, jednak przeznacza go w całości na własne cele mieszkaniowe i realnie nie ma możliwości czerpania z niego dodatkowych środków.
Biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty rynkowego honorarium adwokata, stwierdzić należy, że przestawiona przez wnioskodawcę kondycja finansowa pozwala również przewidzieć, iż nie ma możliwości zgromadzenia dostatecznych środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Mając powyższe na uwadze ocena sytuacji majątkowej, finansowanej i dochodów skarżącego doprowadziła do wniosku, że jest uprawniony do skorzystania z prawa pomocy w całości (art. 246 §1 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Nadto należy wskazać, że zgodnie z dyspozycja art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć,
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło