II SA/Po 4342/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-04-22
Skład orzekający: sędzia NSA Paweł Miładowski, sędzia WSA Rafał Batorowicz, as. sąd. Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały ustalone i były bezsporne, a wysokość świadczenia wynikała bezpośrednio z przepisów prawa?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że wszystkie istotne okoliczności faktyczne zostały ustalone i były bezsporne, a wysokość świadczenia była określona przepisami prawa. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a nie przekazywać jej do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Kierownik GOPS odmówił M.P. przyznania jednorazowego zasiłku pieniężnego na dziecko z powodu braku środków. SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, uznając świadczenie za obligatoryjne. M.P. złożyła skargę, wskazując na swoją trudną sytuację. SKO podtrzymało swoje stanowisko. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia WSA Rafał Batorowicz as. sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ R.Batorowicz
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P., na podstawie § 1 ust. 1 i 2, § 2 ust. 1 pkt 1 i 2, § 2 ust. 2, § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 05.10.1993 r. w sprawie określenia zakresu i form pomocy oraz trybu udzielania kobietom w ciąży oraz wychowującym dziecko pomocy w zakresie opieki socjalnej i prawnej, odmówił przyznania M.P. jednorazowego zasiłku pieniężnego na każde dziecko urodzone podczas ostatniego porodu z powodu braku środków. W uzasadnieniu organ przedstawił stan finansów, który pozwala jedynie na realizację zasiłków obligatoryjnych długoterminowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania M.P., decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, iż zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 05.10.1993 r. w sprawie określenia zakresu i form pomocy oraz trybu udzielania kobietom w ciąży oraz wychowującym dziecko pomocy w zakresie opieki socjalnej i prawnej, kobiecie w ciąży lub wychowującej dziecko zwanej "osobą uprawnioną" przysługuje jednorazowy zasiłek pieniężny na każde dziecko urodzone podczas ostatniego porodu, udzielenie tej pomocy jest obligatoryjne, jeżeli osoba uprawniona spełnia warunki określone w § 1 rozporządzenia, i nie daje organowi pomocy społecznej innej alternatywy.
Od powyższej decyzji skargę złożyła M.P., podnosząc, iż nie wypłacono jej świadczenia poporodowego i powołując się na swoją ciężką sytuację rodzinną i finansową, w tym brak jakichkolwiek dochodów męża.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Poza sporem jest, iż skarżąca dnia [...] r. urodziła dziecko, a wysokość dochodu na osobę w jej rodzinie wynosiła [...] zł, zaś kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 05.10.1993 r. w sprawie określenia zakresu i form pomocy oraz trybu udzielania kobietom w ciąży oraz wychowującym dziecko pomocy w zakresie opieki socjalnej i prawnej (Dz. U. Nr 97 poz. 441 z 1993 r.) wynosiło [...] zł. Słusznie również organ II instancji podniósł, iż świadczenie w postaci jednorazowego zasiłku pieniężnego na każde dziecko urodzone podczas ostatniego porodu z § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy i organ pomocy społecznej nie może odmówić przyznania tego świadczenia z uwagi na brak wystarczających środków finansowych w budżecie. W konsekwencji słusznie SKO w K. uznało odmowną decyzję organu I instancji za błędną i uchyliło ją. Jednakże decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 kpa. Zasadą postępowania odwoławczego jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji dopuszczalne jest jedynie wtedy, gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W przedmiotowej sprawie wszystkie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia zostały ustalone i były bezsporne. Również wysokość świadczenia, o które wnosiła skarżąca określone jest przepisami prawa i wynika bezpośrednio z obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 09.05.2001 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji i kwot po waloryzacji oraz wysokości świadczeń z pomocy społecznej od dnia 01.06.2001 r. (M.P. Nr 15 poz. 243 z 2001 r.). Nie zachodziła więc potrzeba przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a tym samym brak było podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodziły także okoliczności z art. 138 § 3 kpa. Uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w niniejszej sprawie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). W przedmiotowej sprawie zbędne było orzekanie o wykonalności zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem uchylana decyzja nie podlega wykonaniu z uwagi na jej treść.
/-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ R. Batorowicz
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło